HBSE Class 9 Sample Paper 2025 Answers Sanskrit – Text
Read the full text of this answer key below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (8 pages)
Page 1
Board Of School Education Haryana
मॉडल पेपर
उत्तर
2025
Page 2
अङ्कयोजना उत्तरसङ्केताश्च
कक्षा – नवमी
संस्कृत (2024-25)
समयः - होरात्रयम् सम्पूर्ााङ्काः - 80
अवधातव्यम् –
1. अङ्कयोजनायाां प्रदत्तानन उत्तरानि ननदे शात्मकानन सन्ति । प्रदत्तानन उत्तरानि अनिररच्यानि सन्दर्ाा नुसारम्
अन्यानन उत्तरानि र्नििुम् अर्ा न्ति ।
2. आिररकनिकल्पात्मकेषु प्रश्नेषु यद्यनि स्पष्टिया ननदे शः दत्तः अन्ति यि् केिलां प्रश्नद्वयम् अथिा प्रश्नत्रयम्
इत्यानदकम् उत्तरां दािव्यां िथानि यनद छात्रः अनिररक्त-प्रश्नानाम् उत्तरानि नलखनि िनर्ा छात्रनर्िाय ननिायः
किाव्यः । यथा िनििगद्याां शे त्रयािाां प्रश्नानाम् उत्तरलेखनम् अर्ीष्टां िरां छात्रः यनद चिु िाां प्रश्नानाम् उत्तरानि
नलखनि िनर्ा ित्र केिलां प्रथमत्रयािाां प्रश्नानाां न अनििु यानन उत्तरानि उत्तमानन सन्ति िेषाां मूल्याङ्कनां
करिीयम्।
3. यनद निद्यानथानः उत्तरलेखनसमये समुनचिानाां निर्क्तीनाां िचनानाां च प्रयोगां न कुिान्ति िनर्ा अांशिः अङ्काः
किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
4. त्रुनििूिाििान्यै व्याकरिात्मक-प्रयोगाय च अनुिाििः अङ्काः किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
5. आां नशक-दृष्ट्या समुनचिेभ्यः उत्तरे भ्यः अनि अङ्काः दे याः ।
खण्डः 'क' अपठितावबोधनम् 10 अङ्काः
1. अपठितगद्ांशाधाररत-उत्तराठर् :-
(अ) एकपदे न उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्)। 2×1=2
क गोदािरीिीरे ।
ख िण्डु लान् ।
ग अनिचाररिम् ।
(ब) पूर्ावाक्येन उत्तरत - (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2×2=4
क किोिराज: िण्डु ललुब्धान् किोिान् प्रत्यार्।
ख िनिि: शाल्मलीिरौ ननिसन्ति स्म।
ग व्याध: रात्रौ िण्डु लान् निकीया जालां नििाररििान् ।
(स) अस्य अनुच्छेदस्य कृते उपयुक्तं शीर्ाकम् – 1
सवाथा अठवचाररतं कमा न कताव्यम्।
Page 3
(द) यथाठनदे शम् उत्तरत- ( केवलं प्रश्नत्रयम् ) 3×1=3
क प्रनि+आर् ।
ख लि् लकार: ।
ग निशाल: ।
घ प्रथमा ।
खण्डः ‘ख’ रचनात्मक-कायाम् 10 अङ्काः
2. (क) पत्रलेखनम् 5×1=5
िरीिार्िनम्
निनथ: -
माननीया: नििृियाा :
सादरां प्रिमानम।
मम (1) प्रथमसत्रीया िरीिा समाप्ता। मम निद्यालयस्य अध्यानिका: शैनिक (2) भ्रमिाय
नेष्यन्ति। एिदथां िञ्चशिां (3) रुप्यकानि दािव्यानन । यनद र्िि: (4)अनुमनि: स्याि् िनर्ा
अर्मनि गच्छे यम्। अिः (5) कृिया उियुाक्ताां रानशां प्रेषनयत्वा माम् अनुगृर्ीिाां कुयुा :।
गृर्े सिेभ्यो मम प्रिामः ।
र्ििाां नप्रया,
रमा।
5×1=5
(ख) ठचत्रं दृष्ट्वा ररक्तस्थानपूठताः
क. अन्तस्मन् नचत्रे एक: निशाल: िृि: अन्ति।
ख. जले एक: नर: स्नानां करोनि।
ग. िृिे बर्ि: खगा: सन्ति।
घ. नचत्रे िृ िस्य समीिे िडाग: अन्ति।
ङ िृिस्य अध: मयूर: नृत्यनि।
खण्डः ‘ग’ पठित-अवबोधनम् 24 अङ्काः
3. गद्ाशं पठित्वा ठहन्दीभार्या सप्रसङ्गसरलाथं ठलखत – 1×4=4
प्रिुिगद्याां शः िाि-5 “भ्रान्तो बाल:” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथवा
प्रिुिगद्याां शः िाि-3 “गोदोहनम् ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य गद्याां शस्य नर्ां दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथां च लेखनेन 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
Page 4
4. श्लोकं पठित्वा ठहन्दीभार्या सप्रसङ्गसरलाथं ठलखत – 1×4=4
प्रिुिश्लोकः िाि-4 “सूक्तक्तमौक्तक्तकम् ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथवा
प्रिुिश्लोकः िाि-6 “लौहतुला” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य श्लोकस्य नर्ां दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथां च लेखनेन 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
5. सूक्त्ोः भावाथालेखनम् :-
प्रदत्तसून्तक्तषु मात्रद्वयोः सू क्त्ोः र्ािाथां नर्न्दीर्ाषया लेखनेन िूिाा ः अङ्काः 2+2=4 प्रदे याः । 2×2=4
अथवा अथवा
अन्वयस्य ररक्तस्थानपूठताः :- (उत्तराठर्) 4×1=4
1) िृत्तम्
2) यानि
3) नित्ति:
4) िीि:
6. पठितगद्ांशाधाररत-उत्तराठर् :- 3×1=3
(क) शीिलमन्दसुगन्धििना: औषधकल्पां प्राििायुां नििरन्ति।
(ख) सररि: अमृिस्वादु ननमालां जलां प्रयच्छन्ति।
(ग) मानि: ियाा िरिां नाशयनि।
(घ) "औषधकल्पां " निशेषििदमन्ति।
7. पठितश्लोकाधाररत-उत्तराठर् :- 2×1=2
(क) जििः नप्रयिाक्यप्रदानेन िुष्यन्ति।
(ख) दररद्रिा िचने न र्िेि्।
(ग) जििः इत्यत्र प्रथमा निर्न्तक्त: ।
8. रे खाठङ्कतपदाठन आधृत्य कोष्ठकात् ठचत्वा प्रश्नठनमाार्ं कुरुत - (केवलं प्रश्नत्रयम्) 3×1=3
उत्तराठर् :-
(क) कस्माि्
(ख) नकम्
(ग) कम्
(घ) कानर्ः
Page 5
9. प्रश्नित्रे नलन्तखिश्लोकान् निर्ाय 'शेमुर्ी भाग-1' िुिकाि् सांस्कृिर्ाषया एकस्य शुद्धस्य 1x4=4
श्लोकस्य लेखने 4 अङ्काः प्रदे याः । त्रुनििूिाििान्यै अङ्काः किानीयाः ।
खण्डः 'घ' अनुप्रयुक्त-व्याकरर्म् 19 अङ्काः
10. (क) व्यञ्जनसन्धेः अथिा गुिसन्धेः िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1×2=2
1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) द्वन्द्द्वसमासस्य अथिा ित्पुरुषसमासस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) कमाकारकस्य अथिा सम्प्रदानकारकस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखनेन 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
11. यथाठनठदा ष्टाठन शब्दरूपाठर् - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) 4×1=4
उत्तराठर् :-
(क) रामाय
(ख) बालकेन
(ग) लिाया:
(घ) केषु
(ङ) मनय
(च) बालकानाम्
12. यथाठनठदा ष्टाठन धातुरूपाठर् - (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) 4×1=4
उत्तराठर् :-
(क) अिि:
(ख) लेन्तखष्यनि
(ग) गच्छाम
(घ) र्निष्यथ:
(ङ) निबिु
(च) सेिसे
13. उठचतठवभक्तक्तप्रयोगं कुरुत। (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) 4×1=4
उत्तराठर् :-
(क) नमत्रेि
(ख) नेत्रेि
(ग) िुत्राय
(घ) ग्रामां
(ङ) नििादे न
Page 6
14. उपसगाान् पृथक् कृत्वा ठलखत। (केवलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
उत्तराठर् :-
(क) नन
(ख) आ
(ग) नि
खण्डः – ‘ङ’ पािाधाररताः बहुठवकल्पीयाः प्रश्नाः 17 अङ्काः
15. प्रदत्तवैकक्तल्पकचतुर्भ्ाः उत्तरे र्भ्ः एकं शुद्धम् उत्तरं ठचत्वा ठलखत – 17×1=17
उत्तराठर् :-
(क) (i) यथेच्छया
(ख) (ii) सप्तार्+ अिे
(ग) (iv) ित्पुरुष
(घ) (i) निर्िेन र्ीना:
(ङ) (i) दनििे न
(च) (ii) उिरर
(छ) (iii) िरुः
(ज) (iii) समीर:
(झ) (ii) रोनदिु म्
(ञ) (i) क्त्वा
(ि ) (ii) 59
(ि) (i) िञ्चाशीनि:
(ड) (ii) मोदकानन
(ढ) (i) भ्राि:
(ि) (ii) क्त
(ि) (iv) िञ्च
(थ) (iii) षड् िादने
Page 7
Sample Papers
CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers
Page 8
Sample Papers
MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers