Class 12 Sample Paper 2025 Sanskrit (Mid Term)

2025
SAMPLE / MODEL
PAPERS
NCERT BASED
PRACTICE PAPERS
DOWNLOAD PDF

FOR
CBSE BOARD
AND
STATE BOARDS

Mid Term Sample Paper 2025-26
-- AGLASEM --

अभ्यास-प्रश्नपत्रम ् – 2025
कक्षा - द्वादशी
संस्कृतम ् (केन्द्रिकम ्) (कोड–322)

समयः होरात्रयम ् सम्पूर्ाांकाः- 80

सामारय ननदे शाः –
. कृपया सम्यक्तया परीक्षर्ं कुववरतु यत ् अन्द्स्मन ् प्रश्नपत्रे पष्ृ ठानन मुद्रितानन सन्द्रत।
. कृपया सम्यक्तया परीक्षर्ं कुववरतु यत ् अन्द्स्मन ् प्रश्नपत्रे 18 प्रमुखाः प्रश्नाः सन्द्रत।
. अन्द्स्मन ् प्रश्नपत्रे चत्वारः खणडाः सन्द्रत-
खणडः (क) अपपठत-अवबोधनम ् - 10 अङकाः
खणडः (ख) रचनात्मककायवम ् - 15 अङकाः
खणडः (ग) अनप्र ु व्याकरर्म ् - 20 अङकाः
ु यक्त
खणडः (घ) I. पद्रठत-अवबोधनम ् - 25 अङकाः
II. संस्कृत - साद्रहत्येनतहास – पररचयः - 10 अङकाः
. उत्तरलेखनात ् पूवां प्रश्नस्य क्रमांङकाः अवश्यं लेखनीयाः।
. प्रश्न संख्या प्रश्नपत्रानुसारम ् अवश्यम ् एव लेखनीया ।
. सवेषां प्रश्नानाम ् उत्तराणर् संस्कृतेन लेखनीयानन।
. प्रश्नानां ननदे शाः ध्यानेन अवश्यं पठनीयाः।

क भागः
अपठित अवबोधनम ्

प्र.1 अधोलिखितं अपठित गद्यंशं पठित्वय प्रदत्त-प्रश्नयन ् संस्कृतेन उत्तरत- (10)

वर्तमानयग
ु ं यन्त्राणां यग
ु मस्तर्। वैज्ञाननका: सञ्चार-साधनेष्वपि प्रनर्दिनं
नवीनर्मान ् आपवष्कारान ् कुवतस्न्त्र् येन सन्त्िे शप्रेषणे अधधकर्मा सुपवधा तयार् ्।

जड्गमवाणी ( मोबाइल फोन) र्ादृशम ् एव लोकपप्रयं यन्त्रम ्। बाला: , वद
ृ धााः,
िुरुषा: , मदिला: , नागररकााः , ग्रामीणा: वा सवतषां िार्श्वे एर्र् ् यन्त्रं प्राप्यर्े।
यानानन आरूढा:, कायातलयेषु कायं कुवतन्त्र्:, मागेषु चलन्त्र्ाः, सभागारे षु

प्रवचनं श्रण्ृ वन्त्र्ाः जना: अतयााः ध्वननं श्रुत्वा वार्ातमग्ना: भवस्न्त्र्। शशशाःु
जड्गमवाण्या एव क्रीडनर्, जागनर्त तवपिनर् च। अपववेकिण
ू :त अतया: प्रयोग:
कायेष ् व्यवधानं करोनर्। मागेषु िध
ु ट
त ना: भवस्न्त्र्। सत्यमस्तर् यर् ् आपवष्कार:
किापि िाननकार: न िरन्त्र्ु र्तय िष्ु प्रयोगेण जीवनतय शास्न्त्र्: नर्श्यनर्।
तवात्यतय समयतय च िानन: भवनर्। वतर्र्
ु ाः वयं यन्त्रतय अधीना:

न तयाम अपिर्ु यन्त्रम ् अतमाकम ् अधीनं तयार् ्। र्े एवं बुदधधमन्त्र्: ये
पवज्ञानतय सिि
ु योगं कुवतस्न्त्र्।

(अ) एकििे न उत्तरर् - (केवलं प्रर्श्नद्वयम ्) 2 x 1 = 2

(1) वर्तमानयुगं केषां युगम ् अस्तर्?

(2) शशशुाः कया क्रीडनर्?

(3)िष्ु प्रयोगेण कतय शास्न्त्र्ाः नर्श्यनर्?

(आ) िूणव
त ाक्येन उत्तरर् - (केवलं प्रर्श्नदवयम ्) 2 x 2 = 4

(1) के खलु बुदधधमन्त्र्:?

(2) आपवष्कारतय िष्ु प्रयोगेण ककं ककं भवनर्?

(3) केषां िार्श्वे एर्र् ् यन्त्रं प्राप्यर्े?

(इ) अतय अनुच्छे ितय कृर्े समुधचर्ं शीषतकं शलखर्। 1x1= 2

(ई) यथाननिे शम ् उत्तरर् - (केवलं प्रर्श्नरयम ् ) 1x3=3

(1) 'नवीनर्मान ् आपवष्कारान ्' अनयो: पवशेषणििं ककम ्?

(क) सन्त्िे शप्रेषणे (ख)सुपवधा (ग) आपवष्कारान ् (घ) 'नवीनर्मान ्

(2) 'न्त्यूनर्मा' इत्यतय पवलोमििम ् अनच्
ु छे िार् ् धचत्वा शलखर्।

(क) अधधकर्मा (ख) नवीनर्मान ् (ग) िाननकाराः (घ) आपवष्काराः

(3) 'शशशुाः जड्गमवाण्या एवं क्रीडनर्' अर कर्ि
त ृ िं ककम ्?

(क) जड्गमवाण्या (ख) 'शशशुाः (ग) क्रीडनर्' (घ) एवं

िण्डः – ि

रचनयत्मककय्यम ् - 15 अङकयः

प्र. 2 भवान ् प्रर्वः। चेरनईनगरे छात्रावासे न्द्स्ित्वा अध्ययनं करोनत। छात्रावासे

स्वद्रदनचयावयाः वर्वनम ् कुववन ् स्वमातरं प्रनत ललणखतं पत्रं मञ्जष
ू ायां

प्रदत्तपदानां सहायतया पूरनयत्वा पुनः ललखत। 10×½=5

(i).............

नतथिः………

पूजनीये मातः

सादरं प्रर्ामाः।

अत्र कुशलं तत्रास्तु । भवत्याः पत्रम ् प्राप्य मनलस (ii).............जातः यत ्

पपतम
ृ होदयः इदानीम ् (iii) …………. स्वस्िोऽन्द्स्त।सः मम स्वास््यस्य

(iv)................च पवषये थचंनततः आसीत ्। परं थचरतायाः न कोऽपप पवषयः।

अहम ् प्रनतद्रदनं प्रातः चतुवावदने(v)...........व्यायामं कृत्वा (vi).............पठालम।

ततः स्नात्वा दग्ु धाद्रदकं च पीत्वा पादोनसप्त -वादने पवद्यालयं गच्छालम।

द्पववादने (vii)............आगत्य भोजनं कृत्वा पवश्रामं करोलम। साधव-चतुवावदने

उत्िाय गह
ृ कायां करोलम । संस्कृतपवषये अहम ् (viii) ………….. पररश्रमं करोलम ।

पपतम
ृ हाभागानाम ् (ix)............प्रर्ामाः किनीयाः।

भवत्याः पप्रयः पत्र
ु ः

(x)……………..

पवद्यालयात ्, सरतोषः,अध्ययनस्य, घणटाद्वयम ्, पवशेषतया चरर्योः, छात्रावासतः,

उत्िाय, प्रर्व:, पूर्रू
व पेर्

3.(अ) अधः प्रदत्तं थचत्रम ् आधत्ृ य पञ्चपवंशनततः त्त्रंशत्पररलमतदः शबदद ः

अनच्
ु छे दमेकं ललखत- 5

मञ्जष
ू ा

पयाववरर्स्य रक्षा, पादपाः, शुद्ध-वायःु ,जीवनम ्, रोपर्ीयाः, भोजनम ्, वक्ष
ृ ाः

अिवा

(आ) अधः प्रदत्तं पवषयम ् आधत्ृ य पञ्चपवंशनततः त्त्रंशत्पररलमतदः शबदद ः

अनुच्छे दम ् ललखत- 5

पवषयः- सत्सङनतः

4.(अ)मञ्जूषयप्रदत्त-पदसहय्त्य अधोलिखितयं कथयं पूर्त – ½x10=5

पुरा गज
ु रातप्रदे शे एकस्मिन ् ग्रािे एकं (i)---------गुरुकुलि ् आसीत ् । तत्र

द्विशतं छात्रा: गुरुभ्यः अनेकान ् विषयान ् (ii)--------पठस्तत मि । तेषां

भोजनाददव्यिमथाि ् एका नगरस्मथता संमथा (iii)------- । एकदा

संमथाधिकाररणः छात्रेभ्यः एकं िैद्यं प्रेवषतिततः । सः त्रीन ् िासान ् तत्र

अिसत ्। ककततु--------(iv) रुग्णः तमय सिीपे धिककत्सायै न आगच्छत ्।(v)----

--- प्रिानािाययि ् अपच्ृ छत ्-ककि ् अत्र कोऽवप रोगी न भितत? (vi)-----------

विहमय अिदत ् िैद्यराज! अमय एकि ् रहमयि ् अस्मत। अत्र सिे तदा भोजनं

(vii)------यदा ते तीव्रक्षुिाि ् अनुभिस्तत। यदा तेषां भोजनेन तस्ृ ्तः भितत,

ततः पि
ू ि
य ् एि ते (viii)--------त्यजस्तत। एतत ् एि एतेषां(ix) --------------

रहमयि ्। भिान ् जानातत एि यत ् मिमथाः नराः औषिं न सेितते। तद्ििनं

श्रुत्िा िैद्य: हससत्िा अिदत ्-अत्र(x)------- उपयोग: न अस्मत।अहं गच्छासि।

निमकारः। यत्र रोगः तत्र िैद्य :।

गरु
ु कुलि ् , अकरोत ् , कोऽवप, मिाम्यमय, पठस्तत ,कुियस्तत, भोजनं, िैद्यराज:
,प्रिानािायय: , िि

अिवा

(आ)अधोशलखखर्े संवािे ररक्र्तथानानन िूरयर् - 1x5=5

पिर्ा-(िरू िशतने तरीं पवमानचालकरूिेण दृष््वा) अिो! कुर कुर न दृर्श्यर्े नारी|

िर
ु ी -अदय नारी सवतस्तमन ् क्षेरे कायं कर्ुं समथात |

िुराः -सत्यम ् | िे पिर्ाः! ककं प्राचीनकालेऽपि नारी सवं कर्ुं समथात आसीर् ्?

मार्ा - आम ् | (i) -------------------------------------------------------- |

िुराः- ककं प्राचीनकालेऽपि (ii).---------------------------------------

पिर्ा - आम ् प्राचीन कालेऽपि नायताः शशक्षां प्राप्र्ुं समथाताः आसन ् |

िर
ु ी - िरं किा (iii) -------------------------------------------?

मार्ा - मध्यकाले एव नारीणां शशक्षां प्रनर् जनैाः पवरोधाः कृर्ाः |

िुराः - आम ् अतमाकं अध्यापिकया अपि िादिर्ं एर्द |

पिर्ा - ककं भवान ् जानानर् नारीणां (iv) ----------------------------------?

िुरी - आम ् | नारीणां िुनाः उत्थानाय राजाराममोिनरायेण प्रयत्नाः कृर्ाः |

ु ाः - ककं (v) ---------------------------------------------------------------?
िर

मार्ा - आम ् । अतमाकं समाजसुधारकैाः तरीशशक्षायै अनेकााः संस ्थााः

संतथापिर्ााः |

मञ्जूषा

(i) िुनाः उथानाय राजाराममोिनरायेण प्रयत्नाः कृर्ाः ?

(ii).नायताः शशक्षां प्राप्र्ंु समथाताः आसन ् ?

(iii).अतमाकं समाजसुधारकैाः तरीशशक्षायै अनेकााः संस ्थााः संतथापिर्ााः ?

(iv).प्राचीनकालेऽपि नारी सवं कर्ुं समथात आसीर् ् |

(v) नारीणां शशक्षां प्रनर् जनैाः पवरोधाः कृर्ाः ?

िण्ड - ग

अनुप्र्ुक्तव््यकरणम ् 20

5.(अ)अधोलिखितवयक््ेषु रे ियङककतपदयनयं सन्धं सन्धच्छे दं वय कृत्वय लिित-
4×1=4

(क) वेदम ् अनच्
ू ् आचय्ोऽ्तेवयलसनम ् अनश
ु यनस्त ।

(ि) शैशवे + अभ््स्तववद्यनयम ् ।

(ग) तस्् एव वचनयत ् भवत ् + अलभषेको ननवत्त
ृ ः ।

(घ) अथ क्षणयभ्््तरं पुनः स एव पयदध्वननरश्रयवव इनत।

अथवय

(आ) अधोलिखितवयक््ेषु रे ियङककतपदयनयं सन्धं सन्धच्छे दं वय कृत्वय लिित-

(क) ववननलमयतम ् + छयदनम ् अज्ञतय्यः ।

(ि) पुरय धयरयरयज््े लस्धुि-सञ्ज्ञो रयजय चचरं प्रजयः प्यपयि्त ्

(ग) कोककियनयं मधरु वचयंलस श्रत्ु वय कस्् ्न
ू ः + हृद्म ् उत्कनण्ितं न भववष््नत
।

(घ) द्य भत
ू ष्े विोिप्तु त्वं मयदय वे हीरचयपिम ् ।

6. अधोलिखित-वयक््ेषु रे ियङककतपदयनयं समुचचतं समस्तपदं ववग्रहवयक््ं वय
प्रदत्तववकल्पेभ््ः चचनत
ु - 1x4=4

(i) यमयाः भताय शक्रसमाः अस्मत ।

(क) शक्रेण सिः (ख) शक्राय सिः (ग) शक्रे सिः (घ) शक्रस्य सिः

(ii)कथिमिान ् संतयासनोऽवप किोरभाषणैाः ततरमकरोवष ?

(क)कठोरै ः भाषणैः (ख) कठोर भाषणैः (ग) कठोरं भाषणि ् इतत (घ) कठोरं
भाषणि ् यस्य सः

(iii)भोजनान्त्र्े विषापहि ् ।

(क)भोजनमय अतते (ख)भोजनि ् अतते (ग) भोजनि ् नातते (घ) भोजनाय
अतते

(iv) गण
ु ी गुणं िेवि न िेवि ननगण
ुत ाः।

(क) गुणेन सदहति ् (ख)तनर् गुणः इतत (ग) गण
ु ानाि ् अभािः (घ) गण
ु ानाम ्
पवना

7. अधोलिखितवयक््ेषु रे ियङककतपदयनयं समुचचतं सं्ोनजतं ववभयनजतं वय प्रकृनतं
प्रत्््ं प्रदत्तववकल्पेभ््ः चचनत
ु - 1x4=4

(i)अपौरूषेयं श्रुनतः |

(क)श्र+
ु क्तक्तन ् (ख) श्रु+नत (ग) श्रुत+इ (घ) श्रु+णर्नन

(ii) अहं बिवयन ् लसद्धः सख
ु ी च अन्द्स्म

(क)बल+वान ् (ख) बल+आन ् (ग)बल+मतप
ु ् (घ) बलवत ्+मतप
ु ्

(iii) समीपमागत्य संरयालसना उक्तम ् ।

(क) वच ्+क्त (ख) उच ्+क्त (ग) वक् +क्त (घ) उक् +क्त

(iv) कमावणर् (आ+रभ ्+शयनच ्) पुरुषं श्रीः ननषेवेते ।

(क) आरभमार्म ् (ख) आरभशानच ् (ग) आरभार्म ् (घ) आरभशान

8. समुचचतं उपपदववभनक्तरूपं चचनुत- 1x4=4

(i) आचय्यः………..अनश
ु यनस्त।

(क) अरतेवालसना (ख) अरतेवालसनम ् (ग) अरतेवालसने (घ) अरतेवालसनः

(ii) …………. सह सीतय वनं ग्तुम ् इच्छनत।

(क) रामेर् (ख) रामस्य (ग) रामाय (घ) रामम ्

(iii) हय चधक् !...............अववज्ञय् उपयिभसे।

(क) तुभ्य (ख) अस्मान ् (ग) अहम ् (घ) अस्मभ्यम ्

(iv) न …...... अवप समं गतय वसुमती, नन
ू ं त्व्य ्यस््नत।

(क)एकेन (ख)एकस्य (ग)एकात ् (घ)एकम ्

9. (अ)वाच्यानुसारं समुथचतदः पदद ः ररक्तस्िानानन पूरनयत्वा अधोललणखतं संवादं
ललखत-4x1=4

रामभिः भोः नारायर्! (i) ........ अधुना कुत्र गम्यते?

नारायर्ः ककं न जानालस त्वम ्? सः पठनाय (ii)------------- गच्छनत ।

रामभिः तेन गह
ृ ं पुनः कदा (iii) ............?

नारायर् - ननश्चयेन अध्ययनं समाप्य एव (iv)---------गह
ृ ं प्रत्यागलमष्यनत।

मञ्जष
ू ा

आगलमष्यते, पवदे शम ्, सः, श्यामेन।

अिवा

(आ) वाच्यानुसारं समथु चतदः पदद ः ररक्तस्िानानन पूरनयत्वा अधोललणखतानन
वाक्यानन ललखत-

(i) ककं तेन सः--------------(ज्ञा)?

(ii)------------- (अस्मद्) न जानालम ।

(iii) गुरुः सवावन ्------------ (लशष्य) पाठयनत।

(iv) लशष्यदः ध्यानेन------------(पाठ) पठ्यरते ।

िण्ड -घ

पठितयवबोधनम ्

10.अधोलिखितं गद्यंशं पठित्वय तदयधयररतयन ् प्रश्नयन ् संस्कृतेन उत्तरत - (5)

संवत्त
ृ े ककन्द्ञ्चवरधकारे भश
ु ण
ु डी स्करधे ननधाय ननपर्
ु व ननरीक्षमार्ः, आगत-
प्रत्यागतं च पवदधानः, प्रतापदग
ु द
व ौवाररकः कस्यापप पादक्षेपध्वननलमवाश्रौषीत ्।

ततः न्द्स्िरीभूय पुरतः पश्यन ् सत्यपप दीपप्रकाशे कमप्यनवलोकयन ्
गम्भीरस्वरे र्दवम ् अवादीत ्-“कः कः भोः?" इनत। अि क्षर्ानरतरं पुनः स एव
पादध्वननरश्रावीनत भूयः साक्षेपमवोचत ्-"क एष मामनुत्तरयन ् मुमूषःुव समायानत
बथधरः? ततो “दौवाररक! शारतो भव ककलमपप व्यिव मम
ु ष
ू ुरव रनत बथधर इनत च
वदलस?" इनत वक्तारमपश्यतदवाऽऽकणर्व मरिस्वरमेदरु ा वार्ी। अि “तत ् ककं
नाजानय अद्यापप भवता प्रभव
ु यावर्ामादे शो यद् दौवाररकेर् प्रहररर्ा वा त्त्र:पष्ट
ृ ोऽपप
प्रत्युत्तरमददद् हरतव्यः इनत' इत्येवं भाषमार्ेन द्वाःस्िेन “क्षम्यतामेष
आगच्छालम, आगत्य च ननणखलं ननवेदयालम' इनत कियन ् द्वादशवषेर् केनापप
लभक्षावटुनानग
ु म्यमानः कोऽपप काषायवासाः धत
ृ तुम्बीपात्रः भव्यमूनतवः संरयासी
दृष्टः। ततस्तयोरे वम ् अभूदालाप:-

1. एकपदे न उत्तरत – (केविप्रश्नद्व्म ्) 2 x ½ =1

(क) दौवाररक: कक शृर्ोनत?

(ख)दौवाररक: भश
ु ण
ु डी कुत्र ननधाय भ्रमनत?

(ग) कः साक्षेपमवोचत ्?

2. पण
ू व
य यक््ेन उत्तरत – (केविप्रश्नद्व्म ्) 2x1=2

(क) दौवाररक: साक्षेपं ककम ् अवोचत ्?

(ख) संरयासी केन अनुगम्यमानः आसीत ्?

(ग) धत
ृ तुम्बीपात्रः कः आसीत ्?

3. (अ) ननदे शयनुसयरम ् उत्तरत -1x2=2

(क)"भव्यमूनतवः संरयासी'' अनयोः पदयोः पवशेषर्पदं ककम ्?

(ख)"मम
ु ष
ू ुःव समायानत बथधरः'' अत्र कक्रयापदं ककम ्?

अिवा

. (अ) ननदे शयनुसयरम ् उत्तरत -1x2=2

(क)"प्रकाशे'' इनत पदस्य पवलोमपदं ककम ्?

(ख) 'स्वालमवयावर्ाम ्' इत्यस्य पयावयपदं ककं प्रयुक्तम ्?

11. अधोलिखितं पद्यंशं पठित्वय तदयधयररतयन ् प्रश्नयन ् संस्कृतेन उत्तरत- (5)

(ग) “प्रवपृ त्तं च ननवपृ त्तं च जना न पवदरु ासुराः ।
न शौचं नापप चाऽऽचारो न सत्यं तेषु पवद्यते।।
एतां दृपष्टमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
प्रभवरत्यग्र
ु कमावर्ः क्षयाय जगतोऽद्रहताः ।।"
I एकपदे न उत्तरत-(केविप्रश्नद्व्म ्) 2x1=2

(क) आसुराः जनाः कस्य क्षयाय प्रभवन्द्रत?
(ख) कीदृशाः जनाः प्रवपृ त्तं ननवपृ त्तं च न पवदःु ?
(ग) उग्रकमावर्: के सन्द्रत ?

II पर्
ू वव ाक्येन उत्तरत(केविप्रश्नद्व्म ्) 2x1=2

(क) कीदृशाः जनाः जगतः क्षयाय प्रभवन्द्रत ?
(ख) आसरु े षु जनेषु ककं ककं न पवद्यते ?
(ग) आसरु ाः जनाः ककं न पवदःु ?

III (अ) ननदे शयनुसयरम ् उत्तरत -1x2=2

(क) 'दृपष्टम ्' इत्यस्य ककं पवशेषर्पदमत्र प्रयुक्तम ् ?

(ख) 'पवनाशाय' इत्यिे ककं पदमत्र?

(आ) ननदे शयनुसयरम ् उत्तरत-
(क) 'न सत्यं तेषु पवद्यते' अत्र कक्रयापदं ककम ् ?
(ख)“अशौचम ्” इत्यस्य पवलोमपदं अत्र ककम ् अन्द्स्त ?

12.अधोलिखितं नयट्यंश पठित्वय तदयधयररतयन प्रश्नयन ् संस्कृतेन उत्तरत - (5)
कुण्डला- जाने तेऽसभरुधिि ् अध्ययने अध्यापने ि। परं यथा लतेयं
सहकारििलम्वते तथैि नारी जीिनयात्रायां किवप सहिरि ् अपेक्षते यः तमयाः
अिलम्बनं मयात ्।

िदालसा- नास्मत ित्कृते आिश्यकता अिलम्बनमय। मियं सिथाय जीिनपथे
िसलतुिहं। न कमयावप सङ्केतैः नततयतुं पारयासि।

कुण्डला- नततयष्यसस तदा एकाककनी एि।

(विहमय) यदद त्िं शीघ्रिेि पततगह
ृ ं गसिष्यसस तदा एकाककनी भविष्यासि ।

िदालसा- परं एकः उपायः अवप धितततः िया|

कुण्डला- कः उपायः?

िदालसा- सङ्गीतसादहत्यिाध्यिेन ब्रह्िविद्यां सरसां वििाय बहुभ्यः सशशुभ्यः
सशक्षर्ं प्रदामयासि ।

I एकपदे न उिरत-(केविप्रश्नद्व्म ्) 1/2x2=1

(i) िदालसा केभ्यः जीिनकलां सशक्षतयष्यतत?

(ii) कुण्डला िदालसाया: कक जानातत ?

(iii) का जीिनयात्रायां सहिरि ् अपेक्षते ?

II पण
ू ि
य ाक्येन उिरत- (केविप्रश्नद्व्म ्) 2x1=2

(i)कुण्डला (विहमय) िदालसां ककं कथयतत?

(ii) नारी ककि ् अपेक्षते?

(iii) िदालसा केन माध्यमेन लशशुभ्यः सशक्षर्ं प्रदास्यलस?

III(अ) यिाननदे शम ् उत्तरत- 1x2=2

(क) अपय्ः इनत पदस्् वविोमपदं ककं प्र्ुक्तम ्?
(ि) 'हलसत्वय ' इनत पदस्् अत्र ककं प्यय्पदं प्र्क्
ु तम ्?
अिवा

(आ)यिाननदे शम ् उत्तरत- 1x2=2

(क) बहुभ्यः सशशुभ्यः अनयोः पदयोः पवशेष्यपदं ककम ् ?

(ख) प्रदामयासि इत्यस्य कतप
व ृ दं अत्र ककम ् ?

13.अधोलिखितस्् पद्स्् भयवयथं मजष
ू यप्रदत्तपदै ः पूरन्त्वय पन
ु ः लिित –
(1x3=3)
अिं कारं बलं ििं कामं क्रोधं च संधश्रर्ााः।

मामात्मिरिे िेषु प्रदपवषन्त्र्ोऽभ्यसूयकााः॥

भािाथयः-असभिानि ् (i)------------शस्क्त: िदतािसीिवृ ि (ii)------------श्रीकृष्णि ्
(iii)------- अतयेषां शरीरे षु दपवष्यस्न्त्र्। ।

मिमय, , इच्छाि ्, संयक्
ु ता:

अिवा
. प्रदत्त-भयवयथयत्र्यत ् शद
ु धं भयवयथं चचत्वय लिित -
(अ) कमातण्यारभमाणं दि िुरुषं श्रीननतषेवर्े ।

(i) य: िनुष्य: किायणण आरभते स: सिद्
ृ धिं प्रा्नोतत ।

(ii) पुरुष: धश्रयं न प्रा्नोस््त ।

(iii) कियणा पुरुष: लक्षिीं न तनषेिते।

(आ) इिमतर्ीिमपि मे भपवष्यनर् िुनधतनम ् ।

i. िि पाश्िे एततिां िनिस्मत अत्याधिकिवप अहं प्रा्मयासि।

ii. इदं िमतु िि ितयते अतयिवप िि एि मयात ् ।

iii. इदिस्मत इतत धितततयत्िा कोऽवप सततष्ु ट: न।

(इ) िोषेषु यत्न: समुिान ् खलानाम ्।

(i)िहतां जनानां दोषषेु यत्न: भितत।

(ii)दष्ु टजनानां दोषषेु एिं यत्न: भितत ।

(iii)दष्ु टकायेषु प्रयत्न: न करणीय:।

14. अधोलिखित-अ्व्े ररक्तस्थयनयनन परू ्त - 1x3-3

उत्साहसम्परनमदीघवसूत्रं कक्रयापवथधज्ञं व्यसनेष्वसक्तम ् ।

शूरं कृतज्ञं दृढ़सौहृदञ्च लक्षमीः स्वयं यानत ननवासहे तोः।।

अरवयः - लक्षमीः ......... अदीघवसूत्रं, ---------- व्यसनेषु असक्तम ्,---------- कृतज्ञं
दृढ़ सौहृदं च ननवासहेतो स्वयं यानत।

कक्रयापवथधज्ञम ्, उत्साहसम्परनम ्, शरू म ्

15. (अ) क' स्तम्भस्् वयक््यंशस्् 'ि' स्तम्भस्् वयक््यंशेन सह मेिनं कुरुत-
1/2x4=2

क स्तम्भः 'ि' स्तम्भः

(i) दीघवप्रयासेन कृतं द्रह वस्तु (क) पत्नयाः सहयोगः अननवायवः ।
(ii) लक्षम्याः रक्षािवम ् (ख) तानन त्वयोपास्यानन ।

(iii) यारयस्माकं सुचररतानन (ग) स्वाध्यायस्तप आजववम ्।
(iv) दानं दमश्चयज्ञश्च (घ) ननमेषमात्रेर् भजेद् पवनाशम ्।

( आ.) अधोलिखितवयक््ेषु रे ियङककतपदयनयं प्रसंगयनस
ु यरं प्रदत्तववकल्पेभ््ः
समचु चतम ् उत्तरं चचनत
ु (केविं प्रश्नचतष्ु ट्म ्) - ½ x 4=2
(i) त्यागाय सम्भत
ृ ािावनां सत्याय लमतभयवषणयम ् ।

(ii) संरयासी तरु ी्य श्रमसेवीनत प्रर्म्यते।

(iii) ननरीक्षते केललवनं प्रपवश्य क्रमेिकः कणटकजालमेव।
(iv) तेज: क्षमा धनृ तः शौचमिोहो नानतमाननता।
( v)यस्याः शक्रसमो भताव मया पत्र
ु वती च या।

इरिः , चतुिःव , अल्पभापषर्ाम ्, उष्ट्र:, धदयःव

संस्कृतसयठहत््ेनतहयसपररच्ः

16. अधोलिखितयनयं प्रश्नयनयम ् उत्तरयखण लिित-(केविं प्रश्नत्र्म ् )1x3-3

(i) " भोजप्रबन्त्धाः " अमयाः रिनायाः लेखकः कः?

(ii) "श्रीमद्भगवद्गीता" अमय रिनायाः लेखकः कः?

(iii) "आचायात वेिकुमारी घई " कं पाठयांशं सलणखतिती ?

(iv) िौवाररकतय ननष्िा अमय पाठमय रितयता कः?

17. मञ्जूषयत: चचत्वय ररक्तस्थयनयनन पूर्त(केविं) प्रश्नचतुष्ट्म)1x3=3

(i) -----------------रामायर्किा आधाररतं नाटकम ् अन्द्स्त ।

(ii) नाटके------------ हास्योत्पादक: पात्रः भवनत ।

(iii) ---------------नाटकस्य अरते भवनत ।

(iv) अलभज्ञानशाकुरतलम ् प्रलसद्धं नाटकं--------- रचना अन्द्स्त ।

काललदासस्य, भरतवाक्यम ् , पवदष
ू कः , प्रनतमानाटकं

18.समुचचतं मेि्त – (केविं प्रश्नत्र्म) 1x4-4

भागः क भागः ख
(i) संस्कृतनाटकानन (क) दश

(ii) रूपकस्य भेदाः (ख) मालपवकान्द्ग्नलमत्रम ्

(iii) नाटकस्य प्रारम्भे (ग) सख
ु ारतानन

(iv) काललदासस्य प्रलसद्धं नाटकं (घ) नारदी

AglaSem Earn while Learn Program. Send your papers and get paid.
Contact: support@

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions