HBSE Class 9 Sample Paper 2026 Answers Sanskrit – Text
Read the full text of this answer key below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (6 pages)
Page 1
अङ्कयोजना उत्तरसङ्केताश्च
कक्षा – नवमी
संस्कृत (2025-26)
समयः - होरात्रयम् सम्पूर्ााङ्काः - 80
अवधातव्यम् –
1. अङ्कयोजनायाां प्रदत्तानन उत्तरानि ननदे शात्मकानन सन्ति । प्रदत्तानन उत्तरानि अनिररच्यानि सन्दर्ाा नुसारम्
अन्यानन उत्तरानि र्नििुम् अर्ा न्ति ।
2. आिररकनिकल्पात्मकेषु प्रश्नेषु यद्यनि स्पष्टिया ननदे शः दत्तः अन्ति यि् केिलां प्रश्नद्वयम् अथिा प्रश्नत्रयम्
इत्यानदकम् उत्तरां दािव्यां िथानि यनद छात्रः अनिररक्त-प्रश्नानाम् उत्तरानि नलखनि िनर्ा छात्रनर्िाय ननिायः
किाव्यः । यथा िनििगद्याां शे त्रयािाां प्रश्नानाम् उत्तरलेखनम् अर्ीष्टां िरां छात्रः यनद चिु िाां प्रश्नानाम् उत्तरानि
नलखनि िनर्ा ित्र केिलां प्रथमत्रयािाां प्रश्नानाां न अनििु यानन उत्तरानि उत्तमानन सन्ति िेषाां मूल्याङ्कनां
करिीयम्।
3. यनद निद्यानथानः उत्तरलेखनसमये समुनचिानाां निर्क्तीनाां िचनानाां च प्रयोगां न कुिान्ति िनर्ा अांशिः अङ्काः
किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
4. त्रुनििूिाििान्यै व्याकरिात्मक-प्रयोगाय च अनुिाििः अङ्काः किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
5. आां नशक-दृष्ट्या समुनचिेभ्यः उत्तरे भ्यः अनि अङ्काः दे याः ।
खण्डः 'क' अपठितावबोधनम् 10 अङ्काः
1. अपठितगद्ांशाधाररत-उत्तराठर् :-
(अ) एकपदे न उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम् ) 2×1=2
i. श्रििकुमार:
ii. मािानििरौ
iii. श्रििस्य / श्रििकुमारस्य
2×2=4
(ब) पूर्ावाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम् )
i. श्रििकुमारस्य मािानििरौ नेत्रर्ीनौ आिाम्।
ii. श्रिि: नित्रो: आज्ञाम् अिालयि् ।
iii. श्रििकुमार: ियो: सेिाां करोनि स्म।
Page 2
(स) अस्य अनुच्छेदस्य कृते उपयुक्तं शीर्ाकं संस्कृतेन ठलखत । 1
नििृर्क्त: श्रिि:
छात्रस्य उत्तरां दृष्ट्वा छात्रनर्िाय समुनचिः ननिा यः करिीयः ।
(द) यथाठनदे शम् उत्तरत- ( केवलं प्रश्नत्रयम् )
3×1=3
(क) (i) िुमुन्
(ख) (i) लङ्लकारः
(ग) (ii) नििृर्क्त:
(घ) (ii) षष्ठी
खण्डः ‘ख’ रचनात्मक-कायाम् 10 अङ्काः
2. (क) पत्रलेखनम् 5×1=5
िरीक्षार्िनम्
निनथः 22.03.2023
प्रधानाचाया : मर्ोदय:,
राजकीय-उच्च-माध्यनमक-निद्यालय: |
नर्सार-नगरम्|
(1) माननीया: ,
सनिनयां (2) ठनवेदनम् अन्ति यि् अर्ां गिसायां कालि: (3) ज्वरपीठित: अन्तस्म। ज्वरिािेन
अर्म् अिीि कृश: (4) अस्मि । अिः र्गिान् नदनत्रयस्य (5)अवकाशम् स्वीकृत्य माम्
अनुगृह्णािु |
र्िदीय: नशष्य:
अरुि: 5×1=5
(ख) ठचत्रं दृष्ट्वा ररक्तस्थानपूठताः
i. अत्र एकः बालकः मात्रा सर् आगिः ।
ii. अन्तस्मन् नचत्रे एकः वृक्षः अन्ति।
iii. राजमागे एकं कारयानम् अनि गच्छनि।
iv. कारयानां धूम्रं नक्षिनि।
v. मािा पुत्रे निह्यनि।
Page 3
खण्डः ‘ग’ पठित-अवबोधनम् 24 अङ्काः
3. गद्ाशं पठित्वा ठहन्दीभार्या सप्रसङ्गसरलाथं ठलखत – 1×4=4
प्रिुिगद्याां शः िाि-2 “स्वर्ाकाकः ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथवा
प्रिुिगद्याां शः िाि-8 “लौहतुला” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य गद्याां शस्य नर्ां दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथां च लेखनेन 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
4. श्लोकं पठित्वा ठहन्दीभार्या सप्रसङ्गसरलाथं ठलखत – 1×4=4
प्रिुिश्लोकः िाि-5 “सूस्मक्तमौस्मक्तकम् ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथवा
प्रिुिश्लोकः िाि-10 “जटायोः शौयाम्” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य श्लोकस्य नर्ां दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथां च लेखनेन 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
5. सूक्त्ोः भावाथालेखनम् :-
प्रदत्तसून्तक्तषु मात्रद्वयोः सू क्त्ोः र्ािाथां नर्न्दीर्ाषया लेखनेन िूिाा ः अङ्काः 2+2=4 प्रदे याः । 2×2=4
अथवा अथवा
अन्वयस्य ररक्तस्थानपूठताः :- (उत्तराठर्)
4×1=4
1) जििः
2) िुष्यन्ति
3) िक्तव्यम्
4) दररद्रिा
6. पठितगद्ांशाधाररत-उत्तराठर् :- 3×1=3
(1) प्रकृनिः समेषाां प्रानिनाां सांरक्षिाय यििे।
(2) प्रकृनिः सिाा न् सुखसाधनैः ििायनि।
(3) प्रमुखानन ित्त्वानन नमनलत्वा अस्माकां ियाा िरिां रचयन्ति।
(4) प्रकृनिः सिाा न् ििा यनि।
Page 4
7. पठितश्लोकाधाररत-उत्तराठर् :- 2×1=2
(1) धमासिास्वां श्रूयिाम् ।
(2) आत्मन: प्रनिकूलानन न समाचरे ि् ।
(3) धमासिास्वां श्रुत्वा अिधाया िाम् ।
8. रे खाठङ्कतपदाठन आधृत्य कोष्ठकात् ठचत्वा प्रश्नठनमाार्ं कुरुत - (केवलं प्रश्नत्रयम् ) 3×1=3
(1) के
(2) नकमथाम्
(3) कुत्र
(4) कानर्:
(5) केन
9. प्रश्नित्रे नलन्तखिश्लोकान् निर्ाय 'शेमुर्ी भाग-1' िुिकाि् सांस्कृिर्ाषया एकस्य शुद्धस्य 1x4=4
श्लोकस्य लेखने 4 अङ्काः प्रदे याः । त्रुनििूिाििान्यै अङ्काः किानीयाः ।
खण्डः 'घ' अनुप्रयुक्त-व्याकरर्म् 19 अङ्काः
10. (क) गुिसन्ेः अथिा अयानद-सन्ेः िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1×2=2
1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) ित्पुरुषसमासस्य अथिा नद्वगुसमासस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) सम्प्रदानकारकस्य अथिा अनधकरिकारकस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया
लेखनेन 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
11. यथाठनठदा ष्टं शब्दरूपाठर् - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम् ) 4×1=4
(1) रामाय
(2) बालकान्
(3) लिानर्:
(4) के
(5) मि्
(6) किीनाम्
Page 5
12. यथाठनठदा ष्टं धातुरूपाठर् - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम् ) 4×1=4
(1) ििनस
(2) नलखिु
(3) अगच्छन्
(4) र्ििम्
(5) निबनि
(6) सेिेिे
13. उठचतठवभस्मक्तप्रयोगं कुरुत। (केवलं प्रश्नचतुष्टयम् ) 3×1=3
(1) निद्यालयां
(2) नेत्रेि
(3) बालकाय
(4) ग्रामां
(5) कोलार्लेन
14. उपसगाान् पृथक् कृत्वा ठलखत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
(1) आ
(2) प्रनि
(3) नि
खण्डः – ‘ङ’ पािाधाररताः बहुठवकल्पीयाः प्रश्नाः 17 अङ्काः
Page 6
15. प्रदत्तवैकस्मल्पकचतुर्भ्ाः उत्तरे र्भ्ः एकं शुद्धम् उत्तरं ठचत्वा ठलखत – 17×1=17
(1) (ii) सूयोदय:
(2) (iii) सु + आगिम्
(3) (iv) द्वन्द्द्वः
(4) (iii) धमास्य अनधकारी
(5) (i) प्रबुद्ध:
(6) (ii) िरस्य
(7) (ii) समीर:
(8) (i) िािी
(9) (i) श्रोिुम्
(10) (i) क्त्वा
(11) (iv) 69
(12) (i) अष्टानिांशनि:
(13) (iii) मन्तिनर्ः
(14) (i) सरस:
(15) (i) षष्ठी
(16) (iv) िञ्च
(17) (iii) षड् िादने