HBSE Class 12 Sample Paper 2026 Answers Sanskrit – Text
Read the full text of this answer key below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (5 pages)
Page 1
ह.वि.वि.बो. अभ्यासप्रश्नपत्रम् (मार्च-2026)
अङ्कयोजना उत्तरसङ्केताश्च
कक्षा – द्वादिी विषय : संस्कृतम्
समयः - होरात्रयम् सम्पूर्ाचङ्काः - 80
SET : ...
अिधातव्यम् –
1. अङ्कयोजनायाां प्रदत्तानन उत्तरानि ननदे शात्मकानन सन्ति । प्रदत्तानन उत्तरानि अनिररच्यानि सन्दर्ाा नुसारम्
अन्यानन उत्तरानि र्नििुम् अर्ा न्ति ।
2. आिररकनिकल्पात्मकेषु प्रश्नेषु यद्यनि स्पष्टिया ननदे शः दत्तः अन्ति यि् केिलां प्रश्नद्वयम् अथिा प्रश्नत्रयम्
इत्यानदकम् उत्तरां दािव्यां िथानि यनद छात्रः अनिररक्त-प्रश्नानाम् उत्तरानि नलखनि िनर्ा छात्रनर्िाय ननिायः
किाव्यः । यथा िनििगद्याां शे त्रयािाां प्रश्नानाम् उत्तरलेखनम् अर्ीष्टां िरां छात्रः यनद चिु िाा म् प्रश्नानाम् उत्तरानि
नलखनि िनर्ा ित्र केिलां प्रथमत्रयािाां प्रश्नानाां न अनििु यानन उत्तरानि उत्तमानन सन्ति िेषाां मूल्याङ्कनां
करिीयम्।
3. यनद निद्यानथानः उत्तरलेखन-समये समुनचिानाां निर्क्तीनाां िचनानाां च प्रयोगां न कुिान्ति िनर्ा अांशिः अङ्काः
किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
4. त्रुनििूिाििान्यै व्याकरिात्मक-प्रयोगाय च अनुिाििः अङ्काः किानीयाः , न िु सम्पूिाा ङ्काः ।
5. आां नशक-दृष्ट्या समुनचिेभ्यः उत्तरे भ्यः अनि अङ्काः दे याः ।
खण्डः 'क' अपवितािबोधनम् 10 अङ्काः
1. अपवितगद्ांिाधाररत-उत्तरावर् :-
(अ) एकपदे न उत्तरत - (केिलं प्रश्नद्वयम्) 2×1=2
(क) गङ्गा
(ख) र्गीरथः
(ग) ििस्वी
(ब) पूर्चिाक्येन उत्तरत - (केिलं प्रश्नद्वयम्) 2×2=4
(क) यः गङ्गाां िूिारूिेि समनिािो र्िनि, िस्य जीिनां धन्यां र्िनि।
(ख) यः गां गङ्गायाः नामानन गुिान् च सदा स्मरनि, स एि श्रे ष्ठः िुरुषः कथ्यिे।
(ग) यस्य जनस्य दे िनदीां प्रनि से िार्ािना अन्ति।
(स) अस्य अनुच्छेदस्य कृते उपयुक्तं िीषचकं संस्कृतेन वलखत ।
गङ्गा नदी
1
छात्रस्य उत्तरां दृष्ट्वा छात्रनर्िाय समुनचिः ननिा यः करिीयः ।
Page 2
(द) यथावनदे िम् उत्तरत- ( केिलं प्रश्नत्रयम् ) 3×1=3
i. (ख) मूखाः
ii. (ग) िृिीया
iii. (घ) श्रेष्ठः
iv. (क) गङ्गा
17 अङ्काः
खण्डः ‘ख’ रर्नात्मक-कायचम्
2. वनबन्ध-लेखनम् :- 5
छात्रैः प्रदत्तेषु निषयेषु एकां निषयमनधकृत्य िञ्चिाक्यानन सांस्कृिर्ाषया लेखनेन िूिाा ः अङ्काः
प्रदे याः । व्याकरनिकाशुद्धीनाां कृिे आां नशकरूिेि अङ्काः किानीयाः ।
(छ्न्द-अलङ्कार-पररर्यः )
3. छ्न्दस्सु आधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×2=6
(क) नशखररिीछ्न्न्दसः लक्षिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) मानलनीछ्न्न्दसः कस्यानि उदार्रिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) उिेन्द्रिज्राछ्न्न्दनस एकादश ििाा ः र्िन्ति। इनि लेखने द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(घ) स्याि् इन्द्रिज्रा यनद िौ जगौ गः । (लक्षिस्य ररक्तस्थानिूनिाः )
4. अलङ्कारे षु आधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×2=6
(क) उिमायाः अलङ्कारस्य लक्षिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) अनुप्रासस्य अलङ्कारस्य कस्यानि उदार्रिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) यमकस्य अलङ्कारस्य लक्षिस्य लेखनेन द्वौ अङ्कौ प्रदे यौ।
(घ) न्तिष्टैः िदै रनेकाथाा नर्धाने श्लेष इष्यिे। (लक्षिस्य ररक्तस्थानिूनिाः )
खण्डः ‘ग’ पवित-अिबोधनम् 30 अङ्काः
5. पद्ांिं पवित्वा वहदीभाषया सप्रसङ्गसरलाथं वलखत – 1×4=4
प्रिुििद्याां शः िाि-4 “कमचगौरिम् ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथिा
प्रिुििद्याां शः िाि-6 “सूक्तक्तसुधा” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य िद्याां शस्य नर्न्दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथं च लेखने 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
6. गद्ािं पवित्वा वहदीभाषया सप्रसङ्गसरलाथं वलखत – 1×4=4
प्रिुिगद्याां शः िाि-10 “दीनबन्धुः श्रीनायारः ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
अथिा
Page 3
प्रिुिगद्याां शः िाि-5 “िुकनासोपदे िः ” इनि िािाद् उद् धृिः ।
कस्यानि एकस्य गद्याां शस्य नर्न्दीर्ाषया प्रसङ्गां सरलाथं च लेखने 1+3=4 अङ्काः प्रदे याः ।
7. सूक्त्ोः भािाथचलेखनम् :-
प्रदत्तसून्तक्तषु मात्रद्वयोः सू क्त्ोः र्ािाथं नर्न्दीर्ाषया लेखने िूिाा ः अङ्काः 2+2=4 प्रदे याः । 2×2=4
अथिा अथिा
अन्वयस्य ररक्तस्थानपूवतचः :- (उत्तरावर्) 4×1=4
1) अर्घ्ािात्रेि
2) उदाराम्
3) िरििुनशष्यः
4) दु र्ालाशः
8. पवितपद्ांिाधाररत-उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×1=3
(क) सन्तित्रां िािाि् ननिारयनि।
(ख) सन्तित्रां गुिान् प्रकिीकरोनि।
(ग) "सन्तित्रलक्षिनमदां प्रिदन्ति सिः ।" अन्तस्मन् िाक्ये ‘प्रिदन्ति’ नियािदस्य किाा सिः
िदमन्ति।
(घ) अत्र 'िुण्याि् ' िदस्य निियायः 'िािाि् ' अन्ति ।
9. पवितगद्ांिाधाररत-उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नत्रयम्) 3×1=3
(क) अयां गद्याां शः 'कायं िा साधयेयम्, दे र्ां िा िािये यम्' िािाि् सङ्कनलिः ।
(ख) सायां समये र्गिान् र्ास्करः अिां नजगनमषुः र्िनि।
(ग) अनर् + अिरम्।
(घ) 'प्रनिष्टः ' इत्यन्तस्मन् िदे क्त प्रत्ययः ।
10. रे खावङ्कतपदावन आधृत्य प्रश्नवनमाचर्ं कुरुत - (केिलं प्रश्नर्तुष्टयम् ) 4×1=4
(क) कीदृशः
(ख) के
(ग) कम्
(घ) कः
(ङ) कस्माि्
Page 4
(संस्कृत-सावहत्य-पररर्यः )
11. संस्कृतसावहत्याधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नर्तुष्टयम्) 4×1=4
(क) चिुथा-अङ्काि्
(ख) कादम्बरीग्रन्थाि्
(ग) र्ीष्मििानि
(घ) नसांर्ासनद्वानत्रांनशकाग्रन्थाि्
(ङ) 'िाषािीकन्या' इनि कथासांग्रर्ाि्
12. 4×1=4
संस्कृतसावहत्याधाररतानां प्रश्नानाम् उत्तरावर् :- (केिलं प्रश्नर्तुष्टयम्)
(क) र्षाचररिम्
(ख) मर्ाकनिः र्िृार्ररः
(ग) मर्ाकनिः र्िर्ूनिः
(घ) नशिराजनिजयम्
(ङ) श्रीचन्द्रशेखरिमाा
06 अङ्काः
खण्डः 'घ' अनुप्रयुक्त-व्याकरर्म्
13. (क) यि्-सन्ेः अथिा िृन्तद्धसन्ेः िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च सांस्कृिर्ाषया लेखने 1×2=2
1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ख) कमाधारयसमासस्य अथिा र्हुव्रीनर्समासस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखने 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
(ग) सम्प्रदानकारकस्य अथिा करिकारकस्य िररर्ाषाां नर्न्दीर्ाषया उदार्रिञ्च 1×2=2
सांस्कृिर्ाषया लेखने 1+1=2 अङ्कौ प्रदे यौ।
खण्डः – ‘ङ’ पािाधाररताः बहुविकल्पीयाः प्रश्नाः 17 अङ्काः
Page 5
14. प्रदत्तिैकक्तल्पकर्तुभ्यचः उत्तरे भ्यः एकं िुद्धम् उत्तरं वर्त्वा वलखत – 17×1=17
1) ख) जर्ानि + इर्
2) घ) िृन्तद्धसन्तन्ः
3) ख) सोऽनि
4) ख) शानच्
5) क) ईयसुन्
6) ख) ििु िा
7) क) र्हुव्रीनर्ः
8) क) न स्खनलिम्
9) ग) जीिनप्रदीिः
10) घ) सप्तमी
11) ग) लोि् लकारः
12) ग) कमलम्
13) ग) िक्षे
14) ख) नशनथलः
15) घ) नदिसेषु
16) ख) रूक्षः
17) क) यौिनप्रर्िम्