Class 8 Sample Paper 2025 Sanskrit

2025
SAMPLE / MODEL
PAPERS
NCERT BASED
PRACTICE PAPERS
DOWNLOAD PDF

FOR
CBSE BOARD
AND
STATE BOARDS

2024-25
कक्षा – अष्टमी
विषय: - संस्कृतम ्

अवधिः होरासार्द्धद्वयम ् पर्णां
ू का:-६०

सामान्य-निर्देशा: -
● सर्वे प्रश्नाः अनिवार्याः सन्ति।
● प्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतभाषायाम ् एव लेखनीयानि ।
● उत्तराणि पथ ृ क् उत्तरपस्ति
ु कायां क्रमानस
ु ारं लेखनीयानि ।
● लेखने स्वच्छता स्पष्टता च स्यात ् ।
● प्रश्नसंख्या अवश्यमेव लेखनीया ।
● प्रश्नपत्रे चत्वारः खण्डाः सन्ति -
खण्ड ‘क’ – अपठितावबोधनम ् - 8 अङ्काः
खण्ड ‘ख’ – रचनात्मकलेखनम ् - 12 अङ्काः
खण्ड ‘ग’ – अनप्रु यक्
ु तव्याकरणम ् - 18 अङ्का:
खण्ड ‘घ’ – पठितावबोधनम ् - 22 अङ्काः

खण्डः – ‘क’
अपठित-अवबोधनम ् ( 8 अङ्काः )

प्रश्न 1. अधोलिखितम ् अनच्
ु छे दं पठित्वा दत्तानां प्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत -

तरवः अस्माकं जीवनं सखु मयं कुर्वन्ति । परन्तु अधन
ु ा वक्ष
ृ ाणां संख्या प्रतिदिनं अत्यल्पा जायते । एषा स्थितिः चिन्तनीया
अस्ति । पर्यावरणरक्षणाय हरितवक्षृ ाणां महती आवश्यकता वर्तते । मानववक्ष ृ योः अन्योन्याश्रयः सम्बन्धः अस्ति । वक्ष
ृ ाणां
जीवनम ् एव अस्माकं जीवनम ् । मानवसभ्यतायाः रक्षणार्थं वक्ष
ृ ाणां रक्षा अस्माभिः करणीया । अतएव उच्यते - ' वक्ष ृ ो रक्षति
रक्षितः " इति ।

(i) एकपदे न उत्तरत – ( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) 1x3=3
1. के अस्माकं जीवनं सखु मयं कुर्वन्ति ?
2. अधन
ु ा केषां संख्या प्रतिदिनं न्यन
ू ा जायते ?
3. कः रक्षति रक्षितः ?
4. पर्यावरणरक्षणाय केषां महती आवश्यकता वर्तते?
(ii) पर्ण
ू वाक्येन उत्तरत –( केवलं प्रश्नमेकम ् ) 2x1=2
1. कयोः अन्योन्याश्रयः सम्बन्धः अस्ति ?
2. कस्याः रक्षणार्थं वक्ष
ृ ाणां रक्षा अस्माभिः करणीया ?
(iii) यथानिर्देशम ् उत्तरत - ( केवलं प्रश्नद्वयम ् ) 1x2=2
1. ‘एषा स्थितिः चिन्तनीया अस्ति ।’ – अस्मिन ् वाक्ये विशेषणपदं किम ् ?
(1) चिन्तनीया (ख) स्थितिः (ग) एषा

ू ा’ इति पदस्य किं पर्यायपदं गद्यांशे प्रयक्
2. ‘अति न्यन ु तम ् ?
(1) अतीव (ख) अस्माकम ् (ग) अत्यल्पा

3. ‘तरवः अस्माकं जीवनं सख
ु मयं कुर्वन्ति’ – अस्मिन ् वाक्ये क्रियापदं किम ् ?
(1) अस्माकं (ख) सख
ु मयं (ग) कुर्वन्ति

(iv) अस्य अनच्
ु छे दस्य कृते उपयक्
ु तं शीर्षकं संस्कृतेन लिखत । 1x1=1
खण्डः – ‘ख’
रचनात्मकलेखनम ् ( 12 अङ्काः )

प्रश्न 2. चित्रं दृष्ट्वा मञ्जष
ू ातः पदानि चित्वा चत्वारि वाक्यानि लिखत - 2x4=8

मञ्जष
ू ा

हरितपट्टः, आसन्दिकाः, कक्षाकक्षस्य, द्वारं , अस्ति, घटिका, पस्
ु तकानि , सन्ति, लता ,
स्यत
ू कम ्, वर्तते

अथवा

"मम-परिचय:" इति विषयम ् अधिकृत्य चत्वारि वाक्यानि लिखत ।

प्रश्न 3.पदानि मेलनं कृत्वा वाक्य-रचनां कुरुत- 1x4=4

1. अहं कन्दक
ु ेन गच्छन्ति

2. ते पस्
ु तकं खादसि

3. त्वम ् विद्यालयं क्रीडामि

4. वयम ् फलं पठाम:

खण्डः – ‘ग’
अनप्र
ु यक्
ु त-व्याकरणम ् ( 18 अङ्काः )

प्रश्न 4. अधोलिखितपदानां सन्धिं सन्धिविच्छे दं वा कृत्वा लिखत – ( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) 1x3=3

(i) वंशोद्योगः अन्ताराष्ट्रीयख्यातिम ् अवाप्तोऽस्ति।

(क) वंश+योगः (ख) वंश+द्योगः (ग) वंश+उद्योगः

(ii) अनन्तरं तालपत्र+उपरि लेखनकार्यम ् आरब्धम ्।

(क) तालपत्रोपरि (ख) तालपत्रप
ु रि (ग) तालपत्रौपरि

(iii) धन्या महीरुहा येषां विमख
ु ं यान्ति न + अर्थिनः।

(क) नर्थीनः (ख) नार्थिनः (ग) नथिनः

(iv) यदाहं बाह्यतः आगमिष्यामि तदा त्वं माम ् आकारयिष्यसि।

(क)यत ्+अहम ् (ख) यदा+हम ् (ग) यदा+अहम ्

प्रश्न 5. प्रकृति-प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा लिखत - ( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) 1x3=3

यथा – गन्तम
ु ् = गम ् + तम
ु न
ु ्
1. गत्वा = ...................+ ..................
2. चल ्+तम
ु न
ु ्= .....................................
3. पातम
ु ् = ................. +...................
4. क्रीड्+क्त्वा = .....................................

प्रश्न 6. मञ्जषू ायां प्रदत्तैः उचितैः अव्ययपदै ः अधोलिखितवाक्येषु रिक्तस्थानानि परू यत –
( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) 1x3=3
1. सत्यम ् ……………… जयते ।
2. परिश्रमं …………….. न लक्ष्यप्राप्ति:।
3. रामः लक्ष्मणः ……………. भ्रातरौ आस्ताम ्।
4. जीवनं व्यर्थं ………….. कुरु।

च, एव , मा , विना

प्रश्न 7. उचितम ् उपपदविभक्तियक्
ु तं पदं चित्वा रिक्तस्थानेषु लिखत – ( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) 1x3=3
1. ........................ परितः वक्ष
ृ ाः सन्ति । ( विद्यालय )
(अ) विद्यालयेन (ब) विद्यालयस्य (स) विद्यालयम ्
2. अहं …………………….. सह विद्यालयं गमिष्यामि। ( मित्र )
(अ) मित्रम ् (ब) मित्रेण (स) मित्रस्य
3. ……………… नमः। ( दे व )
(अ) दे वात ् (ब) दे वे (स) दे वाय
4. ……………… अभितः नदी वहति। ( ग्राम )
(अ) ग्रामम ् (ब) ग्रामेषु (स) ग्रामाः

प्रश्न 8. (क) उचितशब्दरूपाणि चित्वा रिक्तस्थानानि परू यत - ( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) (3X1=3)

(i) नन ू म ् अस्मिन ् _______ सः अस्तीति तर्क यामि। ( बिले/बिलात ्/बिलस्य )
(ii) सर्वं कार्यं एकेनैव ____________ कर्तुं शक्यते। ( यन्त्रम ्/यन्त्रेण/यन्त्राणि )
(iii) वक्ष
ृ ः अवदत ्-‘___________ अस्माकं छायायां विरमन्ति। ( मानवाय/मानवाः/मानवस्य )
(iv) वयं स्व _________ विषये ज्ञातमिु च्छामः। ( दे शम ्/दे श/े दे शस्य )

(ख) उचितधातरू ु पाणि चित्वा रिक्तस्थानानि परू यत - ( केवलं प्रश्नत्रयम ् ) (3X1=3)
(i) वने सर्वे पशवः मिलित्वा ____________ स्म। (वस ् धातःु , लट्लकारे )
(क) वसन्ति (ख) अवसत ् (ग) वसतु

(ii) अहं प्रतिदिनं प्रातराशे दग्ु धं ____________। (पा धातःु , उत्तमपरु
ु ष-एकवचने)
(क) पास्यामः (ख) पास्यति (ग) पिबामि

(iii) सत्यं वद, धर्मं __________ । (चर् धातःु , लोट्लकारे )
(क) चरति (ख) चर (ग) चरसि

(iv) त्वं कार्यम ् ___________। ( कृ धातःु , मध्यमपरु
ु ष-एकवचने )
अकरोः (ख) अकरोत ् (ग) अकुरुत

खण्डः – ‘घ’
पठित-अवबोधनम ् ( 22 अङ्काः )

प्रश्न 9. अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत -
पर्व
ू दिशायाम ् उदे ति सर्य
ू ः पश्चिमदिशायां च अस्तं गच्छति इति दृश्यते हि लोके। परं न अनेन अवबोध्यमस्ति यत्सर्यो ू
गतिशील इति। सर्यो ू ऽचलः पथि ृ वी च चला या स्वकीये अक्षे घर्ण
ू ति इति साम्प्रतं सस्
ु थापितः सिद्धान्तः। सिद्धान्तोऽयं
प्राथम्येन येन प्रवर्तितः, स आसीत ् महान ् गणितज्ञः ज्योतिर्विच्च आर्यभटः। पथिृ वी स्थिरा वर्तते इति परम्परया प्रचलिता
रूढिः तेन प्रत्यादिष्टा। तेन उदाहृतं यद् गतिशीलायां नौकायाम ् उपविष्टः मानवः नौकां स्थिरामनभ ु वति,
अन्यान ् च पदार्थान ् गतिशीलान ् अवगच्छति।
(अ) एकपदे न उत्तरत - ( केवलं प्रश्नमेकम ् ) 1x1=1
(i)सर्य
ू ः कस्यां दिशायाम ् उदे ति ?
(ii) महान ् गणितज्ञः ज्योतिर्विच्च कः आसीत ् ?

(ब) पर्ण
ू वाक्येन उत्तरत - ( केवलं प्रश्नमेकम ् ) 2x1=2
(i)परम्परया प्रचलिता का रूढिः आर्यभटे न प्रत्यादिष्टा ?
(ii)नौकायाम ् उपविष्टः मानवः किम ् अनभ
ु वति ?
(स) प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितम ् उत्तरं चित्वा लिखत - ( केवलं प्रश्नद्वयम ् ) 1x2=2
1. ‘सर्य
ू ः अचलः अस्ति’ – अत्र विशेषणपदं किम ् ?
(अ) अस्ति (ब) सर्य
ू ः (स) अचलः
2. ‘स्थिरा’ इति पदस्य किं विपरीतार्थकपदं गद्यांशे प्रयक्
ु तम ् ?
(अ) चला (ब) अचला (स) प्रचलिता
3. ‘धरा’ इति पदस्य समानार्थकपदं गद्यांशात ् चित्वा लिखत।
(अ) परम्परा (ब) पथि
ृ वी (स) स्थिरा
प्रश्न 10. अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत -

दृष्टिपत
ू ं न्यसेत्पादं वस्त्रपत
ू ं जलं पिबेत ् ।
सत्यपत
ू ां वदे द्वाचं मन: पत
ू ं समाचरे त ् ।।

(अ) एकपदे न उत्तरत - ( केवलं प्रश्नमेकम ् ) 1x1=1
(i)कीदृशं जलं पिबेत ् ?
ू ं किं न्यसेत ् ?
(ii) दृष्टिपत
(ब) पर्ण
ू वाक्येन उत्तरत - ( केवलं प्रश्नमेकम ् ) 2x1=2
(i)कथं समाचरे त ् ?
(ii)कीदृशं वाचं वदे त ् ?
(स) निर्देशानस
ु ारं लिखत -( केवलं प्रश्नद्वयम ् ) 1x2=2
1. ‘वस्त्रपत
ू ं जलं पिबेत ्’ – अत्र क्रियापदं किम ् ?
(अ) वस्त्रपत
ू म् (ब) जलम ् (स) पिबेत ्
2. ‘चरणम ्’ इति शब्दस्य किं पर्यायपदं अस्मिन ् श्लोके प्रयक्
ु तम ् ?
(अ) पादम ् (ब) न्यसेत ् (स) वाचम ्
3. प्रदत्तविकल्पेभ्यः विशेषणपदं चिनत
ु –
(अ) वदे त ् (ब) सत्यपत
ू ाम ् (स) पादम ्

प्रश्न 11. अधोलिखितं संवादं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि लिखत –

मालती - महोदये! तत्र तु वंशवक्ष
ृ ा अपि प्राप्यन्ते?

अध्यापिका - आम ्। प्रदे शऽे स्मिन ् हस्तशिल्पानां बाहुल्यं वर्तते। आवस्त्राभष
ू णेभ्यः गह
ृ निर्माणपर्यन्तं प्रायः

वंशवक्ष
ृ निर्मितानां वस्तन
ू ाम ् उपयोगः क्रियते। यतो हि अत्र वंशवक्ष
ृ ाणां प्राचर्यं
ु विद्यते। साम्प्रतं वंशोद्योगोऽयं

अन्ताराष्ट्रियख्यातिम ् अवाप्तोऽस्ति।

अभिनवः - भगिनीप्रदे शोऽयं बह्वाकर्षकः इति प्रतीयते।

सलीमः - किं भ्रमणाय भगिनीप्रदे शोऽयं समीचीनः?

सर्वे छात्राः - (उच्चैः) महोदये! आगामिनि अवकाशे वयं तत्रैव गन्तमि
ु च्छामः।

स्वरा - भवत्यपि अस्माभिः सार्द्धं चलत।ु

(अ) एकपदे न उत्तरत - ( केवलं प्रश्नमेकम ् ) (1x1=1)

(i) भगिनीप्रदे शः कीदृशः प्रतीयते ?

(ii) सप्तभगिनीप्रदे शे केषां बाहुल्यं वर्तते ?

(ब) पर्ण
ू वाक्येन उत्तरत - ( केवलं प्रश्नमेकम ् ) (1x2=2)

(i) कः अन्ताराष्ट्रियख्यातिम ् अवाप्तोऽस्ति ?

(ii) ‘अस्माभिः सार्द्धं चलत’ु इति का वदति ?

(स) यथानिर्देशम ् उत्तरत - ( केवलं प्रश्नद्वयम ् ) (2x1=2)

(i) ‘वयं तत्रैव गन्तम
ु ् इच्छामः’ – अत्र कर्तृपदं किम ् अस्ति ?

(क) तत्रैव (ख) वयम ् (ग) इच्छामः

ये(ii) ‘अयं भगिनीप्रदे शः बह्वाकर्षकः’ -अत्र विशेषणपदं किम ् अस्ति ?

(क) अयम ् (ख) भगिनीप्रदे शः (ग) बह्वाकर्षकः

(iii) ‘अस्माभिः सार्द्धं चलत’ु -अत्र क्रियापदं किम ् अस्ति ?

(क) सार्द्धम ् (ख) चलतु (ग) अस्माकम ्

प्रश्न 12. मञ्जष
ू ातः समचि
ु तानि पदानि चित्वा अधोलिखित-पद्यस्य अन्वयं परू यत - (3x1=3)

चल चल परु तो निधेहि चरणम ्

सदै व परु तो निधेहि चरणम ् ।

गिरिशिखरे ननु निजनिकेतनम ्

विनैव यानं नगारोहणम ्

बलं स्वकीयं भवति साधनम ् ।।

अन्वयः – चल चल परु तः (1)__________ निधेहि, सदै व परु तः चरणं निधेहि। निजनिकेतनं ननु गिरिशिखरे (स्यात ्), यानं
(2)________ एव नगारोहणम ् (स्यात ्)। स्वकीयं (3)_______ (एव) साधनं भवति।

मञ्जष
ू ा-

बलम ् चरणम ् विना

प्रश्न 13. स्वपाठ्यपस्
ु तकात ् द्वौ श्लोकौ लिखत( प्रश्न-पत्रात ् अतिरिच्य) 2x2=4

---------------------------------

Sample Papers

CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers

Sample Papers

MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers