Class 9 Sample Paper 2025 Sanskrit (Mid Term)

2025
SAMPLE / MODEL
PAPERS
NCERT BASED
PRACTICE PAPERS
DOWNLOAD PDF

FOR
CBSE BOARD
AND
STATE BOARDS

Mid Term Sample Paper 2025-26
-- AGLASEM --

मध्यार्शधः–अभ्यासप्रश्नपत्रम–् 2025-26
कक्षा- िर्मी– संस्कृतम्
समयः होरात्रयम् सम्पूर्ााङ्काः- 80

सामान्यनिर्देशाः –
उत्तरलेखनात्पर्वू ं प्रश्नस्य क्रमाङ्कः अर्वश्यं लेखनीयः।
प्रश्निख्ं या प्रश्नपत्रानिु ारम् एव लेखनीया।
िवेषां प्रश्नानाम् उत्तरासण िंमकृ तेन लेखनीयासन।
प्रश्नानां सनदेशाुः धयानेन अवश्यं पठनीयाुः।
अपशितावबोधिम्
1 अधोशलशितं गद्ांिं पशित्र्ा प्रदत्तप्रश्नािाम् उत्तराशि सस्ं कृतेि शलित। 10
प्राचीनकाले प्रसिद्धो मगधो नाम जनपदो अभवत।् असममन् राज्ये िदानीरा गङ्गा नदी प्रवहसत मम। पाटसलपत्रु म् अमय
राज्यमय राजधानी आिीत।् पाटसलपत्रु े एकं प्रसिद्धं मथलं समसथलानामकं प्रदेशं आिीत।् समसथलाप्रदेशे मातुःु िीतायाुः जन्म
अभतू ्। तमयाुः चररत्रं सनममलं पावनम् आिीत्। भगवता श्रीरामेण िह तमयाुः सववाहुः िम्पन्नो बभवू । मातुःु कै कययाुः आज्ां
सशरोधायं कृ त्वा भगवान् श्रीरामुः वनं प्रसत गतवान।् वने लङ्कापसतुः रावणुः मातरं िीतां छलेन चोरसयत्वा लङ्कानगरीं
नीतवान।् भगवान् श्रीरामुः रावणं हत्वा मातरं िीतां नीत्वा अयोधयां प्राप्तवान।्

(अ) एकपदेि शलित– (के र्लं प्रश्नद्वयम)्
i. प्राचीनकाले सकं नाम प्रसिद्धो जनपदो अभवत?् 2x1=2
ii. समसथलाप्रदेशे कमयाुः जन्म अभतू ?्
iii. एतमयाुः सववाहुः के न िह िम्पन्नो बभवू ?
2x2=4
(आ) पूिवर्ाक्येि शलित– (के र्लं प्रश्नद्वयम)्
i. मातुःु कै कययाुः आज्ां सशरोधायं कृ त्वा कुः वनं प्रसत गतवान?्
ii. वने कुः मातरं िीतां छलेन चोरसयत्वा लङ्कानगरीं नीतवान?्
iii. श्रीरामुः कं हत्वा मातरं िीताम् नीत्वा अयोधयां प्राप्तवान?्

(इ) अस्य अिुच्छे दस्य कृते उशितं िीर्वकं संस्कृतेि शलित– 1x1=1

(ई) यथाशिदेिम् उत्तरत– 3x1=3
i. ‘प्रख्यातं’ पदमय सकं िमानाथमकं पदं गद्ांशे प्रयक्त
ु म?्
ii. ‘नीतवान’् सियायाुः कतृमपदं गद्ांशात् सचत्वा सलखत।
iii. ‘आधसु नककाले’ इत्यमय सवलोमपदं गद्ाश ं ात् सचत्वा सलखत।

रििात्मकं कायवम् 15 अङ्काः
2 अधोशलशितं पत्रं मञ्जूषापर्दसहायतया पूरनयत्वा पुिः निखत- 5
भवान् दीपकुः। भर्वतः वर्वद्यालये फ्लटु ीकाकरणमय सशसवरस्य आयोजनम् अभर्वत,् इवत सूचयन्तं मञ्जषू ायां दत्तानां पदानां
िहायतया सपतरं प्रवत पत्रं वलखत।ु
मञ्जूर्ा

बालकानाां, दीपकः , फ्लुटीकाकरणस्य, तत्रास्तु, महत्वां , प्रणमामम, सां योजिका, छात्रााः , ननवेदनीयाः ,
दृष्ट्वा, उत्तमस्वास्थ्याय, पञ्चदश आयुवर्ाात्, नवद्यालये, प्राध्यानपका, नवद्यालये, एकोननवां शनतः

अथर्ा
भवान् महेशुः असमत। भवान् रामपरु मय िगं मसवहारे सनविसत। भवतुः क्षेत्रे सचरंकालात् अमवच्छतायाुः िममया असमत, यया
वषामकाले रोगप्रिाराणाम् आशङ्का असप िम्भवसत। एतदथं भवान् मवनगर–सनगममय असधकाररणं प्रसत पत्रं सलखसत, एतत्
पत्रं मञ्जषू ायां दत्तानां पदानां िहायतया परू यन्त।ु
मञ्जूर्ा
सशक्षकाुः, छात्राुः, सवद्ालयुः, पठसन्त, डेंग,ू सचकनकुसनया, मलेररया, ज्वरुः, ओषसधुः, सचसकत्िालये, सचसकत्िकुः,
पररचयाम, िरु क्षा, िंरक्षणं, उपायुः, जलं, मशकाुः, अवकरुः, प्रभवसन्त
3. प्रर्दत्तं नित्रं दृष्ट्वा मञ्जूषायां प्रर्दत्तशब्र्दािां सहायतया पञ्ि वाक्यानि संस्कृतेि निखत- 5x1=5

मञ्जूर्ा

पश्यसत, भवनम,् उत्पतसन्त, िरोवरे , उद्ानम,् वृक्षाुः, नभसि, मत्मयाुः, िसन्त, परु तुः, जनुः, दरू वाणीं, िख
ु दा,
सनममला वायुुः, रम्य,ं दृश्यम,् सवहगाुः, जनुः गृह,ं िलग्नुः, मागमुः
अथवा
मञ्जूषाप्रर्दत्तशब्र्दािां साहाय्येि निम्िनिनखतं नवषयम् अनधकृत्य न्यूिाशतन्यूिं पञ्िन ः संस्कृतवाक्ययः एकम्
अिुच्छे र्दं निखत।
पशक्षसभम्

काकः , कृ ष्णवणाः , अन्नां, माांसां च, जशशोः हस्तात्, रोनटका, आच्छिद्य, कपोतः , वसन्तसमये,
नीडे, कोनकलः , शावकान्, उड्डीयते, चटका, भक्षयनत, मयूरः , नपबनत, आनयनत, रवः , कटुः
नपकः , पररश्रमी, प्रस्तरान्, िलां , घटः , स्थापयनत, हांसः , शुकः , ननवसनत

4. अधोनिनखतानि वाक्यानि संस्कृत ाषया अिूद्य निखत। 5x1=5
i. वह मेरा घर है।
That is mine home.

ii. िीमा गाना गाती है।
Seema sing a song.
iii. मैंने पमु तक पढी।
I red a book.

iv. बीना कल घर जायेगी।
Beena will go to home yesterday.
v. िंमकृ त िभी भाषाओ ं की जननी है
Sanskrit is mother of all language.
'ग'-खण्ड:
अिुप्रयुक्त-व्याकरर्म्
5. अ अधोनिनखतेषु रेखाङ्शकतपदेषु सशन्धं सनन्धच्छे दं वा निखत 4x1=4
I. तर्ाकर्णयव वीणामदीनां नदीनाम।्
II. िैतादृिः मवणमपक्षो रजतचञ्चुःु मवणमकाकमतया पवू ं दृष्टुः।
III. सूयव+उदयात् पवू ममेव िा तत्रोपसमथता।
IV. पादप्रहारे ण चन्दनं रक्तरसञ्जतं करोसत हा! हतः+अशस्म।
अथवा
आ अधोनिनखतेषु रेखांनकतपदेषु सशन्धं सनन्धच्छे दं वा निखत
i.) एका सवनम्रा मनोहरा दसु हता िासीत।्
ii.) र्क्ष
ृ स्य+ उपरर सवलोक्य िा च आश्चयमचसकता िञ्जाता।
iii.) मािानन्तरम् अममद् गृहे महोत्सर्ः भसवष्यसत।
iv.) पञ्िाित+् उत्तरैकितं रूप्यकासण च देसह।

6. प्रदत्तशर्कल्पेभ्यः उशितिब्दरूपाशि शित्र्ा ररक्तस्थािाशि पूरयत– 4x1=4
i.) िरु े शुः……………………पठसत।
(क) पमु तकमय (ख) पमु तकाय (ग) पमु तकं (घ) पमु तकात्
(ii) मोहनुः मम समत्रमय ……………………असमत।
(क) पत्रु ं (ख) पत्रु ुः (ग) पत्रु ेण (घ) पत्रु ाय
(iii) वने एकुः भयक ं रुः …………………… सनविसत मम।
(क) व्याघ्रुः (ख) व्याघ्रं (ग) व्याघ्रेण (घ) व्याघ्राय
(iv) प्रतीकुः मम ……………………पठसत।
(क) सवद्ालयमय (ख) सवद्ालात् (ग) सवद्ालयाय (घ) सवद्ालये

7. उशितलकारं प्रयुज्य शियापदैः र्ाक्याशि पूरयत - 4x1=4

(i) माता व्यञ्जनं ……………………।
(क) पचसि (ख) पचसन्त (ग) पचसत (घ) पचामुः
(ii) मम अधयासपका सवदषु ी ……………………।

(क) असमम (ख) असमत (ग) मतुः (घ) िसन्त
(iii) तासन फलासन मधरु ासण ……………………।
(क) िसन्त (ख) असमत (ग) आिीत् (घ) मतुः
(iv) रमेशुः िरु े शं भोजनाय …………………… ।
(क) आमन्त्रयसन्त (ख) आमन्त्रयसत (ग) आमन्त्रयतुः (घ) आमन्त्रयसि
8. कारक–उपपदशर्भशक्तम् आशित्य शर्कल्पेभ्यः उशितपदाशि शििुत। 4x1=4
(i) घनश्यामुः …………………… वेदमन्त्रं पठसत।
(क)मख
ु म् (ख) मख
ु ेन (ग) मख
ु ाय (घ) मुखे
(ii) रोवित: …………………… धनं ददासत।
(क) सनधमनं (ख) सनधमनेभ्युः (ग) सनधमने (घ) सनधमनानाम्
(iii) मसन्दरं सनकषा मम ……………………असमत।
(क) गृहात् (ख) गृहाय (ग) गृहभ्े युः (घ) गृहम्
(iv) छात्रा: ……………… गृहम् आगच्छसन्त।
(क) वर्वद्यालयं (ख) वर्वद्यालयात् (ग) वर्वद्यालयेन (घ) वर्वद्यालयमय
9. रेिाङ्शकतपदेर्ु प्रकृशतप्रत्ययौ संयोज्य शर्भज्य र्ा शर्कल्पेभ्यः समुनितं उत्तरं निखत - 3x1=3

(i) मल्ू यं तु दग्ु धं शर्िी+ल्यप् एव दातंु शक्यते।
(क) सविीय (ख) सविील्य (ग) सविीत्य (घ) सविे य
(ii) ि सवद्ाव्यिनी भूत्र्ा महान्तं वैदष्ु यं लेभे।
(क) भ+ू ल्यप् (ख) भ+ू क्त (ग) भ+ू त्वा (घ) भ+ू क्त्वा
(iii) ि तु मां नेतंु सवगते श्रावणे आगतुः आिीत।्
(क) ने+तमु नु ् (ख) नी+तमु नु ् (ग) ने+तमु ् (घ) नी+तमु ्
10. अङ्कािां स्थािे उशितसंख्यापदाशि संस्कृतभार्या शलित – 4x½=2

(i) उद्ाने (87) आम्रवृक्षाुः िसन्त।
(ii) सवद्ालये (16) सशक्षकाुः िसन्त।

(iii) मम कक्षायां (34) छात्राुः िसन्त।
(iv) पमु तकालये िम्प्रसत (48) छात्राुः अधययनरताुः िसन्त।
11. अधोशलशितपदेर्ु उपसगं संयोज्य शर्भज्य र्ा शलित- 4x½=2
(i) परासजतुः ……………..+……………….
(ii) अन-ु ईक्षणम् ……………..……………….
(iii) िञ्जाता ……………..+……………….
(iv) िम+् उत+् डीयते ……………..……………….
12. कोष्ठके भ्यः िुद्धम् अव्ययपदं शित्र्ा ररक्तस्थािाशि पूरयत- 2x1=2
(i) ....... अर्वकाश: भवर्वष्यवत।
(ii) त्र्वम् ........ पवठष्यवत?
मञ्जूषा

श्वः, कदा

पशितार्बोधिम्
13 अधोशलशितं गद्ांिं पशित्र्ा प्रदत्तप्रश्नािाम् उत्तराशि सस्ं कृतेि शलित– 5
सचरकालं भवने सचत्रसवसचत्रवमतसू न िसज्जतासन दृष्ट्वा िा सवममयं गता। श्रान्तां तां सवलोक्य काक: प्राह– पवू ं लघप्रु ातराशुः
सियताम।् वद त्वं मवणममथाल्यां भोजनं कररष्यसि सकं वा रजतमथाल्यामतु ताम्रमथाल्याम?् बासलका व्याजहार–
ताम्रमथायामेवाहं सनधमना भोजनं कररष्यासम। तदा िा कन्या चाश्चयमचसकता िञ्जाता यदा मवणमकाके न मवणममथाल्यां भोजनं
पररवेसषतम।् नैतादृक् मवादु भोजनमद्ावसध बासलका खासदतवती । काको ब्रतू े– बासलके ! अहसमच्छासम यत्त्वं िवमदा चात्रैव
सतष्ठ परं तव माता वतमते चैकासकनी। त्वं शीघ्रमेव मवगृहं गच्छ।
क. एकपदेि उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)्

(i) मवणमकाके न बासलकायै कमयां भोजनं पररवेसषतम?्
(ii) भवने िसज्जतासन कासन दृष्ट्वा बासलका सवममयं गता?
(iii) 'ताम्रमथाल्याम् एव अहं भोजनं कररष्यासम' इसत का व्याजहार? 2x½=1

ि. पि ू वर्ाक्येि उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
(i) कन्या कदा आश्चयमचसकता िञ्जाता?
(ii) श्रान्तां बासलका सवलोक्य काकुः सकं प्राह?
(iii) भोजनानन्तरं काकुः सकं ब्रतू ?े
ग. यथाशिदेिम् उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
(i) 'अहम् इच्छासम' अत्र कतृमपदं सकम् असमत?
(ii) 'तव माता एकासकनी' अत्र सवशेषणपदं सकम् असमत?
(iii) ' तव माता वतमते चैकासकनी। ' अत्र तव इसत िवमनामपदं कममै प्रयक्त
ु म?्

14 अधोनिनखतं पद्यं पनित्वा प्रर्दत्तप्रश्नािाम् उत्तरानर् संस्कृतेि निखत। 5
शपबशन्त िद्ः स्र्यमेर् िाम्भः स्र्यं ि िादशन्त फलाशि र्ृक्षाः।
िादशन्त सस्यं िलु र्ाररर्ाहाः परोपकाराय सतां शर्भतू यः ॥
क. एकपदेि उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x½=1
(i) काुः अम्भुः मवयं न सपबसन्त?
(ii) के षां सवभतू युः परोपकाराय भवसन्त?
(iii) वृक्षाुः मवयं कासन न खादसन्त?
ि. पि ू वर्ाक्येि उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
i. के िमयं न खादसन्त?
ii. नद्ुः सकं न कुवमसन्त?
iii. ितां सवभतू युः सकमथम भवसन्त?
ग. यथाशिदेिम् उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
i. 'मेघा' इत्यमय कृ ते पद्ांशे सक पयामयपदं प्रयक्त
ु म?्
ii. पद्े 'अदसन्त' इसत सियापदमय कतृमपदं सकम् असमत
iii. 'जलम'् इत्यमय कृ ते पद्ांशे सकं पयामयपदं प्रयक्त ु म् ?
प्र.15 अधोशलशितं संर्ादं पशित्र्ा प्रदत्तप्रश्नािाम् उत्तराशि संस्कृतेि शलित -
(मािानन्तरं िन्धयाकालुः। एकत्र ररक्ताुः नतू नघटाुः िसन्त। दग्ु धिे तारुः अन्ये च ग्रामवासिनुः अपरत्र आिीना:)
िन्दिः- (धेनंु प्रणम्य, मङ्गलाचरणं सवधाय, मसल्लकाम् आह्वयसत) मसल्लके ! ित्वरम् आगच्छ।
मशल्लका– आयासम नाथ! दोहनम् आरभमव तावत।्

िन्दिः– (यदा धेनोुः िमीपं गत्वा दोग्धमु ् इच्छसत, तदा धेनुःु पृष्ठपादेन प्रहरसत, चन्दनश्च पात्रेण िह पतसत) नसन्दसन! दग्ु धं
देसह। सकं जातं ते? (पनु ुः प्रयािं करोसत) हा! हतोऽसमम (चीत्कारं कुवमन् पतसत)
(िवे आश्चयेण चन्दनम् अन्योन्यं च पश्यसन्त)
मशल्लका– (चीत्कारं श्रत्ु वा, झसटसत प्रसवश्य) नाथ! सक जातम् ? कथं त्वं रक्तरसञ्जतुः?

क. एकपदेि उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x½=1
i.) कुः चीत्कारं कुवमन् पतसत?
ii.) ग्रामवासिनुः कुत्र आिीनाुः आिन?्
iii.) चन्दनुः के न िह पतसत?
ि. पूिवर्ाक्येि उत्तरत (के र्ल प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
i.) चन्दनुः यदा दोग्धमु ् इच्छसत तदा धेनुःु सकं करोसत?
ii.) चन्दनमय चीत्कारं श्रत्ु वा मसल्लका सक कथयसत ?
iii.) चन्दनुः सकं कृ त्वा मसल्लकाम् आश्वयसत?
ग.यथाशिदेिम् उत्तरत (के र्लं प्रश्नद्वयम)् 2x1=2
i.) 'ररक्ताुः घटाुः िसन्त' अत्र सवशेष्यपदं सकम् असमत?
ii.) 'ित्वरम् आगच्छ' अत्र सियापदं सकम् असमत?
iii.) ' कथं त्वं रक्तरसञ्जतुः ' अत्र त्वम् इसत िवमनामपदं कममै प्रयक्त
ु म?्
16. रेिाङ्शकतपदाशि आधत्ृ य प्रश्नशिमाविं कुरुत– 4x1=4
i.) उपाधयायमय मुिं भयू ुः द्रक्ष्यासम।
ii.) ग्रामे एकाऽपरा लब्ु धा वृद्धा न्यवित।्
iii.) ियू ामतपे तण्डुलान् िगेभ्यो रक्ष।
iv.) तव मातुलाशि तु गङ्गामनानाथम काशीं गता।
17. मञ्जूर्ातः समुशिताशि पदाशि शित्र्ा अधोशलशित–श्लोकस्य अन्र्यं पूरयत– 3
र्हशत मन्दं मन्दं सिीरे समीरे, कशलन्दात्मजायास्सर्ािीरतीरे।
ितां पङ्शक्तमालोक्य मधुमाधर्ीिाम,् शििादय िर्ीिामये र्ाशि! र्ीिाम।् ।

अन्र्यः– कसलन्दात्मजायाुः िवानीरतीरे िमीरे (i) ....................... मन्दमन्दं वहसत (िसत) (ii) ....................... नतां
पसक्ङतम् आलोक्य हे वासण! (iii)....................... वीणां सननादय ।
मञ्जर्ू ा
मधमु ाधवीनां, नवीनां, िनीरे ,

अथर्ा
श्लोकस्य भार्ाथं मञ्जर्ू ापदसहायतया परू शयत्र्ा शलित -
गुिा गुिज्ञेर्ु गुिा भर्शन्त, ते शिगवुिं प्राप्य भर्शन्त दोर्ाः।

आस्र्ाद्तोयाः प्रर्हशन्त िद्ः समुद्रमासाद् भर्न्त्यपेयाः ॥

भार्ाथव:- गणु ाुः गसु णजनेषु िद्गणु ाुः (i) ……………….. परन्तु ते एव गणु ाुः सनगमणु ं जनं प्राप्य दोषाुः भवसन्त। यथा नदीनां
जलं यावत्पयमन्तं नदीषु भवसत तावत्पयमन्तं तद् जलं (ii) ………………..भवसत, परन्तु तदेव(iii). ………………...
यदा िमद्रु म् प्राप्नोसत तदा तद् जलं पातंु योग्यं न भवसत।

मञ्जर्ू ा
भवसन्त, जल,ं िमु वादु

18. अधोनिनखत- कथांशं यथाक्रमं निखतु। 8x½=4
(i) तं सनवारयन्ती िा प्राथमयत् तण्डुलान् मा भक्षय।
(ii) परु ा कसममंसश्चद् ग्रामे एका सनधमना वृद्धा स्त्री न्यवित।्
(iii) मञ्जषू ायां महाहामसण हीरकासण सवलोक्य बासलका प्रहसषमता िञ्जाता।
(iv) अहं तभ्ु यं तण्डुलमूल्यं दामयासम।
(v) काकुः तां प्रत्यवदत् - "बासलके ! यथेच्छं गृहाण मञ्जषू ामेकाम"् ।
(vi) एको सवसचत्रुः काकुः िमडु ् डीय तामपु जगाम ।
(vii) मवणमिोपानेन िा मवणमभवनम् आििाद।
(viii) तदा मवणमकाके न मवणममथाल्यां भोजनं पररवेसषतम।्
प्र.19 (क) अधोशलशितर्ाक्येर्ु रेिाङ्शकतपदािां प्रसङ्गािुकूलम् उशिताथं शित्र्ा शलित - 4x½=2
(1) मवनन्तीं तसतं प्रेक्ष्य मसलनामलीनाम्।
(क) दृष्ट्वा (ख) सक्षप्त्वा (ग) नत्वा (घ) ज्ात्वा
(ii) "बासलके ! यथेच्छं गृहाण मञ्जूर्ाम् एकाम"् ।
(क) पेसटकाम् (ख) जलवासहनीम् (ग) पत्रु ीम् (घ) धनम्
(iii) वृत्तं यत्नेन िंरक्षेद् शर्त्तम् एसत च यासत च।
(क) चररत्रम् (ख) समत्रम् (ग) धनम् (घ) जीवनम्
(iv) येषां मरालैः िह सवप्रयोगुः।
(क) काकै ुः (ख) मयरू ै ुः (ग) हिं ैुः (घ) शक
ु ै ुः
(ि) अधोशलशितिब्दािां तेर्ाम् अथथः सह मेलिं कुरुत 4x½=2
(क) (ि)
(i)पसक्षणुः (क) िज्जनानाम्

(ii) वाररवाहा: (ख) खगाुः
(iii) िताम् (ग) मम
(iv) मदीय (घ) मेघाुः
…………..0…………….

AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions