Page 1
༄༅། །ཕྱི་ལོ་༢༠༢༢-༢༣ ལོའ་ི འཛིན་རྱིམ་བཅུ་གྱིས་ཀྱི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་བོད་ཡྱིག་དཔེ་མཚོན་དྱི་ཤ ོག་གི་
བརྒྱ་ཆ་ཆ་བགོས།
(MARKING SCHEME)
SUBJECT CODE NO. 117 (TIBETAN)
(CLASS XII)
Time allowed 3 hours Maximum Marks: 80
Instruction: 1. Section A ( Grammar )
2. Section B ( Reading Comprehension )
3. Section C ( Essay and letter writing )
4. Section D ( Literature )
Attempt 50 questions out of total 70questions in the question papers.
( Section-A: Applied Grammar )
ཀ༽ རྟགས་འཇུག་ལས་དྱི་བ་ ༡༥ ལ་ལན་འགྱིག་པ་དེ་འདེམས་དགོས། 15 x 1 = 15
༡) རྟགས་འཇུག་གྱི་རོམ་པ་པོ་སུ་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ག བོན་པོ་ཐོན་མྱི་སམ་བྷོ་ཉ།
རྟགས་འཇུག་གྱི་བརོད་བྱ་གཙོ་བོ་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ང། བྱ་ཚིག་གྱི་རྣམ་གཞག་ཡྱིན།
༢) ཕོ་ཡྱི་ཡྱི་གེ་འབའ་ཞྱིག་ལ། །ཞེས་པའྱི་ཕོའ ི་ཡྱི་གེ་དེ་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ག ཀ་མད་སུམ་ཅུ་ཡྱིན།
༣) གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕོ་མོ་མ་ནྱིང་སོགས་སུ་ཕེ་བ་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཀ སྒྲ་རོལ་ཆེ་ཆུང་དང་། སྒྲ་གདངས་དག་ཞན་གྱིས་ཕོ་མོ་མ་ནྱིང་སོགས་སུ་ཕེ་བ་ཡྱིན།
༤) མོ་ཡྱི་ཡྱི་གེའྱི་ནང་ནས་ནྱི། །འཇུག་པའྱི་ཡྱི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་པའྱི་མོ་ཡྱིག་གང་ཡྱིན་ངོས་ཟུངས།
ལན། ཁ། མྱིང་གཞྱིའྱི་མོ་ཡྱིག་ྱི་ཤུ་ཡྱིན།
སོན་འཇུག་བ་ཡྱི་འཇུག་ཡུལ་མྱིང་གཞྱིའྱི་ཡྱི་གེ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ།
ལན། ང། བཅུ་དྲུག་ཡོད།
༥) བསླབ་ཅེས་པ་འདྱི་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཀ དུས་མ་འོངས་པ་ཡྱིན།
Page 2
ཕོ་ནྱི་ཕོ་དང་མོ་ལ་འཇུག །ཅེས་པའྱི་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཀ སོན་འཇུག་གྱི་ཕོ་བ་ཡྱིག་མྱིང་གཞྱིའྱི་ཕོ་ལྔ་དང། མོ་བཅུ་གྱིས་ལ་འཇུག་ཅེས་པའྱི་དོན་ཡྱིན།
༦) མ་ནྱིང་རང་ལ་རང་མྱི་འཇུག །ཅེས་པའྱི་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཁ། སོན་འཇུག་གྱི་མ་ནྱིང་གྱིས་མྱིང་གཞྱིའྱི་མ་ནྱིང་ལྔ་ལ་མྱི་འཇུག་ཅེས་པའྱི་དོན་ཡྱིན།
༧) འབྱི་ཞེས་པ་འདྱི་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཁ། དུས་ད་ལྟ་བ་ཡྱིན།
༨) མ་ནྱིང་ཡང་ནྱི་ཕོ་མོ་ལའོ། །ཞེས་པའྱི་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཁ། སོན་འཇུག་གྱི་མ་ནྱིང་ག་ད་གྱིས་ཀང་མྱིང་གཞྱིའྱི་ཕོ་མོ་གྱིས་ལ་འཇུག་པའྱི་དོན་ཡྱིན།
བྱ་ཚིག་ལ་དབྱེ་ན་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།
ལན། ང། བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང་བྱ་བྱེད་ཐ་མྱི་དད་པའྱི་བྱ་ཚིག
༩) སོན་འཇུག་གྱི་ཕོ་བ་ཡྱིག་གཙོ་བོ་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་གང་ལ་འཇུག་གྱི་ཡོད་དམ།
ལན། ག འདས་པར་འཇུག
༡༠) རྐྱང་འདོགས་བརེགས་གསུམ་ག་ལ་འཇུག་པའྱི་སོན་འཇུག་ནྱི།
ལན། ག བ་ཡྱིན།
༡༡) བཟའ་བྱའྱི་ཟས་ནྱི་བཟའ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་འདྱི་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ང། བདག་གཞན་གྱིས་ལས་གཞན་ཡྱིན།
༡༢) སྱིར་བོད་ཀྱི་ཡྱི་གེ་ལ་དབྱེ་ན།
ལན། ཀ གྱིས་ཡོད།
༡༣) བདག་འགོ་ཞེས་པ་འདྱི་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ག བྱ་བྱེད་ཐ་མྱི་དད་པ་ཡྱིན།
དུས་གསུམ་ལས་ལོགས་སུ་བདག་གཞན་དབྱེ་དགོས་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ང་། བྱེད་པ་པོ། བྱེད་པ། བྱེད་པའྱི་ལས། བྱ་བའྱི་ཡུལ། བྱ་བའྱི་ལས་ལྔའྱི་དག་ཆ་ཤེས་ཆེད་ཡྱིན།
༡༤) ཕོ་ཡྱི་ཡྱི་གེ་འབའ་ཞྱིག་ལ། །ཞེས་པའྱི་ཤུ གས་ལ་གང་བསྟན་ཡོད་དམ།
ལན། ག དབྱངས་བཞྱི་མོ་ཡྱིན་པ་བསྟན།
༡༥) གཤམ་གྱི་བྱ་ཚིག་རྣམས་ལས་བྱ་བྱེད་ཐ་མྱི་དད་པའྱི་ཚིག་གང་ཡྱིན་ངོས་ཟུངས།
ལན། ག འགོ།
Section – B: Reading Comprehension
Page 3
ཁ།༽ གོ་རྟོགས་ནུས་རལ། 15
གཞན་ཡང་མངའ་རྱིས་ཀྱི་ལྷ་བ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའྱི་བྱྱིས་པ་ྱི་ཤུ་ར་གཅྱིག་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་གེར་ལ་
བཏང་བ་ལས། རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་ལེགས་པའྱི་ཤེས་རབ། ལོ་ཆུང་གགས་འབྱོར་གསུམ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ས་མ་ཐུབ་པས་ཤྱི།
ལོ་ཙཱ་བ་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་ནྱི་མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའྱི་འདས་ལོ་༢༢༤ ས་རྟ་ཕྱི་ལོ་༩༥༨ ལོ་ལ་འཁྲུངས། ཁོང་ཁ་ཆེར་ལན་གསུམ་བྱོན། པཎྱི་
ཏ་བདུན་ཅུ་ར་ལྔ་བསྟེན། སགས་མཚན་ྱིད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་ལ་སྦྱངས། མཁེན་རབ་ཤྱིན་ཏུ་ཆེ་བས་མདོ་སགས་ཀྱི་ཆོས་མང་པོ་
བསྒྱུར། འདྱི་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྒྱུར་བའྱི་སགས་ལ་གསང་སགས་གསར་མ་ཟེར། གནས་གཞྱི་དང་གཙུག་ལག་ཁང་མང་དུ་བཞེངས། གུར་
ཤྱིང་བརོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའྱི་སློབ་མ་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་དང། ཞུ་ཆེན་ཕེར་བའྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་བཅུ་ལྷག་བྱུང། ཁོང་དགུང་ལོ་ག་ལྔ་
བཞེས་པའྱི་དུས། ཇོ་བོ་རེ་བོད་དུ་བྱོན། སྱིར་ལོ་ཆེན་འདྱིའྱི་ཕག་རེས་གཞན་ལས་ཆེ། དགུང་ལོ་གོ་བརྒྱད་ཐོག་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
སོ། །ལོ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་མཁས་ཆེན་མང་པོ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་བསྒྱུར། ཁད་པར་དུ་རྨ་དགེ་བའྱི་བོ་གོས་ཀྱིས་
ཚད་མ་རྣམ་འགེལ་དང། དེའྱི་རང་འགེལ་དང། ལྷ་དབང་བོའ ི་འགེལ་བ་དང། ཤཱཀ་བོའ ི་འགེལ་བཤད་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་བསྒྱུར་ཅྱིང།
འཆད་ན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ལས་མཆེད་ནས་དབུས་གཙང་གྱི་ཕོགས་སུ་ཚད་མའྱི་འཆད་ན་བྱུང་ཞྱིང། དེའྱི་ཚེ་ཁྱུང་པོ་གགས་སེ་
ཞེས་བྱ་བ་མཁས་པར་གགས་པ་དེས་ཚད་མའྱི་བཤད་པ་མང་དུ་མཛད། ལོ་དག་ལ་ཚད་པ་རྱིང་མ་ཞེས་ཟེར། ཕྱིས་ལོ་ཙཱ་བ་བོ་ལྡན་ཤེས་
རབ་ནས་ཚད་མ་གསར་མར་གགས་པ་རྣམས་བྱུང་བར་གགས་ལ་ཁྱུང་པོ་དེ་པོ་ཏོ་བ་དང་དུས་མཚུངས་པར་སྣང་གསུངས་སོ། །
བོད་དུ་རྱིག་གནས་དར་ཚུལ་གྱི་དུམ་མཚམས་འདྱི་བཀླགས་ཏེ་ལན་གང་འོས་པ་འདེམས་དགོས། 8 x 1 = 8
༡༦) དུམ་མཚམས་འདྱིའྱི་ནང་གཙོ་བོ་སུའྱི་སོར་བཤད་འདུག་གམ།
ལན། ཁ། ལོ་ཙཱ་བ་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ།
༡༧) པཎྱི་ཏ་ཞེས་པའྱི་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཁ། མཁས་དབང་ལ་གོ།
༡༨) ལོ་ཆེན་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཞེས་པ་དུས་རབས་ག་དུས་འཁྲུངས་འདུག་གམ།
ལན། ང། དུས་རབས་བཅུ་པ།
ཇོ་བོ་རེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏྱི་ཤ ་ནྱི།
ལན། ཀ རྒྱལ་པོའ ི་སྲས་རེད།
༡༩) ལོ་ཆེན་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཁ་ཆེར་ལན་གསུམ་བྱོན་ཞེས་པའྱི་ཡུལ་དེ་གང་རེད་དམ།
ལན། ག ཀཤ་མྱིར་ཡྱིན།
རོག་བོ་ལྡན་ཤ ེས་རབ་ནྱི་རོག་ལེགས་པའྱི་ཤ ེས་རབ་ཀྱི།
ལན། ཁ། ཚ་བོ་རེད།
༢༠) ཇོ་བོ་རེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏྱི་ཤ ་རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ག་ནས་གདན་དངས་ཡོད་དམ།
ལན། ག བྱི་ཀྲམ་ཤི་ལ།
Page 4
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མྱི་གསུམ་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཀ དམར་གཡོ་གཙང་གསུམ།
༢༡) ལོ་ཆེན་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོས་ཁ་ཆེར་པཎྱི་ཏ་ག་ཚོད་བསྟེན་ཡོད་དམ།
ལན། ང་། བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་བསྟེན་ཡོད།
༢༢) རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་ལེགས་པའྱི་ཤ ེས་རབ། ལོ་ཆུང་གགས་འབྱོར་གསུམ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ས་མ་ཐུབ་པས་ཤ ྱི་ཞེས་
གཞན་ག་ཚོད་འདས་གོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་དམ།
ལན། ག ༡༨
༢༣) ལོ་ཙཱ་བ་རྱིན་ཆེན་བཟང་པོ་སོགས་བྱྱིས་པ་ག་ཚོད་རྒྱ་གར་དུ་སློབ་གེར་ལ་སུས་བཏང་ཡོད་དམ།
ལན། ཀ ལྷ་བ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད།
༢༤) ཇོ་བོ་རེ་གདན་དང་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་སུ་དང་སུ་མངགས་ཡོད་དམ། 2
ལན། ལན། ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱ་བརོན་འགྲུས་སེང་གེ་དང། ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་མྱི་ལྔ་མངགས་ཡོད།
༢༥) བསྟན་པ་ས་དར་དང་ཕྱི་དར་གྱི་དབྱེ་མཚམས་ཇྱི་འད་ཡྱིན་ནམ།
ལན། གླང་དར་མས་དབུས་གཙང་དུ་བསྟན་པ་བསྣུབས་པའྱི་སོན་ལ་ས་དར་དང། སྟོད་མངའ་རྱིས་ཀྱི་དཔོན་བཙུན་ལྷ་བ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་
ཡར་མར་ནས་རྱིམ་གྱིས་རྱིག་པའྱི་གནས་དང་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་དར་བ་མན་ལ་ཕྱི་དར་ཟེར། 3
༢༦) པཎྱི་ཏ་སྨྲྀས་ཕག་དཔེ་གང་བརམས་ཡོད་དམ། དེའྱི་བརོད་བྱ་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།
ལན། པཎྱི་ཏ་སྨྲྀས་ས་སོ་མཚོན་ཆ་ཞེས་པའྱི་ཕག་དཔེ་བརམས། དེའྱི་བརོད་བྱ་ནྱི་བརྡ་སོད་རེད། 2
ཇོ་བོ་རེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏྱི་ཤ འྱི་མཚན་དངོས་གང་ཡྱིན་ནམ། ཁོང་གྱིས་བོད་པའྱི་བོ་དང་འཚམ་པའྱི་ཕག་དཔེ་གང་བརམས་སམ།
ལན། དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ།
Section C Writing
ག༽ ༢༧) གཤམ་གསལ་བརོད་གཞྱི་གང་རུང་ཞྱིག་ལ་ཡྱིག་འབྲུ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མྱི་ཉུང་བའྱི་ལྷུག་རོམ་ཞྱིག་བྱིས། 10
༡ ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟེན་པའྱི་བཟང་སོད། ༢ བོད་ཀྱི་སད་ཡྱིག་གྱི་གལ་གནད། ༣ ཁོར་ཡུག
ལན། ༡ འགོ་འཛུགས་སྟངས་དང་མཇུག་བསོམས་ལ་བརྒྱ་ཆ་གཅྱིག་རེ་ཡོད། 2
༢ བརོད་བྱ་ལ་བརྒྱ་ཆ་བཞྱི་ཡོད། 3
Page 5
༣ དག་ཆར་བརྒྱ་ཆ་གྱིས་ཡོད། 2
༤ གོ་རྱིམ་དང་སེབ་སྦྱོར་ལ་བརྒྱ་ཆ་གསུམ་ཡོད། 3
ག༽ རྒྱུན་སོད་ཡྱིག་རྱིགས་ཀྱི་དྱི་བར་ལན་བྱིས། 5 x3 = 15
༢༨༽ རང་ྱིད་སློབ་གྲྭ་ཞྱིག་གྱི་སློབ་སྱི་ཡྱིན་ཁུལ་གྱིས་སློབ་ཕྲུག་ཅྱིག་མཐོ་སློབ་ཏུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུའྱི་རྒྱབ་གེར་ཡྱི་གེ་
ཞྱིག་བྱིས།
ལན། ༡ འགོ་བརོད་དང་གུས་ཚུལ་ལ། 1
༢ བརོད་བྱར། 2
༣ སེབ་སྦྱོར་ལ། 1
༤ ཟླ་ཚེས་དང་མཇུག་བསྡུ་ལ། 1
༢༩༽ སློབ་སྱིའྱི་མཚན་ཐོག་སློབ་གྲྭའྱི་ནང་ྱིན་གྱིས་རྱིང་ཁོར་ཡུག་གཙང་བཟོ་བྱས་པའྱི་ལས་བསོམས་སྙན་ཐོ་ཞྱིག་བྱིས།
ལན། ༡ འགོ་བརོད་དང་གུས་ཚུལ་ལ། 1
༢ བརོད་བྱར། 2
༣ སེབ་སྦྱོར་ལ། 1
༤ ཟླ་ཚེས་དང་མཇུག་བསྡུ་ལ། 1
༣༠༽ ལས་བསོམས་ཞེས་པ་ཅྱི་འད་ཞྱིག་ལ་ཟེར་རམ། དེར་ཚང་དགོས་པའྱི་དོན་ཚན་རྣམས་ཁ་གསལ་བྱིས།
རྒྱབ་གེར་གྱི་དོན་དང་དེར་ཚང་དགོས་པའྱི་ཆ་རྐྱེན་རྣམས་ཁ་གསལ་བྱིས།
ལན། དོན་དག་ལ་བརྒྱ་ཆ། 2.5
དོན་ཚན་ལྔ་ཡོད་པར་བརྒྱ་ཆ་ཕེད་ཀ་རེ། 2.5
SECTION D Literature (Poetry)
ང༽ སྙན་ངག་གྱི་དྱི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྱིས། 7
༣༡༽ བསྡུས་པའྱི་གཟུགས་རྒྱན་དང་བསྡུས་ཤ ྱིང་མ་བསྡུས་པའྱི་གཟུགས་རྒྱན་བར་ལ་ཁད་པར་གང་ཡོད་དམ། 2
ལན། བསྡུས་པའྱི་གཟུགས་ཅན་ལ་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་བར་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའྱི་སྒྲ་བསྡུས་ཀང། བསྡུས་ཤྱིང་མ་བསྡུས་པའྱི་གཟུགས་རྒྱན་
ལ་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་བར་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པའྱི་སྒྲ་རེ་འགའ་བསྡུས་ཀང་རེ་དགའ་མ་བསྡུས་པའོ། །
Page 6
སྙན་ངག་ཤ ེས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་དམ།
ལན། སྙན་ངག་ཤེས་ན་རང་གྱིས་གོ་རྟོགས་ཐུབ་ཅྱིང། གཞན་ལའང་འགེལ་བརོད་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོད།
༣༢༽ རང་རོམ་གཟུགས་རྒྱན་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཅྱིག་བྱིས། 2
ལན། རྒྱན་དུ་འགོ་མྱིན་དང། ཚིགས་བཅད་འབྱི་སྟངས་དང་སེབ་སྦྱོར་དག་ཆར་གཞྱིགས་ཏེ་བརྒྱ་ཆ་སད་རྒྱུ།
༣༣༽ སོར་མོ་དམར་བའྱི་འདབ་ཕེང་དང། །སེན་མོའ ི་འོད་ཀྱི་གེ་སར་ཅན། །
ཁོད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་ཆུ་སེས་ནྱི། །ས་སོང་རྣམས་ཀྱི་སྱི་བོར་འཛིན། །ཞེས་པ་རྒྱན་གང་ཡྱིན་དང་འགེལ་བ་བྱིས། 3
ལན། མཐའ་དག་གྱི་གཟུགས་རྒྱན་ལ་བརྒྱ་ཆ། 1
དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་ངོས་བཟུང་སྟེ་འགེལ་བརོད་བྱས་པར་བརྒྱ་ཆ། 2
ཅ༽ བྱ་སེལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་དྱི་བ་རྣམས་ལ་ལན་འདེམས་དགོས།(Prose ) 7X 1=7
གཤམ་གྱི་དུམ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་དྱི་བའྱི་ལན་འོས་ཤ ོས་དེ་འདེམས་དགོས།
བྱ་སེལ་གཏམ་རྒྱུད་ཅེས་པ་འདྱི་ནྱི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མཇུག་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་རྡོ་རྱིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་
ལྗགས་རོམ་གནང་ཞྱིང། དེ་ཡང་གོར་ཥས་ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་གའ་སྱིད་རོང་གསུམ་དང་། ཕྱིས་སུ་བཀྲྱིས་ལྷུང་པོ་བར་བཙན་
འཛུལ་བྱས་པའྱི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ལ་གཞྱི་བཅོལ་ཏེ་བསྡུས་བརོད་ཀྱི་རོམ་རྱིག་ཐོག་བརམས། སེའུའྱི་ཚོགས་རྣམས་གོར་དམག་དང། བྱའྱི་
ཚོགས་རྣམས་བོད་དམག་ལ་གོ། དེའྱི་རོམ་ལུགས་ཀྱི་གོས་ནྱི་སོན་དུས་བོད་མྱི་རྒན་རབས་ཚོའྱི་བར་ཕན་ཚུན་གོས་བསྡུས་དང་གཏམ་
གླེང་། གོས་འདེབས་བྱེད་སྟངས་སོགས་གཏམ་དཔེ་སྣ་ཚོགས་དང་སྦྱར་ཏེ་བརམས་པའྱི་རོམ་རྱིགས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་ཞྱིག་རེད། གཏམ་
དཔེ་ཡང་དཔེར་ན། བོ་གོས་ཁོག་པའྱི་ནང་དུ་རྒས། །ཤྱིང་བཟང་པགས་པའྱི་འོག་ཏུ་རུལ། །ཕོ་རྒོད་པོ་རང་གྱིས་མ་བྱུང་ན། །མཚོན་རྣོན་
པོ་མྱི་ཡྱི་ལག་ཆ་ཡྱིན། །ཞེས་སོགས་དང་། མྱི་སྣ་གཙོ་ཕལ་ནྱི། ལྷ་བྱ་གོང་མོ། ཁྱིམ་བྱ་དེ་ཕོ། ཕོ་རོག་ནག་ཆུང། བྱ་རྒྱལ་རྒོད་པོ་བཅས་
བྱ་ཚོགས་དང། སེལ་རྒན་བོ་བཟང། སེའུ་ཨ་ལྱི་མ། སེའུ་སྱིན་གྱི་སྒྲ་ཅན་དག་སེལ་ཚོགས་ཡྱིན། རྱི་བོང་བོ་ལྡན་དང་ཁྱིམ་བྱ་དེ་ཕོ་ནྱི་
སྡུམ་སྒྲྱིག་པའོ།།
༣༤) བྱ་སེལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་སུ་དང་སུ་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ག ལྷ་བྱ་གོང་མོ་དང་རྱི་བོང་བོ་ལྡན་ཡྱིན།
༣༥) བྱ་སེལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རོམ་ཡྱིག་འདྱི་ནྱི།
ལན། ཁ བསྡུས་བརོད་རོམ་ཡྱིག་རེད།
༣༦) བྱ་སེལ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་རོམ་པ་པོ་ནྱི།
ལན། ག བཀའ་ཟུར་རྡོ་རྱིང་བསྟན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་ཡྱིན།
གཏམ་རྒྱུད་ནང་གྱི་བྱ་དང་སེལ་གྱིས་ཀྱི་དོན་དངོས་གང་དང་གང་མཚོན་གྱི་ཡོད་དམ།
ལན། ག བོད་དང་གོར་ཥ།
༣༧) བྱ་སེལ་གྱིས་འཁྲུག་རོད་བྱུང་དགོས་པའྱི་གཞྱི་ར་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་དམ།
Page 7
ལན། ཀ སེའུ་འགའ་ཞྱིག་སྤང་རྱིར་ཕྱིན་ནས་བག་མེད་པའྱི་སོད་པ་བྱས་པའྱི་དབང་གྱིས་རེད།
བྱ་སེལ་གྱིས་བར་འདུམ་བྱེད་པའྱི་དཔང་པོ་སུ་དང་སུ་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཀ ལྷ་བྱ་གོང་མོ་དང་རྱི་བོང་བོ་ལྡན།
༣༨) སེལ་རྒན་བོ་བཟང་གྱིས་སེལ་ཚོགས་རྣམས་ལ་བསླབ་བྱ་གང་བསོན་ཡོད་དམ།
ལན། ཀ ཁ་རོག་སོད་ཅེས་རྱིག་རྱིག་བཏང་ཡོད།
༣༩) བོ་གོས་ཁོག་པའྱི་ནང་དུ་རྒས། །ཤྱིང་བཟང་པགས་པའྱི་འོག་ཏུ་རུལ། །ཞེས་པའྱི་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཁ། མ་རྒས་མ་རུལ་གོང་ལ་བེད་སོད་གཏོང་དགོས་པའྱི་དོན་ཡྱིན།
ཡུལ་བཀྲྱིས་མཛེས་དགའྱི་རྱི་ཀུན་བཟང་ཞེས་བྱ་བའྱི་རེ་མོར་གང་ཡོད་དམ།
ལན། ག སེང་གེ་དཀར་མོའ ི་ཁྱུ་ཡོད།
༤༠) རྱི་བོང་བོ་ལྡན་དང་ཁྱིམ་བྱ་དེ་ཕོ་གྱིས་ཀྱིས་མཐའ་མ་སྤང་རྱི་ལས་གང་སད་ནས་སྡུམ་སྒྲྱིག་བྱས་སམ།
ལན། ག གསུམ་ཆ་གཅྱིག་སད་ནས་སྡུམ་སྒྲྱིག་བྱས།
ཆ༽ རྱི་དྭགས་ཀྱི་གཏམ་ངེས་འབྱུང་གྱི་ཕོ་་ལས་ལན་གང་འོས་དེ་འདེམས་དགོས། 6 x 1 = 6
རྱི་དྭགས་ཀྱི་གཏམ་ངེས་འབྱུང་གྱི་ཕོ་་ཞེས་བྱའྱི་བརམས་སྒྲུང་དེ་ནྱི། བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་རྱིག་འཛིན་འཇྱིགས་མེད་གླྱིང་པས་དུས་
རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་མཇུག་ལ་ལྗགས་རོམ་གནང་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་ཞྱིང། འདྱི་ནྱི་རོམ་པ་པོས་རྱི་དྭགས་ལ་དཔེ་སྦྱར་ཏེ་གཙོ་བོ་རང་ཅག་
རྣམས་ལ་ལས་འབས་བསླུ་བ་མེད་པར་བརྟེན། འཆྱི་བ་མྱི་རྟག་པ་དང་ནམ་འཆྱི་ཆ་མེད་སོགས་སྟོན་པའྱི་བརམས་སྒྲུང་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ། དེ་
བཞྱིན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་སྤོང་དགོས་པ་དང། སོས་སུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་དགོས་པའྱི་བསླབ་བྱ་ཡྱིན། དེའྱི་ནང་སྱིག་ཅན་
རོན་པས་རྱི་དྭགས་གསོད་ལ་ེ་བའྱི་སབས། དང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཐོང་ན་དགའ་བས་ལས་འབས་བསླུ་བ་མེད་པའྱི་སོར་ཇྱི་ལྟར་འགེལ་
བརོད་བྱས་ཀང་། རོན་པས་ངན་པའྱི་སོད་པ་མཐར་སེལ་བྱས་པས་རང་ྱིད་དམྱལ་བ་མནར་མེད་དུ་སེས་ནས་སྡུག་བསལ་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་མྱོང་དགོས་བྱུང་།
༤༡) དེད་དཔོན་རྱིག་པའྱི་ཟླ་བས་རྱི་དྭགས་རྣམས་གང་དུ་འཁྱིད་འདོད་ཡོད་དམ།
ལན། ཁ། ར་ཁོད་དབེན་པར་འཁྱིད་འདོད་ཡོད།
༤༢) དེད་དཔོན་རྱིག་པའྱི་ཟླ་བས་རྱི་དྭགས་རྣམས་ལ་དཔེ་གང་ལ་བཞག་ནས་བསླབ་བྱ་བསོན་ཡོད་དམ།
ལན། ཀ བུང་བ་ལ་བཞག་ནས་བསླབ་བྱ་བསོན་ཡོད།
Page 8
འདོད་པའྱི་ཁྱུ་མཆོག་གྱི་ཁད་ཆོས་ནྱི།
ལན། ཁ། ངག་གྱི་སྒྱུ་རལ་དང་ལྡན་ཞྱིང་མྱིག་འཕྲུལ་ལ་ཆགས་པ་ཞྱིག་ཡོད།
༤༣) ཁད་པར་ད་ལྟའྱི་སེམས་ཅན་འདྱི། །ཁོད་ཀྱི་ལུས་འདྱི་སེད་པའྱི་མ། །ཚེ་འཕོས་རྱི་དྭགས་ལུས་སུ་བངས།།
དེ་ཕྱིར་མ་ཤ ་བུས་ཟ་བ། །དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆུང་བ་མེད། །དེ་ལས་ཁོང་སྙྱིང་གང་བ་མེད། །ཅེས་པའྱི་གང་བསྟན་གྱི་ཡོད་དམ།
ལན། ག རྱི་དྭགས་བསད་ན་རང་གྱི་མ་བསད་པ་དང་འད་བ་བསྟན།
ལྟོགས་ཀང་མྱི་ཤ ་ངས་མྱི་ཟ། །སྙྱིང་ལ་མདའ་མོ་མ་གཟེར་གོང། །རང་གྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་ན་དག །ཅེས་པ་འདྱི་སུས་བརོད་ཡོ་དམ།
ད
ལན། ག རོན་པ་རྒན་པོས་བརོད་ཡོད།
༤༤) དང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཐོང་ན་དགའ་བས་རོན་པ་ཤ ་ཁྱི་དང་བཅས་པ་ཇྱི་ལྟར་བཀྲོངས་སམ།
ལན། ག དམོད་པ་ྱི་ཤུ་ར་གཅྱིག་བཏབ་སྟེ་བཀྲོངས་པ་རེད།
༤༥) བཟས་དང་གསོད་པའྱི་སྱིག་པ་ལ། །ཁད་པར་ཡོད་ན་གད་མོ་བོ། །ཞེས་པ་འདྱི་སུས་སུ་ལ་སས་སམ།
ལན། ག རོན་པ་རྒན་པོས་དང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཐོང་ན་དགའ་བར་སས།
༤༦) རྱི་དྭགས་ཀྱི་གཏམ་ངེས་འབྱུང་གྱི་ཕོ་ན་ཞེས་པ་འདྱིས་གཙོ་བོ་གང་བསྟན་ཡོད་དམ།
ལན། ག སྲོག་གཅོད་མྱི་རུང་བ་བསྟན།
( Rapid Reading )
༽ མཛད་རྣམ་ལས་ལན་གང་འོས་པ་དེ་འདེམས་དགོས། 5x1=5
༤༧) སྐུ་ཞབས་ནེཧ་རུ་བོད་དུ་ཕེབས་མ་ཐུབ་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ག་ཡྱིན་ནམ།
ལན། ཀ རྒྱ་མྱིས་ཁོང་གྱི་བདེ་འཇགས་སོར་འགན་འཁུར་མྱི་ཐུབ་ཟེར་བས། ཁོང་གྱི་གདན་ཞུ་ཕྱིར་འཐེན་མྱི་བྱེད་མཐུ་མེད་བྱུང།
རྒྱ་མྱིས་ཆོས་ཞེས་པ་གང་འད་ཡྱིན་པའྱི་དྱིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་དམ།
ལན། ག རྒྱ་མྱིས་ནང་ཆོས་འདྱིས་མྱི་མང་ལ་གའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའྱི་གཞྱི་རྟེན་རེད་ཅེས་དྱིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད།
༤༨) རྒྱ་དཔོན་ཐན་ཀོན་སན་གྱིས་ཤ ་རུལ་གང་དུ་ཡོད་ཀང་དེར་སྦྲང་མ་འཁོར་བ་ཡྱིན་ཞེས་སས་པའྱི་ཤ ་རུལ་དང་སྦྲང་མ་གང་ལ་
གོ་དགོས་སམ།
ལན། ག ཤ་རུལ་ནྱི་བཀའ་ཤག་གམ་༸གོང་ས་མཆོག་དང་སྦྲང་མ་ནྱི་འཇབ་དམག་མཁན་ཚོར་གོ་དགོས།
༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་ཕྱི་ལོ་ག་དུས་གྲྭ་སོར་དམ་བཅའ་བཞག་གནང་ཡོད་དམ།
ལན། ཀ ༡༩༥༩ ལོར་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཡྱིན།
༤༩ ) ༸གོང་ས་༸སབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་མྱིའྱི་དམག་སར་དུ་གདན་འདེན་ཞུ་སབས་ས་གནས་གང་ནས་བོད་དམག་སུ་
Page 9
ཡང་ཡོང་མྱི་ཆོག་ཅེས་བརོད་ཡོད་དམ།
ལན། ཁ། རྡོ་ཟམ་བརྒལ་ནས་བོད་དམག་སུ་ཡང་ཡོང་མྱི་ཆོག་ཅེས་བརོད་ཡོད།
༸གོང་ས་མཆོག་དང་བཀའ་བོན་རྣམ་པས་གཙོས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ནོར་གླྱིང་ཕོ་བང་ནས་ེན་གཡོལ་དུ་ནམ་ཕེབས་ཡོད་དམ།
ང། ༡༩༥༩/༣/༡༧
༥༠) ༸གོང་ས་མཆོག་དང་བཀའ་བོན་རྣམ་པས་ཐོག་མར་ས་གནས་གང་དུ་བོད་གཞུང་སླར་གསོ་གནང་ཡོད་དམ།
ལན། ཁ། གཡུལ་རྒྱལ་ལྷུན་རེ་རོང།
ང་དང། ལས་རོགས་ཚོས་ཁེད་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་དང། རྒྱ་གར་དུ་ཐར་ཕེབས་ཐུབ་པར་བཀྲྱིས་བདེ་ལེགས་ཡོད་ཅེས་སུས་
གསུངས་སམ།
ལན། ག རྒྱ་གར་གྱི་སྲྱིད་བོན་གྱིས་གསུངས་གནང་ཡོད།