CBSE Class 12 Sample Paper 2022 for Sanskrit Elective – Text
Read the full text of this sample paper below — useful to quickly search, copy and reference the content online without downloading the PDF.
📄 View text version (6 pages)
Page 1
्
आदर्शप्रश्नपत्रम (बहुविकल्पात्मकम)्
प्रथमसत्रीया परीक्षा (2021-22)
कक्षा – द्वादशी (XII)
् िकम)् कोड सं. – 022)
संस्कृतम (ऐच्छ
अवच्छ िः – सा क
ै होरा सम्पूर्ाशङ्ािः – 40
1. अ ोच्छिच्छितेष ु वाक्येष ु रेिाच्छङ्तपदाच्छि आ त्यृ समच्छु ितं प्रश्नवािकं पदं 1×5=5
ु
प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिित– (के विं प्रश्नपञ्चकम)्
्
(i) ये अच्छवद्याम उपासते अन्धन्तमिः प्रच्छवर्च्छन्त।
(क) कीदृर्िः (ि) कुत्र
(ग) कथम ् (घ) किः
ु याच्छ कच्छििः स्पृहिः अथी अच्छििन्द्यिः अिूत।्
(ii) गरुप्रदे
(क) किः (ि) का
(ग) कीदृर्िः (घ) च्छकम ्
(iii) च्छर्र्ोरच्छप दृपताां वािं ि सहन्ते।
(क) काम ् (ि) के षाम ्
(ग) कीदृर्ीम ् (घ) कम ्
ु
(iv) परुषिः ्
कमशर्ाम अिारम्भात ि् ैष्कर्म्यं ि अश्नतेु ।
(क) कस्याम ् (ि) कासाम ्
(ग) काम ् (घ) के षाम ्
(v) च्छवषयेष ु अत्यासङ्गिः परुषं
ु िार्यच्छत।
(क) च्छकम ् (ि) कम ्
(ग) काम ् (घ) कीदृर्म ्
ु ििः ।
(vi) कुमार! तथा प्रयतेथािः यथा ि च्छ च्छियसे गरुच्छ
(क) कै िः (ि) काच्छििः
(ग) के भ्यिः (घ) के ि
(vii) योगिः कमशस ु कौर्िम।्
(क) कास ु (ि) कच्छिि ्
(ग) के ष ु (घ) कुत्र
2. ् ितम उत्तरं
यथाच्छिदेर्म उच्छ ् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु – (के विं प्रश्नपञ्चकम)् 1×5=5
ु क्षर्ाथी कौत्सिः प्रपेद े वरतन्तच्छु र्ष्यिः’ अत्र ‘प्रपेद’े इच्छत
(i) ‘उपात्तच्छवद्यो गरुदच्छ
च्छियापदस्यकतृपश दं च्छकम?्
1
Page 2
(क) कौत्सिः (ि) वरतन्तच्छु र्ष्यिः
(ग) उपात्तच्छवद्यिः (घ) च्छर्ष्यिः
्
(ii) ‘ि कमशर्ाम अिारम्भात ि् ैष्कर्म्यं परुषोऽश्न
ु तेु ‘अत्र ‘परुषिः’
ु इच्छत कतृपश दस्य
च्छियापदं च्छकम?्
(क) अिारम्भात ् (ि) ि ैष्कर्म्यशम ्
(ग) अश्नतेु (घ) कमशर्ाम ्
(iii) ‘मिो मे सम्मोहच्छिरमच्छप हरत्येष बिवाि’ ् अच्छिि वाक्ये
् ‘मििः’ इच्छत
पदस्य च्छवर्ेषर्पदं च्छकम ?्
(क) हरच्छत (ि) बिवाि ्
(ग) एषिः (घ) सम्मोहच्छिरम ्
(iv) ‘अपच्छरर्ामोपर्मो दारुर्ो िक्ष्मीमदिः’ वाक्येऽच्छिि च्छ् वर्ेष्यपदं च्छकम?्
(क) दारुर्िः (ि) िक्ष्मीमदिः
(ग) अपच्छरर्ामोपर्मिः (घ) मदिः
ु
(v) “रघकौत्ससं ्
वादिः” इच्छत पाठिः किात ग्रन्थात ् ितिः?
सङ्च्छ
(क) उत्तररामिच्छरतात ् (ि) कादम्बरीतिः
(ग) रघवंु र्ात ् (घ) गीतायािः
्
(vi) ‘कमशर् ैव च्छह संच्छसच्छिमाच्छितािः जिकादयिः’ इच्छत वाक्यं किात ग्रन्थात ्
गृहीतम?्
(क) कादम्बयाशिः (ि) रघवंु र्ात ्
(ग) ईर्ावास्योपच्छिषदिः (घ) गीतायािः
(vii) “उत्तररामिच्छरतम”् इच्छत िाटकस्य रिच्छयता किः?
(क) िविूच्छतिः (ि) काच्छिदासिः
(ग) बार्िट्टिः (घ) व्यासिः
3. अ ोच्छिच्छितवाक्येष ु रेिाच्छङ्तपदािां प्रसङ्गािसारं ् च्छवकल्पेभ्यिः
ु समच्छु ितम अथं 1x5=5
ु (के विं प्रश्नपञ्चकम)्
च्छिित-
(i) के विं ि च्छिसगशत एवाच्छतगहिं तमो यौविप्रिवम।्
(क) प्रकृ त्या (ि) स्वािाच्छवकरूपेर्
(ग) च्छिमाशर्िे (घ) रच्छितेि
(ii) तच्छिन्नपो मातच्छरश्वा द ाच्छत।।
(क) माता (ि) अश्विः
(ग) जिम ् (घ) वायिःु
2
Page 3
(iii) च्छवर्ांपच्छतिः च्छवष्टरिाजमारात।्
(क) िन्द्रिः (ि) प्रजा
(ग) राजा (घ) च्छिर्ा
(iv) च्छर्ष्टािध्याय इच्छत अस्खच्छितं िेितां बटूिां कोिाहििः।
(क) अच्छियच्छितम ् (ि) अच्छिरम ्
(ग) च्छिरन्तरम ् (घ) िच्छडडतम ्
(v) रघोरुदारामच्छप गाम च्छ् िर्र्म्य।
(क) िे मु ् (ि) वार्ीम ्
(ग) गीतम ् (घ) गच्छतम ्
(vi) अन्यदेव आहिः च्छवद्यया।
(क) शृडवच्छन्त (ि) आह्वयच्छन्त
(ग) कथयन्त ु (घ) कथयच्छन्त
(vii) उत्सङ्गे गृहीत्वा आत्मगतम।्
(क) सम्पके (ि) सत्सङ्गे
(ग) अङ्े (घ) उत्पन्ने
4. ्
अ ोच्छिच्छितप्रश्नािािाम उत्तराच्छ र् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु – (के विं प्रश्नत्रयम)् 1×3=3
(i) “च्छवद्ययाऽमृतमश्नतेु ” इच्छत पाठिः कुतिः सङ्च्छितिः?
(क) छान्दोग्योपच्छिषदिः (ि) ईर्ावास्योपच्छिषदिः
(ग) के िोपच्छिषदिः (घ) कठोपच्छिषदिः
(ii) एतास ु का बार्िट्टस्य रििा अच्छि?
(क) उत्तररामिच्छरतम ् (ि) मेघदूतम ्
(ग) हषशिच्छरतम ् (घ) रघवंु र्म ्
(iii) “बािकौतकमु ”् इच्छत पाठिः किात ग्रन्थात
् ् ह
सङ्गृ ीतिः?
(क) उत्तररामिच्छरतात ् (ि) महावीरिच्छरतात ्
(ग) रामायर्ात ् (घ) कादम्बयाशिः
(iv) “श्रीमद्भगवद्गीताम”् किः अरियत?्
(क) काच्छिदासिः (ि) वाल्मीच्छकिः
(ग) श्रीकृ ष्णिः (घ) व्यासिः
5. ्
अ ोच्छिच्छितप्रश्नािािाम उत्तराच्छ र् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु - (के वलां प्रश्नत्रयम)् 1x3=3
(i) “च्छविमाङ्देविच्छरतम”् कस्य रििा अच्छि?
(क) बार्िट्टस्य ु
(ि) पद्मगप्तस्य
(ग) कल्हर्स्य (घ) च्छबल्हर्स्य
3
Page 4
(ii) “दर्कुमारिच्छरतम”् इच्छत ग्रन्थस्य रिच्छयता किः?
(क) दडडी ु िःु
(ि) सबन्ध
(ग) बार्िट्टिः (घ) िट्टिारायर्िः
(iii) “च्छर्वराजच्छवजयम”् इच्छत ग्रन्थे कच्छत च्छििःश्वासािः सच्छन्त?
(क) ितदु र्
श (ि) अष्टादर्
(ग) द्वादर् (घ) षोडर्
(iv) “गद्यपद्यमयं काव्यम”् कक कथ्यते?
(क) िडडकाव्यम ् (ि) िम्पू
(ग) गीच्छतकाव्यम ् (घ) िाटकम ्
6. ्
अ ोच्छिच्छितप्रश्नािािाम उत्तराच्छ र् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु -(के वलां प्रश्नितष्टु यम)् 1×4=4
(i) रूपकार्ां कच्छत िेदािः सच्छन्त?
(क) अष्ट (ि) सप्त
(ग) िव (घ) दर्
(ii) “िाट्यर्ास्त्रम”् किः रच्छितवाि?्
(क) िासिः (ि) काच्छिदासिः
(ग) िरतमच्छु ििः (घ) व्यासिः
(iii) “च्छवर्ािदत्तिः” कं िाटकम अरियत ् ?्
(क) कर्शिारम ् (ि) मद्रु ाराक्षसम ्
(ग) मािच्छवकाच्छिच्छमत्रम ् (घ) दडडी
(iv) “वेर्ीसंहारम”् इच्छत किः रच्छितवाि?्
(क) िट्टिारायर्िः (ि) िासिः
(ग) िविूच्छतिः (घ) काच्छिदासिः
् दात गृ
(v) िाट्यस्य च्छवषये “अच्छिियिः” किात वे ् हीतिः?
(क) सामवेदात ् (ि) ऋग्वेदात ्
(ग) यजवेु दात ् (घ) अथवशवदे ात ्
7. ्
अ ोच्छिच्छितप्रश्नािािाम उत्तराच्छ र् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु - (के वलां प्रश्नपञ्चकम)् 1×5=5
(i) ‘सूयाशश्व ैयशच्छद मासजौसततगािः... ‘अस्यािः पच्छरिाषायािः अवच्छर्ष्टांर्ं च्छकम?्
(क) माच्छििी िोच्छगिोकै िः (ि) र्ादूशिच्छविीच्छडतम ्
(ग) च्छर्िच्छरर्ी (घ) पादौ यदीयावपु जातयिािः
(ii) ‘........ तिजाजगौगिः‘ पच्छरिाषायािः पूवाशिं च्छकम ?्
(क) उक्ता वसन्तच्छतिका (ि) मन्दािान्ताम्बच्छु
(ग) स्याच्छदन्द्रवज्रा (घ) रस ैिः रुद्रैच्छछछन्ना
4
Page 5
(iii) ‘अिष्टु पु ’ ् छन्दसिः उदाहरर्ं च्छकम?्
(क) तमिशच्छयत्वा च्छवच्छ वद ् च्छवच्छ ज्ञिः तपो िं माि िाग्रयायी
(ि) वत्सायाश्च रघूद्वहस्य ि च्छर्र्ावच्छिन्नच्छिव्यज्यते
(ग) उत्साहसम्पन्नमदीघशसत्रू म च्छ् ियाच्छवच्छ ज्ञं व्यसिेष्वसक्तम ्
(घ) कमशडयेवाच्छ कारिे मा फिेष ु कदािि
ु
(iv) ‘उपजाच्छत’ छन्दसिः उदाहरर्ं च्छिित।
ु
(क) अस्त्यत्तरस्यां च्छदच्छर् देवतात्मा
(ि) पश्चात प् िं
ु वहच्छत च्छवपिं ु तच्च िू ोत्यजस्रम ्
(ग) िवच्छन्त िम्रािरविः फिोद्गमैिः
(घ) पापाच्छन्नवारयच्छत योजयते च्छहताय
(v) ‘रस ैरुश द्रैच्छछछन्ना .........................’ एतस्यािः पच्छरिाषायािः उत्तरािं पूरयत।
(क) उदीच्छरतौ जरौ (ख) यमिसििागिः च्छर्िच्छरर्ी
(ग) माच्छििी िोच्छगिोकै िः (घ) र्ादूशिच्छविीच्छडतम ्
(vi) ‘पश्चात प् िं ु तच्च िू ोत्यजस्रम’् अस्यां पङ्क्तौ कक छन्दिः?
ु वहच्छत च्छवपिं
(क) इन्द्रवज्रा (ि) च्छर्िच्छरर्ी
(ग) वंर्िम ् (घ) मन्दािान्ता
8. ्
अ ोच्छिच्छितप्रश्नािािाम उत्तराच्छ र् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु –(के वलां प्रश्नत्रयम)् 1×3=3
(i) जगर्स्य रूपं च्छकम?्
(क) ऽऽ। (ि) ऽऽऽ
(ग) ।।। (घ) ।ऽ।
(ii) ‘हच्छवषा’ इत्यत्र को गर्िः?
(क) रगर् (ि) सगर्
(ग) िगर् (घ) तगर्
(iii) यगर्स्य कक स्वरूपम?्
(क) ।ऽऽ (ि) ।।।
(ग) ऽ।। (घ) ऽऽऽ
(iv) ‘पावका’ इत्यत्र किः गर्िः?
(क) मगर् (ि) िगर्
(ग) रगर् (घ) मगर्
5
Page 6
9. ्
अ ोच्छिच्छितप्रश्नािािाम उत्तराच्छ ु (के विं प्रश्नचतष्टु यम)् 1×4=4
र् प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिित-
(i) ‘सत्यथे पृथगथाशयािः स्वरव्यञ्जिसंहतेिः।’ इदं कस्यािङ्ारस्य िक्षर्म?्
ु
(क) अिप्रासस्य (ि) यमकस्य
(ग) श्लेषस्य (घ) उत्प्रेक्षा
(ii) ‘यद्यदािरच्छत श्रेष्ठित्तदेवते रो जििः’ अस्यां पङ्क्तौ किः अिङ्ारिः?
(क) रूपकम ् (ि) श्लेषिः
ु
(ग) अिप्रासिः (घ) यमकिः
ु
(iii) अिप्रासस्य िक्षर्ं च्छकम?्
ु
(क) वर्शसार्म्यमिप्रासिः
्
(ि) िवेत सम्भाविोत्प्रे क्षा
(ग) सा र्म्यशमपु मा िेद े
ु
(घ) िवेदथाशन्तरन्यासोऽिसक्ताथाश
न्तराच्छि ा
(iv) काव्ये यदा उपमेय े उपमािस्य आरोपिः िवच्छत तदा किः अिङ्ारिः कथ्यते?
(क) उत्प्रेक्षा (ि) उपमा
(ग) यमकिः (घ) रूपकम ्
(v) ‘च्छश्लष्ट ैिः पदैरिेकाथाशच्छि ािे...’ इच्छत कस्यािङ्ारस्य िक्षर्म?्
(क) अथाशन्तरन्यासस्य (ि) श्लेषस्य
(ग) उपमायािः (घ) यमकस्य
10. ्
ु अिङ्ारं
अ ोच्छिच्छितवाक्येष ु प्रयक्तम प्रदत्तच्छवकल्पेभ्यिः च्छिितु -(के विं प्रश्नत्रयम)् 1×3=3
(i) आरडयकोपात्तफिप्रसूच्छतिः िम्बेि िीवार इवावच्छर्ष्टः।
(क) उत्प्रेक्षा (ि) उपमा
(ग) श्लेषिः (घ) अच्छतर्योच्छक्तिः
(ii) रमते ि मरािस्य मािसं मािसं च्छविा ।
(क) यमकिः ु
(ि) अिप्रासिः
(ग) रूपकम ् (घ) उपमा
ु च्छिरुप्यमार्ो वत्साया मे वध्वा मि
(iii) च्छिपर्ं ु िन्द्रेर्ाच्छप संवदत्येव।
(क) उपमा (ि) अथाशन्तरन्यासिः
(ग) रूपकम ् (घ) श्लेषिः
(iv) प्रतारर्कुर्िै त
ू श िःै प्रतायशमार्ा च्छवत्तमदमत्तच्छित्ता।
(क) अथाशन्तरन्यासिः (ि) यमकिः
(ग) श्लेषिः ु
(घ) अिप्रासिः
****************************
6