CBSE Class 12 Question Paper 2026 Sanskrit Core

FOR CBSE CLASS 12 EXAM PREPARATION

CBSE Class 12
2026
Question Paper ·
Sanskrit
EXAM YEAR TYPE SUBJECT

CBSE Class 12 2026 Question Paper Sanskrit
DETAILS

Core

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

Series : S3RQP SET~4
्ऺश्न-प्ऴ कोड
Q.P. Code 22
रोि नं. m
Roll No.
.co परी्षा्वी ्ऺश्न-प्ऴ कोड को उ्तर-पस्ु तिका के em
s e m मख
ु -पृ्ी पर अवश्य स्िखें । as l
g la
Candidates must write the Q.P. Code
ag
a
on the title page of the answer-book.

सस्ं कृतम् (के म्रिकम)्
*S3RQPDRAOB22* SANSKRIT (Core)
g_`mo… : hmoamÌ`_² nyUm©‘>m… : 80
निर्धारित समय : 3 घण्टे अनर्कतम अंक : 80

om
Time allowed : 3 hours Maximum Marks : 80

. c
नोट > e m
[]
a s
l पृ्ी (I)
कृ पया जााँच कर िें स्क इस ्ऺश्न-प्ऴ में मस्ु िि
NOTE
(I)
19 हैं । a g Please check that this question paper
contains 19 printed pages.

(II) ्ऺश्न-प्ऴ में दास्हने हा्व की ओर स्दए गए ्ऺश्न-प्ऴ (II) Q.P. Code given on the right hand side
कोड को परी्षा्वी उ्तर-पस्ु तिका के मख ु -पृ्ी पर of the question paper should be written
on the title page of the answer-book by
स्िखें । the candidate.
(III) कृ पया जााँच कर िें स्क इस ्ऺश्न-प्ऴ में 18 ्ऺश्न (III) Please check that this question paper
हैं । contains 18 questions.

(IV) कृपया ्ऺश्न का उ्ቈर म्िखना शुरू करने से (IV) Please write down othe m Serial
m , उ्ቈर-पुम्स्तका में यथा स्थान पर ्ऺश्न . c
c. o पहिे m
Number of the question in the
answer-book at ethe
m का ्ቅमांक अवश्य म्िखें । s it. given place

glahas been allotted to
se (V) इस ्ऺश्न-प्ऴ को पढ़ने के स्िए 15 स्मनट का समय (V) 15 minute atime
before attempting

स्दया गया है । ्ऺश्न-प्ऴ का स्विरण पवू ाा्ह में read this question paper. The question
paper will be distributed at 10.15
10.15 बजे स्कया जाएगा । 10.15 बजे से a.m. From 10.15 a.m. to 10.30 a.m., the
10.30 बजे िक परी्षा्वी के वि ्ऺश्न-प्ऴ को candidates will read the question paper
पढ़ेंगे और इस अवस्ि के दौरान वे उ्तर-पस्ु तिका only and will not write any answer on
पर कोई उ्तर नहीं स्िखेंगे । the answer-book during this period.

22 _________ Page 1 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 19

General Instructions :

Question paper is divided into 4 sections.

It has total 18 questions.

Section A – 1 Question no. 1

Section B – 3 Questions no. 2 to 4

Section C – 5 Questions no. 5 to 9

Section D – 9 Questions no. 10 to 18

Attempt questions as per specific instructions.

Write question no. in answer book before attempting it.

सामान्य नि्ቖेशा:
अनममि् ्ቚश्िप्ቔे चत्वार: खण्डध: सनतत ।
अनममि् ्ቚश्िप्ቔे अ्ቖा्ቖश (18) ्ቚश्िध: सनतत ।

खण्ड: ‘क’ – 1 – ्ቚश्िसंख्यध 1

खण्ड: ‘ख’ – 3 – ्ቚश्िसंख्यध 2 – 4

खण्ड: ‘ग’ – 5 – ्ቚश्िसंख्यध 5 – 9

खण्ड: ‘घ’ – 9 – ्ቚश्िसख्ं यध 10 – 18
निनि्ቖ-नि्शेिधिुसधिं ्ቚश्िध: समधर्ेयध: ।
उ्ቈिपनु मतकधयधं लेखिधत् पिू ं सिा्ቚथमं ्ቚश्िसंख्यध लेखिीयध ।

22 _________ Page 2 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 19

खण्ड: ‘क’
अपम्ितांश-अवबोधनम् 10 अङ्का:
अपम्ितांश अवबोधन
Unseen Reading Comprehension
om
अिोस्िस्खिं गद्ांश.cं पस्ित्वा ्ऺद्त्ऺश्नानाम् उ्तरास्ण संतकृ िेन स्िखि । e m
1.
mशं को पढ़कर स्दए गए ्ऺश्नों के उ्तर सतं कृ ि में स्िस्खए ।
स्नम्नस्िस्खिseगद्ा l as
a following passage and answer the given questions in Sanskrit. a
Read lthe
g
g
a अतमाकं शास्तिस््ऺये भारिव्षे गंभीरा आिंकवाद-समतया विािे । ्ऺस्िस्दनम् आिंकवास्दन:
अद्त्वे
अनेकान् स्नरीहान् जनान् व्यापादयस्ति । जम्मक ू ाश्मीरे स्नयक्ु िा: भारिीयसैस्नका: तवदेशतय र्षायै ्ऺाणान्
अस्प समपायस्ति । काश्मीरे स्नयुक्ि – सैस्नकानां भायाा: आशङ्स्किा: भवस्ति, यि् न जाने कदा िासां पस्ि:
संघ्षे वीरगस्िं ्ऺाप्नयु ाि् । अतमाकं ्ऺस्िवेस्शना पास्कतिानदेशेन आिंकवास्दभ्य: अत्ऴशत्ऴास्ण िनादीस्न
च ्ऺदीयतिे । के चन अपररपक्वब्ቍ ु य: यवु का: ्ऺस्िवेस्शदेशतय स्मथ्या्ऺचारै : ्ቝातिा: सति: स्हसं ामागाम्
अनगु च्छस्ति । “स्हंसामाध्यमेन न कतया: अस्प समतयाया: समािानं ्ऺाप्ंु शक्यिे” इस्ि ्ऺिानमस्त्ऴणा महु ु:
महु ु: कथ्यिे । वतििु : सम्पणू ा: स्वश्व: एव आिंकवादतयoसमतयया m ्ቇति: विािे न के विं भारिव्षा: एव,
अि: स्वश्वतय ्ऺमख ु ै: रा⤿य़राध्य्षै: एितय आिmक
c
ं .वादतय समि ू नाशाय कश्चन उपाय: य्वाशी्ቈं
e
स्चतिनीय: ।
g l as
्ऺश्ना: a
(अ) एकपदेन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
एक शब्द में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
Answer in one word : (Only two questions) 21=2
(i) अद्त्वे भारिव्षे का समतया विािे ?
के अनेकान् स्नरीहान् जनान् व्यापादयस्ति ?
m
(ii)

m भारिीयसैस्नका: कतय र्षायै ्ऺाणान् समपायस्ति ?
c. o (आ) पणू ावाक्येन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
(iii)
m .co
m s e
se पणू ा वाक्य में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न) g l a
a
Answer in a complete sentence : (Only two questions) 22=4
(i) सैस्नकानां भायाा: स्कम्वं आशङ्स्किा: भवस्ति ?
(ii) कीदृशा: यवु का: स्हसं ामागाम् अनगु च्छस्ति ?
(iii) ्ऺिानमस्त्ऴणा महु ु: महु ु: स्कं कथ्यिे ?

22 _________ Page 3 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 19

(इ) अतय अनच्ु छे दतय स््षस््ऴशब्दात्मकं समस्ु चिं शी्षाकं स्िखि ।
इस अनच्ु छे द का दो या िीन शब्दों में उस्चि शी्षाक स्िस्खए ।
Write a suitable title for this passage in two or three words. 11=1

(ई) य्वास्नदेशम् उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्ऴयम)्
स्नदेशानसु ार उ्तर दीस्जए : (के वि िीन ्ऺश्न)
Answer as directed : (Only three questions) 31=3

(i) ‘आिंकवास्दन:’ इस्ि किृपा दतय स्ियापदं स्कं ्ऺयक्ु िम् ?
(A) विािे
(B) व्यापादयस्ति
(C) समपायस्ति
(D) ्ऺदीयतिे

(ii) ‘भारिव्षे’ इस्ि पदतय स्वशे्षणपदं स्चनिु –
(A) शास्तिस््ऺये
(B) सघं ्षे
(C) अद्त्वे
(D) जम्मकू ाश्मीरे
(iii) ‘्ऺदीयतिे’ इस्ि स्ियापदतय किृापदं स्चनिु –
(A) भारिीयसैस्नका:
(B) स्मथ्या्ऺचारै :
(C) पास्कतिानदेशेन
(D) भायाा

(iv) ‘वारं - वारम’् इस्ि पदतय पयाायपदं गद्ांशाि् स्चनिु –
(A) समािानम् (B) अतमाकम्
(C) ्ऺस्िस्दनम् (D) महु ु: महु ु:

22 _________ Page 4 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 19

खण्ड: ‘ख’
रचनात्मक-काययम् 15 अङ्का:
रचनात्मक कायय
Writing Skills
m
2. c. o स्वद्ािये आयोቌኚयमाणे वास््षाकोत्सवे संतकृ िनाटकतय मञ्चनं भस्व⤿य़यस्ि । sem
भविी तवप्ना । भवत्या:
m ्ቦस्ु िकृ िे ्ऺेस््षिे स्नमत्ऴणप्ऴे मञ्ज्षू ाि: पदास्न स्चत्वा ररक्ित्वानास्न परू स्यत्वा la
अस्तमतनवसरेeतवसख्यै
l
पनु : स्िखिas। ag
आपagतवप्ना हैं । आपके स्वद्ािय में आयोस्जि वास््षाक उत्सव में संतकृ ि नाटक का मंचन होगा । इस
अवसर पर अपनी सखी ्ቦस्ु ि के स्िए ्ऺेस््षि स्नमत्ऴण प्ऴ में मंज्षू ा से पद चनु कर ररक्ि त्वानों की पस्ू िा
करके स्नमत्ऴण प्ऴ को पनु : स्िस्खए ।
You are Swapna. On the annual day of your school a performance of a
Sanskrit drama is to take place. In an invitation letter written to your
friend Shruti, fill in the blanks with words given in the box and rewrite

om
1
the same. 10 =5
प्ऴम् .c
2

e m
as
स््ऺयसस्ख (i) ________ ! gl
स्ऺेम नमो नम: । a
अ्ऴ (ii) ________ ि्ऴातिु । अतमाकं (iii) __________ वास््षाकोत्सव:
वसतिपञ्चमीपवाण: अवसरे आयोቌኚयिे । अ्ऴ महाकस्व-कास्िदासेन (iv) __________
अस्भ्ञानशाकुतिितय चि्वु ााङ्कतय (v) ________ छा्ऴै: ्ऺतिो⤿य़यिे । अयम् अङ्क:
संतकृ िसास्हत्यतय रत्नभिू : अस्ति । अहमस्प शकुतििाया: (vi) _______ (स्नवाቌኚयास्म) ।
अतमास्भ: ्ऺस्िस्दनं नाटकतय (vii) __________ स्ियिे । एिद् दृ्ि्वा त्वं ननू म्
(viii) __________ आनभ ु स्व⤿य़यस्स । अस्तमन् स्दने त्वया अवश्यमेoवm अ्ऴ
m .c
m .co (ix) ___________ । पररवारे सवेभ्य: मम ्ऺणामाञ्जस्ि: स्नवेदनीया ।
s e m
se
िव स््ऺयसखी ।
g l a
(x) ___________ ।
a
मञ्जूषा
आनतदम,् ्ቦिु े !, कुशिम,् स्वद्ाियतय, आगतिव्यम,् भस्ू मकाम,् स्वरस्चितय, मञ्चनम,्
तवप्ना, पवू ााभ्यास: ।

22 _________ Page 5 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 19

3. (क) ्ऺद्तस्च्ऴं दृ्ि्वा मञ्ज्षू ायां ्ऺद्तशब्दानां सहायिया अ्ववा तवित्ऴरूपेण संतकृ िेन
पञ्चवाक्यास्न स्िखि ।
स्दए हुए स्च्ऴ को देखकर मजं ्षू ा में स्दए गए शब्दों की सहायिा से अ्ववा तवित्ऴ रूप से
संतकृ ि में पााँच वाक्य स्िस्खए ।
Looking at the given picture write five sentences in Sanskrit using
the words given in the box or independently. 51=5

मञ्जूषा

वृ्षारोपणम,् छा्ऴा:, वािावरणम,् स्वद्ािये, भवस्ि, तवच्छम,् वायं,ु स्मिस्ि, ्ऺाणवाय:ु ,
करणीयम,् वृ्षान,् आरोपयस्ति ।

अथवा (OR)
(ख) मञ्ज्षू ायां ्ऺद्तशब्दानां सहायिया स्नम्नस्िस्खिं स्व्षयम् आदाय पञ्चस्भ: संतकृ िवाक्यै:
एकम् अनच्ु छे दं स्िखि :
मंजू्षा में स्दए हुए शब्दों की सहायिा से स्नम्नस्िस्खि स्व्षय को िेकर पााँच संतकृ ि वाक्यों से
एक अनच्ु छे द स्िस्खए :
With the help of the words given in the box, write a paragraph
with five Sanskrit sentences on the following topic : 51=5
22 _________ Page 6 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 19

स्व्षय: – ‘भारतदेश:’
मञ्जूषा
आयााविा:, ्ऺाचीनं, ्ऺस्स्ቍ:, नाम, देशतय, सनािनी संतकृ स्ि:,
स्वस्भतनपवााcस्oण,mजना:, उल्िासपवू ाकं, भाग,ं ्ऺस्स्ቍा:, नद्:, गृ्ऻस्ति, m
m. las e
se स्वश्वगरुु :, परु ा, पवािा:, सागरा:, आसीि् ।
सस्ति,
la ag
ag
4. (क) मञ्जू्षायां ्ऺद्तशब्दानां सहायिया अिोस्िस्खिायां-िघक ु ्वायां ररक्ित्वानास्न परू स्यत्वा क्वां
पनु : स्िखि ।
मजं ्षू ा में स्दए गए शब्दों की सहायिा से नीचे स्िखी िघकु ्वा में ररक्ि त्वान भरकर क्वा को
पनु : स्िस्खए ।
Complete the blanks of the following short story, with the help of
m
.co
1
the words given in the box below and rewrite the same. 10 =5
m
नागाजानु : ्ऺस्स्ቍ: रसायनशात्ऴ्ञ: सsस्ु eवख्याि: (i) ___________ अस्प च आसीि् ।
2

la
देशस्वदेशे्षु ितय (ii) ag___________ ्ऺसृिा । एकदा ितय समीपे
(iii) ___________ यव ु कौ आगच्छिाम् । िौ ितय सहायकौ भस्विुम् इच्छि: तम ।
नागाजानु : उभाभ्याम् अस्प एकम् एकं वतिु (iv) ___________ उक्िवान् – श्व: अनेन
रसायनं स्नमााय (v) _________ । िेनैव भविो: परी्षा भस्व⤿य़यस्ि, एकतय चयनमस्प
(vi) _________ । अतयस्तमन् स्दने एक: रसायनं (vii) ____________ आनीिवान् ।
स््षिीय: अवदि् – कृ पया ्षम्यिाम् । मया मागे एक: वृ्ቍ: रोगी (viii) ___________ ।
िं स्चस्कत्साियं नीत्वा सेवां कृ िवान् । अि: (ix) _________ समय एव न िब्ि:
o m ।
m स: रुग्ण: नागाजानु ेन एव मागे (x) __________ त्वास्पि: आसीि् । अि: स््षिीय:.cएव यवु क:
m .co परी्षायां सफि: जाि: । s e m
se g la
मञ्जूषा a
रसायनस्नमााणा्वं, वैद्:, दत्वा, स्नमााय, करर⤿य़यास्म, आनेिव्यम,् कीस्िा:, दृ्ि:, परी्षायै, ्षौ ।

अथवा (OR)
22 _________ Page 7 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 19

(ख) अिोस्िस्खि-सवं ादे मञ्ज्षू ाि: संवादवाक्यं स्चत्वा ररक्ित्वानास्न परू यि :
स्नम्नस्िस्खि संवाद में मंजू्षा से संवाद वाक्य चनु कर ररक्ि त्वान भररए :
Fill in the blanks in the following conversation with the help of
given sentences in box : 51=5

आचधयधा — भो उमे ! जानास्स यद् अतमाकं देशतय ्ऺाचीनं नाम स्कम् आसीि् ?
उमध — महोदये ! (i) ___________________ ।
आचधयधा — शोभनम् । आयााविातय अ्वोऽस्ति – आयााणां त्वानम् । अ्ऴ आयाशब्दतय
अ्वा: क: अस्ति ?
उमध — (ii) ____________________ ।
आचधयधा — शोभनम् उमे ! अ्ऴ सवे एव ्ቦे्ीा: जना: अवसन् । अिनु ा वद – अतमाकं
देशतय नाम भारिम् कतय नाम्ना जािम् ?
उमध — (iii) ___________________ ।
आचधयधा — शोभनम् – ॠ्षभदेवतय प्ऴु ः चिविी राजा भरि: आसीि् । एकोऽपर: भरि:
कतय प्ऴु : आसीि् ?
उमध — महोदये ! (iv) ____________________ ।
आचधयधा — बहुशोभनम् , रा्ञ: दशर्वतय चत्वार: प्ऴु ा: आसन् – राम:, िቌኚमण:, भरि:,
श्ऴघ्ु नश्च । रामेण सह वनम् एिे्षु कः गिवान् ?
उमध — महोदये ! (v) ____________________ ।

मञ्जूषा

रा्ञ: भरितय नाम्ना भारिं नाम जािम् ।
रामेण सह िቌኚमणः वनं गिवान् ।
आयाशब्दतय अ्वा: ्ቦे्ी: भवस्ि ।
अतमाकं देशतय ्ऺाचीनं नाम आयााविा: आसीि् ।
अपर: भरि: महाराज-दशर्वतय प्ऴु : आसीि् ।

22 _________ Page 8 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 19

खण्ड: ‘ग’
अनु्ऺयुक्त-व्याकरणम् 20 अङ्का:
अनु्ऺयुक्त-व्याकरण

om
Applied Grammar

. c e m
m
e l as
s
la ्षु रेखाङ्स्किपदानां सस्तिं सस्तिच्छेदं वा कृ त्वा स्िखि । (के विम् ्ऺश्नचि्िु यम)् ag
5.
g
अिोस्िस्खि-वाक्ये
a वाक्यों में रेखांस्कि पदों की सस्ति अ्ववा सस्ति-स्वच्छेद करके स्िस्खए । (के वि चार ्ऺश्न)
स्नम्नस्िस्खि
Disjoin or join sandhis in the underlined words of the following
sentences. (Only four questions) 41=4

(i) वेदमनच्ू य आचायोऽतिेवास्सनम् अनश
ु ास्ति ।
(ii) वनगमनस्नवृस््त: पास््वावतय + एव िावि् ।
(iii) वैवतविो मन:ु + नाम माननीयो मनीस््षणाम् ।.co
m
e m
(iv) न वयं स्शवगणातिादृशा: ।
l as
(v)
g
a ।
िदाहं िु जीवतनस्प मृि: भस्व⤿य़यास्म
(vi) इस्ि + उक्त्वा ॠिध्वज: ि⤿य़ू णीम् अस्ि्ीि् ।

6. अिोस्िस्खि-वाक्ये्षु रे खाङ्स्किपदानाम् उस्चिं समतिपदं स्व्ቇहं वा ्ऺद्तस्वकल्पेभ्य: स्चत्वा स्िखि ।
(के विं ्ऺश्नचि्िु यम)्
स्नम्नस्िस्खि वाक्यों में रे खांस्कि पदों के उस्चि समतिपद या उस्चि स्व्ቇह स्दए हुए स्वकल्पों oसेm
चनु कर
om स्िस्खए । c
. चार ्ऺश्न)
(के वि
c m
m. as e
se
Select the appropriate expound from the given choices for the
l
ag four questions) 41=4
underlined words ‘समतिपद’ or ‘स्व्ቇह’ of the following sentences.
(Only
(i) यास्न अनवद्ास्न कमाास्ण िास्न सेस्विव्यास्न ।
(A) न अवद्ास्न (B) न वद्ास्न
(C) न अनवद्ास्न (D) अन् वद्ास्न
22 _________ Page 9 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 9 of 19

(ii) िैयासागर: िቌኚमण: के न ्षोस्भि: ?
(A) िैयेण सागर: (B) िैयााय सागर:
(C) िैयातय सागर: (D) िैयााि् सागर:
(iii) द्िु : उरगेण ्षिा अंगि
ु ीव त्याज्य: ।
(A) उरगेन्षिा (B) उरग्षिा
(C) उरगा्षिा (D) उरगे्षिा
(iv) स एव य्वोस्चिं व्यवहरर⤿य़यस्ि ।
(A) उस्चिम् य्वा (B) य्वा उस्चिम्
(C) उस्चिम् अनस्ििम्य (D) उस्चिं िम्य
(v) परतपरमन्वु िौ पस्िपत्तयौ स््ऴवगं साियि: ।
(A) पस्ि: च पत्नी च (B) पस्ि: पत्तयौ च
(C) पिी पत्तयौ च (D) पिी च पत्नी च
(vi) न⤿य़टात्मानोऽल्पब्ቍ
ु य: ।
(A) अल्पा: ब्ቍ
ु य: (B) अल्पा च बस्ु ्ቍ:
(C) अल्पा च बस्ु ्ቍ: च (D) अल्पा बस्ु ्ቍ: ये्षां िे

7. अिोस्िस्खि-वाक्ये्षु रे खाङ्स्किपदानां समस्ु चिं सयं क्ु िं स्वभक्िं वा ्ऺकृ स्ि-्ऺत्यययोगं ्ऺद्तस्वकल्पेभ्य:
स्चनिु । (के विं ्ऺश्नचि्िु यम्)
स्नम्नस्िस्खि वाक्यों में रे खांस्कि पदों के उपयक्ु ि सयं क्ु ि अ्ववा स्वभक्ि ्ऺकृ स्ि-्ऺत्यय योग को स्दए
गए स्वकल्पों में से चस्ु नए । (के वि चार ्ऺश्न)
From the given choices, choose the correct combination of joint or disjoint
set of suffix for the underlined words in the following sentences.
(Only four questions) 41=4

(i) शि: सह्सैरस्प स्शቌኚयमाण: ।
(A) स्श्ष् + शानच् (B) स्श्ष् + मिपु ्
(C) स्श्ष् + शिृ (D) स्श्ष् + िव्यि्
22 _________ Page 10 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 10 of 19

(ii) व्षाास्ण खिु वतिव्यं चिदु ाश वने त्वया ।
(A) वस् + िव्यि् (B) वस् + अनीयर ्
(C) वति + व्यम् (D) वस् + िव्यम्
m
(iii) .co श्ቍु मस्ि ्ऺसिू : ।
िदतवये
s e m
s em(A) ्ऺ + सू + क्िविु ्ऺ + सू + क्ि g la
la (C) ्ऺ + सू + क्त्वा a
(B)

ag (D) ्ऺसू + स्क्िन्

(iv) राजा्ञा पािनीया एव ।
(A) पािन + इया (B) पािनी + या
(C) पािनी + टाप् (D) पािनीय + टाप्

(v) स्स्ቍोऽहं बि + मिपु ् सख
ु ी। m
बिवान् c. o(B) बिमान्
(A)
e m
(C) बिविुम्
l a s (D) बिमिपु ्
a g
(vi) स: यदा पञ्च-वास््षाक: जाि: ।

(A) व्षा + इन् (B) व्षा + िक्
(C) व्षाा + इस्न (D) वा्षा + इक

m
.co
8. ्ऺद्तस्वकल्पेभ्य: उस्चिम् उपपद-स्वभस्िरूपं स्चनिु । (के विं ्ऺश्नचि्िु यम)्
m
co स्दए हुए स्वकल्पों से उपयिु उपपद स्वभस्ि रूप को चस्ु नए । (के वि चार ्ऺश्न)
m
m. a
e
soptions. (Only
se ag
l
Choose the appropriate subordinate clause form the given
four questions) 41=4
(i) _______ न ्ऺमस्दिव्यम् ।
(A) िमााि् (B) िमेण
(C) िमाम् (D) िमातय
22 _________ Page 11 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 11 of 19

(ii) हा स्िक् ! ________ अस्व्ञायोपािभसे ।
(A) अतमास्भ: (B) वयम्
(C) अतमान् (D) अतमभ्यम्

(iii) अहम् अिनु ैव ________ पारदभतम ददास्म ।
(A) त्वाम् (B) य⤿य़ु मान्
(C) िभ्ु यम् (D) ययू म्

(iv) कश्चन कापास्िकः ________ समागि: ।
(A) सभायै (B) सभायाम्
(C) सभाया: (D) सभाम्

(v) ________ अतिे च वारर अमृिं भवस्ि ।
(A) भोजनतय (B) भोजनेन
(C) भोजनाि् (D) भोजने

9. अिोस्िस्खि वाक्ये्षु वाच्यानुसारं को्ीक्ऺद्तशब्दै: ररक्ित्वानास्न परू यि । (के विं ्ऺश्नचि्िु यम)्
स्नम्नस्िस्खि वाक्यों में वाच्य के अनसु ार को्ीक में स्दए गए शब्दों से ररि त्वान भररए ।
(के वि चार ्ऺश्न)
Fill in the blanks in the following sentences with the help of the words
given in brackets according to the voices. (Only four questions) 41=4

(i) ्቗वु : _______ स्पबस्ि । (दग्ु िं /दग्ु िेन)
(ii) अतमास्भ: ्ቇाम: ________ । (गस्म⤿य़यिे/गस्म⤿य़यस्ि)
(iii) त्वं सतं कृ ि-गीिं ________ । (गातयस्स/गातयिे)
(iv) ________ िी्वं िाव्यिे । (सोहन:/सोहनेन)
(v) छा्ऴास्भ: िीडा ________ । (िीड्यिे/िीडस्ति)

22 _________ Page 12 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 12 of 19

खण्ड: ‘घ’
(i) पम्ितांशावबोधनम् 25 अङ्का:
पम्ितांश अवबोधन
Reading Comprehension
o m िदािाररिान् ्ऺश्नान् संतकृ िेन उ्तरि ।
अिोस्िस्खिं गद्ांशcं पस्ित्वा m
10.
mं . s e
स्नम्नस्िस्खि eगद्ा
s
श को पढ़कर उस पर आिाररि ्ऺश्नों के उ्तर सत
ं कृ ि में दीस्जए ।
g l a
Read the
g lina Sanskrit.
following prose passage and answer the questions based a 5
on
them
a
वेदम् अनच्ू य आचायोऽतिेवास्सनम् अनश
ु ास्ति । सत्यं वद । िमं चर । तवाध्यातमा ्ऺमद: । आचायााय
स््ऺयं िनम् आहृत्य ्ऺजाितिुं मा व्यवच्छे त्सी: । सत्यातन ्ऺमस्दिव्यम् । िमाातन ्ऺमस्दिव्यम् । कुशिातन
्ऺमस्दिव्यम् । भत्ू यै न ्ऺमस्दिव्यम् । तवाध्याय-्ऺवचनाभ्यां न ्ऺमस्दिव्यम् । देवस्पिृ-कायााभ्यां न
्ऺमस्दिव्यम् । मािृदवे ो भव । स्पिृदवे ो भव । आचायादवे ो भव । अस्िस््वदेवो भव ।
्ऺश्ना:
(अ) एकपदेन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
m
एक शब्द में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
.co
s em
Answer in one word : (Only two questions) 2
1
=1
ु ास्ति ?la
2
आचाया: कम् अनश
ag
(i)
(ii) कं चर ?
(iii) कतमाि् मा ्ऺमद: ?
(आ) पणू ावाक्येन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
पणू ा वाक्य में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
Answer in a complete sentence : (Only two questions) 21=2
(i) कम् अनच्ू य आचाया: अतिेवास्सनम् अनश
ु ास्ति ?
m
m (ii) आचायााय स्कम् आहृत्य ्ऺजाितिंु मा व्यवच्छे त्सी: ?
.co
m .co (iii) अस्िस््व: क: भवस्ि ?
s e m
se l a
ag
(इ) य्वास्नदेशम् उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
स्नदेशानसु ार उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
Answer as directed : (Only two questions) 21=2
(i) ‘स्श⤿य़यम’् इस्ि पदतय पयाायपदं स्कं ्ऺयि
ु म् ?
(ii) ‘आचाया:’ इस्ि किृापदतय स्ियापदं स्कम् ?
(iii) ‘िनम’् इस्ि पदतय स्वशे्षणपदं स्कं ्ऺयि
ु म् ?
22 _________ Page 13 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 13 of 19

11. अिोस्िस्खिं पद्ं पस्ित्वा िदािाररिान् ्ऺश्नान् संतकृ िेन उ्तरि ।
स्नम्नस्िस्खि पद् को पढ़कर उस पर आिाररि ्ऺश्नों के उ्तर संतकृ ि में दीस्जए ।
Read the following poetry and answer the questions based on them in
Sanskrit. 5
अल्प्ञ एव परुु ्ष: ्ऺिपत्यज्सं,
पास्डडत्यसम्भृिमस्ितिु स्मि्ऺभा्षी ।
कांतयं य्वा स्ह कुरुिेऽस्ििरां स्ननाद,ं
ि्षि् सवु णास्मह नैव करोस्ि नादम् ।।
्ऺश्ना:
(अ) एकपदेन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
एक शब्द में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
1
Answer in one word : (Only two questions) 2 =1
2
(i) कीदृश: परुु ्ष: अज्सं ्ऺिपस्ि ?
(ii) पास्डडत्यसम्भृिमस्ि: कीदृश: भवस्ि ?
(iii) सवु णं स्कं न करोस्ि ?

(आ) पणू ावाक्येन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
पणू ा वाक्य में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
Answer in a complete sentence : (Only two questions) 21=2
(i) अस्ििरां स्ननादं स्कं करोस्ि ?
(ii) स्मि्ऺभा्षी क: भवस्ि ?
(iii) अल्प्ञ: परुु ्ष: स्कं करोस्ि ?

(इ) य्वास्नदेशम् उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
स्नदेशानसु ार उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
Answer as directed : (Only two questions) 21=2
(i) ‘परुु ्ष:’ इस्ि पदतय कृ िे स्वशे्षणपदं स्कं ्ऺयि
ु म् ?
(ii) ‘बहुभा्षी’ इस्ि पदतय स्विोमपदं स्कं ्ऺयि
ु म् ?
(iii) ‘सवु णाम’् इस्ि किृापदतय स्ियापदं स्कम् अस्ति ?
22 _________ Page 14 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 14 of 19

12. अिोस्िस्खिं नाट्यांशं पस्ित्वा िदािाररिान् ्ऺश्नान् संतकृ िेन उ्तरि ।
स्नम्नस्िस्खि नाट्यांश को पढ़कर उस पर आिाररि ्ऺश्नों के उ्तर संतकृ ि में दीस्जए ।
Read the following part of a drama and answer the questions based on
them in Sanskrit. 5
omं िु सखीवचनं ्ቦो⤿य़याव: । िदनु तवयमेव कुिगरुु ं स्पिरौ च सभाजस्यिंु
ॠतध्िज: — .c्ऺ्वम e m
em गस्म⤿य़याव: । l as
s
la — परतपर्ऺीस्िमिो: भविो: उपदेशतय नास्ति कोऽस्प अवकाश:, िदास्प सखीतनेह: माaं g
a g
कुण्डलध
भा्षयस्ि – भ्ऴाा सदैव भायाा भिाव्या रस््षिव्या च । यिो स्ह िमाा्वाकामसस्ं स्ቍये
य्वा भायाा भिा:ु सहास्यनी भवस्ि ि्वा न कोऽस्प अतय: । परतपरमन्वु िौ पस्िपत्तयौ
स््ऴवगं साियि: । पस्ि: यस्द ्ऺभिू ं िनम् अजास्यत्वा गृहमानयस्ि, ित्खिु पत्तयभावे
कुपा्ऴे्षु दीयमानं ्षयमेस्ि ।
ॠतध्िज: — िቌኚम्या: र्षा्वं पत्तया: सहयोग: अस्नवाया: ।
म्शधलसध — कुडडिे ! िቌኚमीपजू ायां न मे ्ऺवृस््त: । यस्द िቌኚमी: पज्ू या स््ऺया च अस्िस््ववयातय,
िदा इदानीमेव मे नमतकार: । om . c
e m
्ऺश्ना:
l as
(अ)
g
a )्
एकपदेन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम
एक शब्द में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
1
Answer in one word : (Only two questions) 2 =1
2
(i) ्ऺ्वमं िु स्कं ्ቦो⤿य़याव: ?
(ii) पस्िपत्तयौ स्कं साियि: ?
m
.co
(iii) भायाा कतय सहास्यनी भवस्ि ?
m
c. o (आ) पणू ावाक्येन उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)् s e m
m a
se पणू ा वाक्य में उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
ag l
Answer in a complete sentence : (Only two questions) 21=2
(i) िदनु तवयमेव स्कम्वं गस्म⤿य़याव: ?
(ii) िदास्प सखीतनेह: मां स्कं भा्षयस्ि ?
(iii) पत्तया: सहयोग: स्कम्वाम् अस्नवाया: ?
22 _________ Page 15 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 15 of 19

(इ) य्वास्नदेशम् उ्तरि : (के विं ्ऺश्न्षयम)्
स्नदेशानसु ार उ्तर दीस्जए : (के वि दो ्ऺश्न)
Answer as directed : (Only two questions) 21=2
(i) ‘सपु ा्ऴे्ष’ु इस्ि पदतय स्विोमपदं स्कं ्ऺयि
ु म् ?
(ii) ‘पस्िपत्तयौ’ इस्ि किृापदतय स्ियापदं स्कं ्ऺयि
ु म् ?
(iii) ‘परतपर्ऺीस्िमिो: भविो:’ इत्यनयो: पदयो: स्वशे्षणपदं स्कम् ?

13. (क) अिोस्िस्खितय पद्तय भावा्वं मञ्ज्षू ा्ऺद्तशब्दै: परू स्यत्वा पनु : स्िखि ।
स्नम्नस्िस्खि पद् का भावा्वा मजं ्षू ा में स्दए गए शब्दों से भरकर पनु : स्िस्खए ।
Rewrite the gist of the following verse by filling it with the help of
the words given in the box. 31=3
एके नास्प सपु ्ऴु ेण स्वद्ायि
ु े न सािनु ा ।
आ्ቫास्दिं कुिं सवं य्वा चतिेण शवारी ।।
भावाथय:
एके न अस्प (i) __________ स्वद्ा सस्हिेन (ii) __________ च सम्पणू :ा वश
ं : ि्वैव
्ऺसतनो भवस्ि, य्वा (iii) ___________ रास््ऴ: ्ऺसतना भवस्ि ।
मञ्जूषा

चतिेण, सपु ्ऴु ेण, सज्जनेन ।

अथवा (OR)
(ख) ्ऺद्तभाव्ऴयाि् श्ቍ
ु ं भावा्वं स्चत्वा स्िखि ।
स्दए गए िीन भावा्वों में से शु्ቍ भावा्वा चनु कर स्िस्खए ।
Write the correct essence from three essences of the following each
part. 31=3
(अ) ‘भोजने चामृिं वारर भोजनातिे स्व्ष्ऺदम’् ।
(i) भोजनतय मध्ये जिं अमृििल्ु यं ि्वा भोजनतय अतिे स्व्षिुल्यं भवस्ि ।
(ii) भोजनतय मध्ये जिं स्व्षिल्ु यं ि्वा अतिे अमृिम् इव भवस्ि ।
(iii) भोजनतय मध्ये अतिे च जिं स्व्षयि ु ं भवस्ि ।

22 _________ Page 16 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 16 of 19

(आ) ‘मया दृढ़ं परीस््षिोऽस्स’ ।
(i) मया त्वं परीቌኚयसे ।
(ii) अहं िव कस्िनपरी्षां कृ िवान् ।
(iii) m मया पवू ं त्वं दृ्ि: अस्स ।
. co s e m
m
(इ) e ‘यस्ु िस््ीरतय ए्षा एव स्चतिनसरस्ण:’ । la
l a s (i) ितय ईदृशी ्ऺवृस््त: नासीि । ag
ag
्
(ii) ज्ये्ी-पाडडुप्ऴ ु तय ईदृशी एव स्वचारिारा ।
(iii) यस्ु िस््ीरतय कुिपरंपरा ईदृशी एव ।

14. अिोस्िस्खि-श्िोकतय ्ऺद्ते अतवये ररित्वानास्न मञ्ज्षू ा्ऺद्त-शब्दानां सहायिया परू यि ।
स्नम्नस्िस्खि श्िोक के स्दए गए अतवय में ररि त्वानों कीoपm
स्ू िा मजं ्षू ा में स्दए गए शब्दों की सहायिा से
c
कीस्जए ।
e m.
l as
g
The prose-order rendering of the following verse is given. Fill in the
a given in the box.
blanks with the help of words 31=3

अ्षोभ्य: ्षोस्भि: के न िቌኚमणो िैयासागर: ।
येन रु्िेन पश्यास्म शिाकीणास्मवा्ቇि: ।।
अरवय:

िቌኚमण: (ii) ____________.cयेoन रु्िेन
m
m के न (i) ____________ अ्षोभ्य:

m .co s e m
se
(iii) ___________ इव अ्ቇि: पश्यास्म ।
l a
मञ्जूषा ag
शिाकीणाम,् ्षोस्भि:, िैयासागर: ।

22 _________ Page 17 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 17 of 19

15. (क) ‘क’ तिम्भतय वाक्यानां ‘ख’ तिम्भतय उपयि ु वाक्यै: सह मेिनं कुरुि ।
‘क’ तिम्भ के वाक्यों का ‘ख’ तिम्भ के उपयिु वाक्यों के सा्व स्मिान कीस्जए ।
Match the sentences of column ‘क’ with suitable sentences of
column ‘ख’. 41=4

‘क’ मतम्भ: ‘ख’ मतम्भ:
i. स््ऴस्विं नरकतयेदं 1. वयं वा ननु िि् समम् ।
ii. भरिो वा भवेद् राजा 2. के विं जतमहेिव: ।
iii. स स्पिा स्पिरतिासां 3. करी च स्सहं तय बिं न म्षू क: ।
iv. स्पको वसतितय गणु ं न वायस: 4. ्षारं नाशनमात्मन: ।

अथवा (OR)

(ख) अिोस्िस्खि-वाक्ये्षु रे खाङ्स्कि-पदानां ्ऺसङ्गानसु ारं श्ቍ
ु म् अ्वं मञ्ज्षू ाि: स्चत्वा स्िखि ।
स्नम्नस्िस्खि वाक्यों में रे खास्ं कि पदों का ्ऺसगं ानसु ार श्ቍ
ु अ्वा मजं ्षू ा से चनु कर स्िस्खए ।
Choose and write the appropriate meanings of the underlined
words in the following sentences with the help of the words given
in the box. 41=4

(i) असौ मया हि: श्ऴ:ु ।
(ii) स्वद्ा ददास्ि स्वनयम् अि एव एवं भणस्स ।
(iii) नैकेनास्प समं गिा वसुमिी ।
(iv) त्यागाय संभिृ ा्वाानाम् सत्याय स्मिभास््षणाम् ।

मञ्जूषा

पृथ्वी, माररि:, अल्पभास््षणाम,् वदस्स ।

22 _________ Page 18 of 19 []
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 18 of 19

खण्ड: ‘घ’
(ii) सस्ं कृतसाम्हत्यस्य सामारयपररचय: 10 अङ्का:
संस्कृत साम्हत्य का सामारय पररचय
General Introduction to Sanskrit Literature
m
16. अिोस्िस्खि-्ऺश्नानाम . co् उ्तरास्ण स्िखि । (के विं ्ऺश्न्ऴयम)् s e m
स्नम्नस्िस्खिse्ऺश्m
नों के उ्तर स्िस्खए । (के वि िीन ्ऺश्न) la
la a g
(i) ag
Answer the following questions. (Only three questions)
‘अनशु ासनम’् इस्ि पाि: कतमाि् उपस्न्षद: संगहृ ीि: ?
31=3

(ii) ‘्ऺस्िमानाटकम’् इस्ि ्ቇत्वतय रचस्यिा क: ?
(iii) ‘दौवाररकतय स्न्ीा’ इस्ि पाितय रचस्यिा क: ?
(iv) ‘भोज्ऺबति:’ इस्ि पतु िकाि् क: पाि: सगं हृ ीि: ?
17. मञ्जू्षायां ्ऺद्तशब्दानां साहाय्येन ररित्वानास्न परू स्यत्वा स्िखि । (के विं ्ऺश्न्ऴयम्)
मंजू्षा में स्दए गए शब्दों की सहायिा से ररि त्वानों की पस्ू िाmकरके स्िस्खए । (के वि िीन ्ऺश्न)
. co
m
Fill in the blanks with the help of the words given in the box.

s e (Only three questions) 31=3
(i) दस्डडन: _______ ्ऺस्स्ቍमस्ति । a
gl ।
(ii) छतदोयक्ु िा रचना _______ aकथ्यिे
(iii) ्ऺस्स्ቍ: उपतयासकार: बाणभ्ሾ: _______ ्ቇत्वतय रचस्यिा अस्ति ।
(iv) _______ काव्यं चम्प:ू कथ्यिे ।
मञ्जूषा
पद्काव्यम,् कादम्बरी, पदिास्ित्यम,् गद्पद्मयम् ।
m
o
18. m समस्ु चिं मेियि : m .co
m .c समस्ु चि स्मिान कीस्जए : s e
se l a
ag
Match properly : 41=4
i. नाटकतय ्ऺारम्भे 1. स्वद्षू क:
ii. हातयोत्पादकः 2. दश
iii. काव्ये्षु 3. नातदी
iv. रूपकतय भेदा: 4. नाटकं रम्यम्

22 _________ Page 19 of 19 *P.T.O.
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 19 of 19