Page 1
वार्षिक-पाठ्यक्रम:
2024-25
स
ं स्कृत पाठ्यक्रम: (केन्द्रिकम्) 322
कक्षा एकादशी
1. अपठित-अवबोधनम्
2. औपचारिक अनौपचारिक पत्रम् / प्रार्थनापत्रम् ( मञ्जषायाः
लेखनीयम् )
4. वार्तालापे एकपक्षपूरणम्
5. सन्धि:-पाठ्यपुस्तके प्रयुक्तपदानां सन्धिविच्छेदः सन्धिकरण
ं च
> दीर्घः गुणः वृद्धिः
>व्यञ्जनसन्धिः→ श्चु त्वम्, ष्टुत्वम्, जश्त्वम्
विसर्गसन्धिः > सत्वम्, उत्वम्,
क्त्वा,ल्यप्, तुमुन ्
7. शब्दरूपाणि- विभक्त्यनुसारं वाक्यप्रयोगः
> अजन्ताः-रमा, कवि, पति, मति, नदी, शिशु, धेन,ु मधु, वधू, पितृ, मातृ समानान्तरप्रयोगाश्च ।
> हलन्ता:-राजन्, गच्छन्, भवत्, आत्मन्, विद्वस्, वाच् समानान्तरप्रयोगाश्च
अधोलिखितधातूनां पञ्चलकारेषु वाक्येषु प्रयोगः -भू, कृ, पा, स्था, दृश्. अस्, कथ्, भक्ष् घ्रा,क्रुध्, हन्,श्रु,क्री, ग्रह्
10. सामान्य वाच्य परिवर्तनम् (लट् लकारे)
Page 2
प्रथमः पाठः कुशल प्रशासनम्
तृतीयः पाठः सूक्तिसुधा
पञ्चमः पाठः वीरः सर्वदमनः
पष्ठः पाठः शुकशावकोदन्तः
ं स
स
वैदिकसाहित्यम् (वेदाः ब्राह्मण-आरण्यकानि, उपनिषदः वेदाङ्गानि)
रामायणम्, महाभारतम् पुराणानि च
पुनरावृत्ति:
मध्यावधिः परीक्षा
पाठ्यक्रम: 13 सितम्बर 2024 पर्यन्त
ं पूर्णं कारणीयम्.
अपठित-अवबोधनम्
2. औपचारिक अनौपचारिक पत्रम् / प्रार्थनापत्रम् (मञ्जषायाः
लेखनीयम्)
4.वार्तालापे एकपक्षपूरणम्
5.सन्धि:-पाठ्यपुस्तके प्रयुक्तपदानां सन्धिविच्छेदः सन्धिकरण
ं च
> यण, अयादिः ।
Page 3
>व्यञ्जनसन्धिः→अनुस्वारः >परसवर्णः ।
विसर्गसन्धिः > रुत्वम्, लोपः ।
तव्यत्, अनीवर, क्त, क्तवतु ।
7.शब्दरूपाणि- विभक्त्यनुसारं वाक्यप्रयोगः
> सर्वनामानि सर्व, यत्, तत्, किम्, इदम्, (त्रिषु लिङ्गेषु अस्मद् युष्मद्
>स
ं ख्यावाचकशब्दाःएकसंख्यात:पञ्चसंख्यापर्यन्तम् (त्रिषु लिङ्गेषु) ।
आत्मनेपदिनः
पञ्चलकारेषु अधोलिखितधातूनां वाक्येषु प्रयोगः
>लभ, सेव, मुद्, याच्
10. सामान्य वाच्य परिवर्तनम् (लट्-लृट्-लकारयोः)
11. अशुद्धि-स
ं शोधनम् (लिङ्ग-वचन-पुरुष-विभक्ति-कालाधारितम्)
'घ' भाग:
परीक्षायै निर्धारिताः पाठाः
अष्टमः पाठः सङ्गीतानुरागी सुब्बण्णः
नवमः पाठः वस्त्रविक्रयः
दशमः पाठः यद् भूतहितं तत्सत्यम्
एकादशः पाठः स मे प्रियः
ं स
*स
Page 4
*वैदिकसाहित्यम् (वेदाः ब्राह्मण-आरण्यकानि, उपनिषदः वेदानि)
*रामायणम्, महाभारतम् पुराणानि च
वार्षिकी परीक्षा
नोट-(*पाठ्यक्रम का यह विभाजन मात्र पढ़ाने के लिए है। वार्षिक परीक्षा में पूरा सिलेबस आएगा।
* विस्तृत जानकारी के लिए सीबीएसई की साइट पर जाकर पाठ्यक्रम दे खें।)
सकलपाठ्यक्रमस्य पु नरावृत्ति : ।
पाठ्यक्रम:31 जनवरी 2025 पर्यन्त
ं पू र्णं कारणीयम्।