HBSE Class 12 Sample Paper 2025 Answers Sanskrit – Text
Read the full text of this answer key below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (8 pages)
Page 1
Board Of School Education Haryana
मॉडल पेपर
उत्तर
2025
Page 2
ह.वि.वि.बो. अभ्यासप्रश्नपत्रम् (मार्च-2025)
अङ्कयोजना उत्तरसङ्केताश्च
कक्षा – द्वादिी विषय : संस्कृतम्
समयः - होरात्रयम् सम्पूर्ाचङ्काः - 80
SET : A
अिधातव्यम् –
1. अङ्कयोजनायाां प्रदत्तानन उत्तरानि ननदे शात्मकानन सन्ति । प्रदत्तानन उत्तरानि अनिररच्यानि सन्दर्ाा नुसारम्
अन्यानन उत्तरानि र्नििुम् अर्ा न्ति ।
2. आिररकनिकल्पात्मकेषु प्रश्नेषु यद्यनि स्पष्टिया ननदे शः दत्तः अन्ति यि् केिलां प्रश्नद्वयम् अथिा प्रश्नत्रयम्
इत्यानदकम् उत्तरां दािव्यां िथानि यनद छात्रः अनिररक्त-प्रश्नानाम् उत्तरानि नलखनि िनर्ा छात्रनर्िाय ननिायः
किाव्यः । यथा िनििगद्याां शे त्रयािाां प्रश्नानाम् उत्तरलेखनम् अर्ीष्टां िरां छात्रः यनद चिु िाा म् प्रश्नानाम् उत्तरानि
नलखनि िनर्ा ित्र केिलां प्रथमत्रयािाां प्रश्नानाां न अनििु यानन उत्तरानि उत्तमानन सन्ति िेषाां मूल्याङ्कनां
करिीयम्।
3. यनद निद्यानथानः उत्तरलेखन-समये समुनचिानाां निर्क्तीनाां िचनानाां च प्रयोगां न कुिान्ति िनर्ा अांशिः अङ्काः
किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
4. त्रुनििूिाििान्यै व्याकरिात्मक-प्रयोगाय च अनुिाििः अङ्काः किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
5. आां नशक-दृष्ट्या समुनचिेभ्यः उत्तरे भ्यः अनि अङ्काः दे याः ।
खण्डः 'क' अपवितािबोधनम् 10 अङ्काः
1. अपवितगद्ांिाधाररत-उत्तरावर् :-
(अ) एकपदे न उत्तरत - (केिलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
(क) िृक्ाः
(ख) िैनदककाले
(ग) प्राकृनिक-ियाा िरिस्य
(ब) पूर्चिाक्येन उत्तरत - (केिलं प्रश्नद्वयम्) 2×2=4
(क) 'प्लान्तिक' इनि रसायनेन नननमािििूनन ियाा िरिाय र्ाननकरानि इनि जानिः
जनाः प्लान्तिक-नननमािििू नाां प्रयोगां बाहुल्येन कुिान्ति।
(ख) यनद ियाा िरिां प्रानिजीिनाय अनुकूलां न र्निष्यनि िनर्ा िृनथव्याां जीिनमेि
असम्भिां र्निष्यनि।
(ग) ियाा िरिप्रदू षकां धूमां नक्ििाां िार्नानाम् औद्योनगक-यन्त्रागारािाां सङ्ख्या
ननरिरां िधामाना अन्ति ।
(स) अस्य अनुच्छेदस्य कृते उपयुक्तं िीषचकं संस्कृतेन वलखत । 1
Page 3
ियाा िरिम् , ियाा िरिस्य प्रदू षिम् , ियाा िरिां रक्िीयम्
छात्रस्य उत्तरां दृष्ट्वा छात्रनर्िाय समुनचिः ननिा यः करिीयः ।
(द) यथावनदे िम् उत्तरत- ( केिलं प्रश्नत्रयम् ) 3×1=3
उत्तरावर् :-
i. (घ) अनुर्िन्ति
ii. (ख) आनिष्काराः
iii. (घ) िोषकः
iv. (क) ियम्
17 अङ्काः
खण्डः ‘ख’ रर्नात्मक-कायचम्
2. वनबन्ध-लेखनम् :- 5
छात्रैः प्रदत्तेषु निषयेषु एकां निषयमनधकृत्य िञ्चिाक्यानन सांस्कृिर्ाषया लेखनेन िूिाा ः अङ्काः
प्रदे याः । व्याकरनिकाशुद्धीनाां कृिे आां नशकरूिेि अङ्काः किानीयाः ।
(छ्न्द-अलङ्कार-पररर्यः )
3. छ्न्दस्सु आधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×2=6
(क) िांशस्थछ्न्न्दसः लक्िस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) नशखररिीछ्न्न्दसः कस्यानि उदार्रिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) मानलनीछ्न्न्दनस िञ्चदश ििाा ः र्िन्ति। इनि लेखने द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(घ) उक्ता िसन्तवतलका िर्जाजगौ गः । (लक्िस्य ररक्तस्थानिूनिाः )
4. अलङ्कारे षु आधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×2=6
(क) अनिश्योक्तेः अलङ्कारस्य लक्िस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) उत्प्रेक्ायाः अलङ्कारस्य कस्यानि उदार्रिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) श्लेषालङ्कारस्य लक्िस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(घ) अनुप्रासः शब्दसाम्यां िैषम्येऽनि स्वरस्य यि् । (लक्िस्य ररक्तस्थानिूनिाः )
खण्डः ‘ग’ पवित-अिबोधनम् 30 अङ्काः
5. पद्ांिं पवित्वा वहदीभाषया सप्रसङ्गसरलाथं वलखत – 1×4=4
प्रिुििद्याां शः िाि-1 “विद्याऽमृतमश्नुते” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथिा
प्रिुििद्याां शः िाि-2 “रघु कौत्ससंिादः ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य िद्याां शस्य नर्न्दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथं च लेखने 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
6. गद्ािं पवित्वा वहदीभाषया सप्रसङ्गसरलाथं वलखत – 1×4=4
प्रिुिगद्याां शः िाि-7 “विक्रमस्यौदायचम्” इनि िािाद् उद् धृिः ।
Page 4
अथिा
प्रिुिगद्याां शः िाि-8 “कायं िा साधयेयं दे हं िा पातयेयम् ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य गद्याां शस्य नर्न्दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथं च लेखने 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
7. सूक्त्ोः भािाथचलेखनम् :-
प्रदत्तसून्तक्तषु मात्रद्वयोः सू क्त्ोः र्ािाथं नर्न्दीर्ाषया लेखने िूिाा ः अङ्काः 2+2=4 प्रदे याः । 2×2=4
अथिा अथिा
अन्वयस्य ररक्तस्थानपूवतचः :- (उत्तरावर्) 4×1=4
1) सिात्र
2) नीरम्
3) मरालस्य
4) मानसम्
8. पवितपद्ांिाधाररत-उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×1=3
(क) सन्तित्रां िािाि् ननिारयनि।
(ख) सन्तित्रां गुिान् प्रकिीकरोनि।
(ग) "सन्तित्रलक्िनमदां प्रिदन्ति सिः ।" अन्तिन् िाक्ये ‘प्रिदन्ति’ नियािदस्य किाा
‘सिः ’ िदमन्ति।
(घ) अत्र 'िुण्याि् ' िदस्य निियायः 'िािाि् ' अन्ति ।
9. पवितगद्ांिाधाररत-उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×1=3
(क) कायाा लये एकां ित्रमागिम् ।
(ख) श्रीदासः ित्रम् उद् घानिििान् ।
(ग) 'िस्य' इनि िदे षष्ठी निर्न्तक्तः ।
(घ) 'अिरम्' इनि िदस्य अत्र निलोमिदम् 'अिरम्'।
10. रे खावङ्कतपदावन आधृत्य प्रश्नवनमाचर्ं कुरुत - (केिलं प्रश्नर्तुष्टयम् ) 4×1=4
उत्तरावर् :-
(क) केन
(ख) कस्य
(ग) कीदृशः
(घ) कः
(ङ्ख) कम्
Page 5
(संस्कृत-सावहत्य-पररर्यः )
11. संस्कृतसावहत्याधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नर्तुष्टयम्) 4×1=4
(क) षण्णाम्
(ख) अष्टादश
(ग) ऐनिर्नसकः
(घ) गौिमबुद्धस्य
(ङ्ख) 'िाषािीकन्या' इनि कथासांग्रर्ाि्
12. 4×1=4
संस्कृतसावहत्याधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नर्तुष्टयम्)
(क) अनर्ज्ञानशाकुिलम्
(ख) बािर्ट्टः
(ग) ईशािास्योिननषद् ग्रन्थाद्
(घ) मर्ाकनिः दण्डी
(ङ्ख) मर्ाकनिः र्षाः
06 अङ्काः
खण्डः 'घ' अनुप्रयुक्त-व्याकरर्म्
13. (क) गुिसन्ेः अथिा व्यञ्जनसन्ेः िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च सांस्कृिर्ाषया लेखने 1×2=2
1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) नद्वगुसमासस्य अथिा बहुव्रीनर्समासस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखने 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) किाा कारकस्य अथिा अनधकरिकारकस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखने 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
खण्डः – ‘ङ’ पािाधाररताः बहुविकल्पीयाः प्रश्नाः 17 अङ्काः
Page 6
14. प्रदत्तिैकल्पल्पकर्तुभ्यचः उत्तरे भ्यः एकं िुद्धम् उत्तरं वर्त्वा वलखत – 17×1=17
उत्तरावर् :-
1) ग) अन्यथा + इिः
2) ख) र्लसन्तन्ः
3) ख) त्वय्येिम्
4) ग) क्त
5) क) िव्यि्
6) ग) दै नष्टकिा
7) घ) कमाधारयः
8) घ) आत्मनः श्रेयनस
9) ख) दीघाग्रीिः
10) ग) षष्ठी
11) क) नलि् लकारः
12) घ) उियुाक्ताः सिे
13) ख) धैयाशानलनः
14) ख) शुर्म्
15) ख) नशनथलः
16) क) यौिनप्रर्िम्
17) क) अनिमनलनम्
Page 7
Sample Papers
CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers
Page 8
Sample Papers
MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers