CBSE Class 10 Marking Scheme 2021 for Gujarati

Class : X
ુ રાતી (010)
Gujarati – ગજ Code No. 9
Sample Question Paper
Marking Scheme SET A

સમય – 3 કલાક ુ :80
કુ લ ગણ
Time: 3 hrs. M.M. – 80

PART A (MCQ)

(Advanced Reading Skill)

પ્ર.૧ ગદ્યસમીક્ષાના ઉત્તરો (વૈકલ્પિક) 5×1=5

a) (B) ય ત્રાં િક
b) (A) અકસ્મ તનો
c) (C) સચોટ
d) (C) જીવાંત અને સલ મતી ભર્ય.ું
e) (B) સાંત નન ઉજ્જવળ ભત્રવષ્યનો

પ્ર.૨ ગદ્યસમીક્ષાના ઉત્તરો (વૈકલ્પિક) 6×1=6

a) (C) આશ
b) (B) શ્રમ ત્રવન કાંઈ પ્ર પ્ત થતય ાં નથી.
c) (A) આર્ટસસ
d) (B) અંધ અને બહેર
e) (D) તમ રો આત્મત્રવશ્વ સ
f) (A) અસીત્રમત આશ

પ્ર.૩ િદ્યસમીક્ષાના ઉત્તરો (વૈકલ્પિક) 5×1=5

a) (B) પ ૂરવમ ાં
b) (A) મયક્તતન

1 P.T.O

c) (A) સેવ ની સયવ સથી
d) (D) પ વન
e) (A) બ પયન
f) (B) મયક્તત
(Literature)
પ્ર.૪ ુ નનર્ાા રરત છે .) (કોઈિણ આઠ)
(પ્રત્યેક સાચા જવાબ માટે 2 ગણ 8×1=8
a) (B) ઊત્રમિક વ્ય
b) (C) સત્તર, િણ
c) (D) જમન
સ ી
d) (A)ક ળવી, ગોરવી
e) (C) રમણભ ઈ નીલકાંઠ
f) (A) મેન
g) (A) મ ખણચોર
h) (B) મોહમયી
i) ાં યન
(C) વૈશપ
l) (A) પાંજય ખિી
(Applied Grammar)
ુ બ સાચો નવકપિ િસંદ કરી જવાબ લખો
સ ૂચના મજ

પ્ર.૫ રૂરિપ્રયોગોના સાચા અર્ા (કોઈિણ ચાર) 1×4 = 4
a) ‘રઘવ ય થવય’ાં - (B) બહય જ ઉત વળ થવય ાં
b) ાં વય’ાં -
‘આંજી ન ખ (A) પ્રભ ત્રવત કરવય ાં
c) ‘રસ્તો ક ઢવો’ - (C) ઉપ ય શોધવો
d) ‘ધ ૂળમ ાં મળી જવય’ાં - (D) ન શ પ મવય ાં
e) ‘લ ગી આવવય’ાં - (A) દય:ખ થવય ાં

પ્ર.૬ આિેલાં શબ્દ સમ ૂહ માટે યોગ્ય શબ્દ શોર્ો: (કોઈિણ ચાર) 1×4 = 4
a) (C) ગગરરધર
b) (B) દીવ નખ નય ાં
c) (A) આગગ ડી
d) (D) ર ફડો

2 P.T.O

e) (B) વૈતરયાં

પ્ર.૭ ુ બ સાચા જવાબ શોર્ો: (કોઈિણ ચાર)
સ ૂચના મજ 1×4 = 4

a) (B) પ્રશાંસ , વખ ણ, સ્તયત્રત

b) (C) ગત્રત
c) (D) અમ ન્ય
d) (B) અંધ રયાં × અજવ ળાં
e) (C) તયરગ

પ્ર.૮ ુ બ સાચા જવાબ આિો: (કોઈિણ ચાર)
સ ૂચના મજ 1×4 = 4
a) (A) સ ૂયોદય થયો.
b) (A) કૃષ્ણએ ગાંગ જળન પ ણીથી સ્ન ન કર્ય.ું
c) (B) ને, થી
d) (D) દ્વ ર
e) (D) વડે

PART B (વણાનાત્મક પ્રશ્નો)
(Literature)
ુ બ આિેલા પ્રશ્નોનાં જવાબ લખો.
સ ૂચના મજ

પ્ર.૯ નીચેની કાવ્ય િંક્તત વાંચી આિેલા પ્રશ્નોનાં ઉત્તર એક-એક વાક્યમાં લખો. (કોઈિણ બે) 1×2 = 2
a) લીમડો કડવો હોવ છત ાં ઠાંડી છ ય
ાં આપે છે .
b) અબોલડ એટલે રીસ ઈને અમયકની સ થે ન બોલવય.ાં
c) ‘દયહ ’ બે લીટીમ ાં જીવનભ વને સચોટ રીતે પ્રગટ કરે છે .

પ્ર.૧૦ નીચે આપેલ પ્રશ્નોન ાં ઉત્તર લગભગ 25-30 શબ્દોમ ાં લખો. ( કોઈપણ ચ ર) 2×4 = 8
- નવષયવસ્ત ુ (1.5)

ુ ી
- જોડણી, ભાષા શદ્ધ (0.5)
a) કૃષ્ણએ પીળ ાં પીત બ
ાં ર અને જરકસી જામ પહેય સ છે . પીળ રાં ગનો પટકો છે . ક નમ ાં કયાંડળ

પહેય ું છે , મસ્તક પર મયગટ શોભે છે અને મયખ પર મોરલી છે .

3 P.T.O

b) ન ત્રયક દીવ નખ ન મ ાં સયશોભન મ ટે વસ્તયઓની ગોઠવણીમ ાં ફેરફ ર કરે છે . તે સોફ અને

લેમ્પનય ાં સ્થ ન બદલે છે , બ રીન પડદ બદલે છે અને જૂન ગલીચની બદલે wall to wall

ક રપેટ નખ વે છે .
c) કત્રવને પોત નય ાં જીવન બીજાને ઉપયોગી થઈ અથ સત ભ ૂખ્ય ને ભોજન આપી, તરસ્ય ને પ ણી

આપી અને દીન- દયગખય આવે તો એમન આંસય લ ૂછી તેમને આશ્વ સન આપી અંજગલરૂપ

બન વવય ાં છે .
d) ‘પ ૂણસ ઘડ ’ દ્વ ર કત્રવ કહેવ મ ગે છે કે જે પ ૂણસત પ મ્યો હોય છે , જેન મ ાં સાંપ ૂણસ જ્ઞ ન હોય છે

તે કદી ફૂલ તો નથી, ઘમાંડ કરતો નથી. તેને પોત ન જ્ઞ ન-વૈભવનય ાં જર ય અગભમ ન હોતય ાં

નથી.
e) મ નવીન હ થ અનેક ક મો કરે છે તે કેટલ ક સ ર ક મો કરે છે તો કેટલ ક નઠ ર ક મો પણ

કરત ાં હોય છે .

ુ બ આિેલા પ્રશ્નોનાં જવાબ લખો
સ ૂચના મજ

પ્ર.૧૧ નીચેનો ગદ્યખંડ વાંચી આિેલા પ્રશ્નોનાં ઉત્તર એક-એક વાક્યમાં લખો. (કોઈિણ ત્રણ) 1×3=3

a) ાં ી લેવ મ ાં આવ્યો છે .
ઉપરોતત ગદ્યખાંડ ‘અનોખય મૈિીપવસ’ પ ઠમ થ
b) ાં ી આંખોનય ાં વણસન લેગખક એ ખ ૂબ જ સયદર
બચચ ન ાં રીતે કર્યું છે , એમની આંખો રૂપ ળી હતી, મોતની

આંખ સોનેરી, ન ન -નમણ ની ભ ૂર શ પડતી અને પ તગળય ની લીલી ઝ ય
ાં વ ળી બદ મી આંખો

હતી.
c) ય ી મોટયાં બચ્ય ાં િ સ
સહથ ાં ય િ સ
ાં ય ચ લતય,ાં એનો કોઈ પેંતરો હોય એ ઢબે આવ્ર્ય ાં
d) ગબલ ડીન બચચ ત્રસય મીઝ મ જાસર જાત્રતન હત .

પ્ર.૧૨ નીચે આિેલા પ્રશ્નોનાં જવાબ 30-40 શબ્દોમાં લખો. (કોઈિણ ત્રણ ) 3×3=9

- નવષયવસ્ત ુ (2)

ુ ી
- જોડણી, ભાષા શદ્ધ (1)
a) ‘રટરફન’ લઘયકથ મ ાં અમથીમ નો પશયપ્રેમ વણસવ્યો છે . જમણવ રન પ્રસાંગે તેમની મ ટે રટરફન

આવવ નય ાં છે , છત ાં અમથીમ રોટલ ઘડત દે ખ ય છે . તેઓ જયદી રીતે ત્રવચ રે છે : ગ ય અને

કૂતરી શય ાં ખ શે? અમથીમ મ ટે આ પશયઓ કયટયાંબી હત .ાં આમ ઘટન મ ાં અમથીમ નો પશયપ્રેમ

જોવ મળે છે .
b) દીપકન ત્રપત અમલ દે ર સરી અંગ્રેજ સરક રન અત્રધક રી છે અને અંગ્રેજ સરક રનો ગખત બ

મેળવીને ખયશ છે . પરાં ત ય દીપક સ્વ તાંત્ર્યન રાં ગે રાં ગ યેલો છે . આ વ ત એન ત્રપત ને પસાંદ નથી.

4 P.T.O

દીપક તેન ત્રપત થી ડરે છે . તેથી જ અગ શી પર ર ષ્રધ્વજ ચડ વત તે પડી જાય છે અને

ઘ યલ થ ય છે .
c) જેઠીબ ઈએ પોટસ ય ગીઝ સરક રનો જયલમી ક યદો રદ કર વવ એક અરજી તૈય ર કરી. એક બ હોશ

બેરરસ્ટરની સલ હ લઈને પોટસ ય ગલની ર ણી ઉપર પોટસ ય ગીઝ સરક રન જયલમની કહ ણી પોટસ ય ગગઝ

ભ ષ મ ાં હૃદયદ્ર વક શબ્દોમ ાં લખ વીને તૈય ર કરી. ત્ય રપછી અંગ્રેજી અક્ષરોમ ાં મોટ બીબ

લ કડ ની પટ્ટીઓમ ાં કોતર વીને તૈય ર કય સ. મોટી રે શમી ઓઢણી પર આ અરજી મોટ અક્ષરોમ ાં

સગ ાં છ પીને તૈય ર કરી. અરજીની આજયબ જય ચ રે તરફ એક સયદર
ાં ોપ ગ ાં ફૂલવેલ પણ છ પીને

ગોઠવી દીધી. આખી ઓઢણી પર આ અરજી એવી કલ પ ૂવસક તૈય ર કરવ મ ાં આવી હતી કે

જોન ર એને જોઈને ચરકત થઈ જાય. અરજીમ ાં મ તબર રહન્દયઓની સહીઓ પણ લઈ લેવ મ ાં

આવી હતી. .
d) ‘પ્રય ણ’ નવલકથ ખાંડ ગયજર તીની પ્રત્રસદ્ધ હ સ્યનવલકથ ‘ભદ્ર ાંભદ્ર’મ થ
ાં ી લેવ મ ાં આવ્યો છે .
જ્ય રે ભદ્ર ાંભદ્ર તેમન ત્રશષ્ય મયબ
ાં ઈ જવ પ્રય ણ કરે છે ત્ય રે પોત ન ઉમાંગ અને ઉલ્લ સને
સરખ વવ વૈરદક ગ્રાંથોન પ િોન જે ઉદ હરણ આપે છે તે રમ ૂજ ઉપજાવે છે .
રે લ્વે સ્ટેશને રટરકટ કઢ વવ ગય ત્ય રે તેમણે કહ્ય,ાં “શ્રી મોહમયીની બે મ ૂલ્યપત્રિક
આપો” તેમજ યવન, અજ્ઞ, ત્રવતરણ, તવ, કતસવ્ય જેવ સાંસ્કૃત શબ્દોનો પ્રયોગ કરે છે તેમ ાં
પણ રમ ૂજ ત્રનપજે છે .
જ્ય રે બે પ્રવ સીઓ પોત નો પરરચય આપે છે અને તેમન ઘરન ન મ ત્રવષે કહે છે કે
ઘરમ ાં તેમન ન મ નખોદીઓ અને ઘર ખોદીઓ છે . છોકર ઓ જીવે તેથી મ બ પે એવ ન મ
પ ડેલ . એ ઘટન પણ રમ ૂજ ઉપજાવે છે .
e) સ મગ્રી તો સમ જની છે ને!’ પ ઠમ ાં લેખક જ્ય રે હેમ્બગસ રે સ્ટોરન્ટમ ાં જાય છે , ત્ય રે તેમનય ાં
જમવ નય ાં જલ્દી આવી ગર્ય.ાં બીજા ક મો હોવ થી તેમણે જમવ નય ાં જલ્દી પત વ્ર્ય.ાં અને માંગ વેલ
ાં ી િીજા ભ ગનય ાં ભોજન ડીશમ ાં છ ડ
ભોજનમ થ ે યાં હતય.ાં
ાં લ
બીજા એક ટેબલ પર કેટલીક વ ૃદ્ધ સ્ત્રીઓ હતી તેમણે એ જોર્ય.ાં તેમને આ ન ગમ્ર્ય.ાં તેઓએ

ાં મ ગલકને વ ત કરી. આ મ ગલકે તેમને સમજાવ્ય પણ ત્રમિોએ સ મો જવ બ આપ્યો
રે સ્ટોર ન

તેથી પેલી વ ૃદ્ધ સ્ત્રીઓ ગયસ્સે થઈ. તેમ થ
ાં ી એકે ફોન કરી સોશ્યલ ત્રસક્યયરરટીને બોલ વ્ય .

ત્રસક્યયરરટીએ તેમને 50 ર્યરોનો દાં ડ કયો.
(Effective Writing Skill)

પ્ર.૧૩ નીચે આિેલા મદ્દુ ા િરર્ી કોઈિણ એક નવષય િર 150 ર્ી 200 શબ્દોમાં નનબંર્ લખો. 7×1=7

- પ્રસ્ત વન (1)
- ત્રવષયવસ્તય (3)
- ભ ષ અગભવ્યક્તત (1)

5 P.T.O

- ભ ષ શયદ્ધદ્ધ અને વ ક્ય રચન (1)
- ઉપસાંહ ર (1)
નીચેના મદ્દુ ાને ધ્યાનમાં રાખીને નનબંર્ લખવો.
- ત્રવષયની પસાંદગી
- શરૂઆત : આકષસક,સ્વ ભ ત્રવક અને સચોટ
- ક વ્યપાંક્તત, સયભ ત્રષત કે અવતરણ આવક યસ
- ાં ર ન થ ય તેની ક ળજી ર ખવી
ત્રવષય ત
- ાં , સયવ ચય અક્ષર, જોડણી શયદ્ધ અને ભ ષ શૈલી પ્રત્યે ક ળજી
સયદર

પ્ર.૧૪ નીચે આિેલા મદ્દુ ા િરર્ી બોર્ અને શીષાક સાર્ે વાતાા લખો. 6 ×1= 6

આપેલ મયદ્દ ને આધ રે વ ત સલેખન :
- ભ ષ શૈલી અને ભ ષ શયદ્ધદ્ધ (1)
- ત્રવષયવસ્તય અને રસપ્રદ વણસન (3)
- શીષસક (1)
- બોધ (1)
આપેલ મયદ્દ ઓને આધ રે પોત ની મૌગલકત થી વ ત સનો ત્રવસ્ત ર કરવો.
- વ ત સ મોટેભ ગે ભ ૂતક ળમ ાં જ લખવી.
- વ ત સ મયદ્દ ને અનયરૂપ જ લખવી.
- ભ ષ સરળ અને પ્રવ હી, રસપ્રદ લખ ણ જરૂરી
સ આપવય ાં અને બોધ લખવો.
મયખ્ય પ િ,પ્રસાંગ કે ઉદ્દે શ પરથી યોગ્ય શીષક

પ્ર.૧૫ િત્ર લેખન (ઔિચારરક િત્ર) 5×1=5

- સરન મય ાં અને ત રીખ (1)
- સાંબોધન અને અગભવ દન (1)
- ત્રવષયવસ્તય અને ભ ષ શયદ્ધદ્ધ (2)
- સમ પન અને ગલગખતાંગ (1)
- નીચેન મયદ્દ ને ધ્ય નમ ાં ર ખીને પિ લખવો.
- પિનય ાં સરન મય,ાં સાંબોધન અને ગલગખતાંગ એક જ બ જયએ એટલે કે ડ બી બ જયએ લખવય ાં
(international Method) નવી પધ્ધત્રત પ્રમ ણે પિલેખન લખવય.ાં
- પિલેખનમ ાં સ્વભ ત્રવકત જરૂરી
- પિની ભ ષ સરળ અને શયદ્ધ હોવી જરૂરી
- ત્રવષયનય ાં મ રહતીપ્રદ વણન
સ આવશ્યક

6 P.T.O

- ક ય સલયને લગત પિોમ ાં તેમજ વ્ય વસ ત્રયક કે સરક રી પિોમ ાં ત્રવવેકપ ૂણસ સ્પષ્ટ
મયદ્દ અને સાંગક્ષપ્ત લખ ણ જરૂરી છે .
અર્વા
સચચત્ર જાહેરાત
- ગચિ ત્મક રજૂઆત ૧.૫
- સ ૂિ ત્મક રજૂઆત ૧
- સમગ્ર પ્રસ્તયત્રતકરણ ૨.૫
નીચેન મયદ્દ ને ધ્ય નમ ાં ર ખીને જાહેર ત તૈય ર કરવી.
- ગચિ ત્મક રજૂઆત
- ગયણવત્ત લક્ષી મયદ્દ ઓની સચોટ છણ વટ
- ૂ ી અને આકષસક રજૂઆત
ટાંક
- દમદ ર સ ૂિ દ્વ ર અસરક રક રજૂઆત

7 P.T.O

8 P.T.O