CBSE Class 10 Marking Scheme 2022 for Tibetan Term 2

TERM – II sample QUESTION PAPER-(2021-2022)
(TIBETAN-017) CLASS X
MARKING SCHEME
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡྱིག
༄༅། འཛིན་གྲྭ་བཅུ་བའྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཡྱིག་རྒྱུགས་དྱི་ཤོག
Time allowed: 2 hours Maximum Marks: 40
GENERAL INSTRUCTION.
1. This question paper contains 3 Sections.
2. Section B Reading has 7 questions. Attempt any 5 questions.
3. Section C Writing has 9 questions. Attempt any 6 questions.
4. Section D Literature has 7 questions. Attempt any 5 questions.
དྱི་ཤོག་ནང་རྩ་བའྱི་དྱི་བ་ ༢༣ ཡོད་པ་ལས་ཁྱེད་ནས་དྱི་བ་ ༡༦ ལ་ངྱེས་པར་ལན་བྱིས་དགོས་པ་ཡྱིན།
སྱེ་ཚན་ཁ། Section B (Reading) (Marks 10)
ཀ༽ (Comprehension) གཤམ་གསལ་གོ་རོགས་ནུས་རྩལ་བརོད་པ་སོག་ནས་དྱེ་འོག་དྱི་བར་ལན་བྱིས། (Unseen Passage-I)
2X5=10
༄༅། བུ་ཆུང་ར་ལོ་ནྱི། སྱེས་ནས་བཟུང་ཨ་མ་མ་གཏོགས་སྤུན་ཉྱེ་སུ་ཡང་མཐོང་ཐོས་བྱུང་མ་མོང་བ་རྱེད་། ཁོ་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་ཙམ་
ནས་ཁོས་ཨ་མ་ལ་”ངའྱི་ཨ་ཕ་སུ་རྱེད་” ཅྱེས་དྱིས། ཨ་མས་ཁོ་ལ་འགྲམ་ལྕག་གཅྱིག་གཞུས་པ་དང་མཉམ་ཁོ་ཚུར་འཐྱེན་ནས་ཨ་མའྱི་
བང་ཁར་སྦྱར་ནས་རྱེས་སུ་སྐད་ཆ་འདྱི་འད་དྱིས་མ་ཡོང་ཨ་ཞྱེས་བཤད་། དུས་ཡུན་རྱིང་པོ་མ་འགོར་བའྱི་མཚན་གྱི་དུས་ཞྱིག་ལ་
ཁོ་ཚང་དུ་སྱེ་བ་ཞྱིག་ཡང་ཡང་ཡོང་གྱི་ཡོད་པ་རྱེད་། དྱེ་སྐབས་ཨ་མས་བྱམས་བརྩྱེའ་ྱི ངང་ར་ལོ་ལ་”མྱི་དྱེ་ཁོད་ཀྱི་ཨ་ཕ་རྱེད་”ཅྱེས་
བརོད་པ་རྱེད་། འོན་ཀང་མྱི་དྱེ་ནྱི་ཕྲུ་གུ་གཞན་གྱི་ཨ་ཕ་དང་མྱི་འད་བར་ར་ལོར་བྱྱི་རྱིལ་གཅྱིག་ཀང་བསྱེར་གྱི་མྱེད་པ་དང་། ལྷག་
པར་དུ་ར་ལོ་རང་གྱི་མདུན་དུ་སྱེབས་ན་མྱི་དགའ་བར་སྣ་མདོའ་ི སྣབས་ལ་ལོས། ཕར་སོང་ཞྱེས་ཟྱེར། ར་ལོའ་ི རང་གཤྱིས་ཀ་ནྱི། སྣབ་
ལུད་ཉྱིན་ལར་མ་ནྱེའ་ྱི མགོ་ནས་བང་བར་བཞུར་ཡོང་བ་གཅྱིག་ཕ་ཡ་དྱེས་ར་ལོ་འགྲམ་ལྕག་གཞུས་པའྱི་དབང་གྱིས་ཨ་མས་དྱེ་ནང་
ནས་ཕྱི་བཏོན། དྱེ་མཚམས་ནས་ཨ་མ་ཡང་ཤྱི་བ་སྱེ་ཁོ་གཅྱིག་པོ་ལུས། སྱེ་བའྱི་དག་ཚོས་ཁོ་གཏན་སོབ་ནང་བསལ་བ་རྱེད་། དྱེ་ནྱི་ཁོ་
ཡྱི་འཚོ་འཁོལ་བའྱི་ཆྱེད་དུ་རྱེད་། འཛིན་གྲྭའྱི་ནང་ར་ལོ་ལོ་ན་ཆྱེ་ཤོས་ཡྱིན་པ་དང་། ཁོས་ཀ་མད་ཆ་ཚང་ངག་ཐོན་ནས་བསོར་ཐུབ་
ཀང་ལག་པས་འབྱི་མ་ཐུབ་པར་ལོ་མང་སོང་། འཛིན་གྲོགས་རྣམས་འཛིན་གྲྭ་ཐོན་ནས་གཞུང་གྱི་ལས་ཀར་ཞུགས།།
དྱི་བ། ༡) ར་ལོ་སྱེས་པ་ནས་བཟུང་ཨ་མ་མ་གཏོགས་གཞན་གཉྱེན་ཉྱེ་མཐོང་ཐོས་བྱུང་མོང་མྱེད་།
༢) ར་ལོ་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་ཙམ་ནས་ཨ་མ་ལ་ངའྱི་ཨ་ཕ་སུ་རྱེད་ཅྱེས་དྱིས་པ་རྱེད་།
༣) ཨ་མས་ར་ལོ་ལ་འགྲམ་ལྕག་གཞུས་དགོས་དོན་ནྱི། རང་གྱི་ཨ་ཕ་སུ་ཡྱིན་མྱིན་དྱིས་པས་རྱེད་།
༤) དུས་ཡུན་རྱིང་པོ་མ་འགོར་བའྱི་མཚན་གྱི་དུས་ཞྱིག་ལ་ར་ལོའ་ི ནང་ལ་མྱི་ཞྱིག་ཡོང་གྱི་ཡོད་པ་རྱེད་།
༥) ཨ་མས་བྱམས་བརྩྱེའ་ྱི ངང་ར་ལོ་ལ་སྨྲས་དོན་ལ་མྱི་དྱེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཨ་ཕ་རྱེད་ལབ་པ་རྱེད་།
༦) ཕ་ཡ་དྱེས་ར་ལོ་ལ་ཕྲུ་གུ་གཞྱིན་གྱི་ཨ་ཕ་ལར་མངར་ཆ་སོགས་གང་ཡང་སྤྲད་ཀྱི་མྱེད་པ་རྱེད་།
༧) ཕ་ཡ་དྱེས་ར་ལོ་དགའ་་བོ་མྱི་བྱྱེད་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་ནྱི་ར་ལོ་སྣབ་ལུད་ཅན་ཡྱིན་པས་རྱེད་།

སྱེ་ཚན་ག Section C ( Writing ) (Marks 10)
ཁ ༡༽ Letter Writing རྒྱུན་སོད་ཡྱིག་རྱིག་ལས་གཤམ་གསལ་གཉྱིས་ལ་རྒྱུན་སོད་ཡྱི་གྱེ་བྱིས། 5X2=10
༡) རང་གྱི་སྱེས་སྐར་གྱི་དུས་ཚེས་ཉྱིན་གྱི་དགྱེས་སོན་ཐོག་རང་གྱི་འཛིན་གྲོགས་རྣམས་ལ་མགྲོན་ཤོག་ཡྱིག་བསྐུར་རྣམ་གཞག་ལར་བྱིས།
༄༅། བོ་དཀར་དམ་གཙང་འཛིན་གྲོགས་རྣམས་ལ།
ཆྱེད་དུ་།
སང་ཉྱིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ཟླ ༡༢ ཚེས་ ༡༣ ཉྱིན་ངའྱི་སྱེ་སྐར་ཡྱིན་པས་ལྷན་རྒྱས་འཛིན་གྲོགས་ཡོངས་རོགས་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའ་ི ཟ་
ཁང་དུ་དགོང་མོའ་ི ཆུ་ཚོད་ ༧ པའྱི་ཐོག་དུས་ཐོག་ལྷན་འཛོམས་ཡོང་བའྱི་མགྲོན་བརྡ་རུ་གུས་པ་འཛིན་གྲོགས་འཇམ་དཔལ་དཔའ་
བོས་ད་ཉྱིན་ཟླ་ཚེས་ལ།། ལ་བུ་རྩ་བའྱི་ཡྱིག་བསྐུར་རྣམ་གཞག་ལར་ཡོད་མྱིན་གཟྱིགས་རོགས་ཡོང་ར།
ཡང་ན།
༢) གང་འད་ཞྱིག་ལ་མགྲོན་ཤོག་ཟྱེར་རམ།
མགྲོན་ཤོག་ནྱི། རང་གྱི་སྱེ་སྐར། ཆང་ས། བཅས་སོན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དགྱེས་སོན་མཛད་སོར་སྐུ་མགྲོན་གདན་ཞུ་བྱ་རྒྱུའྱི་ཡྱི་གྱེ་
ལ་མགྲོན་སོགས་ཡོད་དགོས་པར་གཟྱིགས་རོགས།
༣) མངགས་ཉོའ་ི ཡྱི་གྱེ་ཟྱེར་ན་གང་འད་ཞྱིག་ལ་ཟྱེར།
མངགས་ཉྱིའ་ྱི ཡྱི་གྱེ་ནྱི། དངོས་ཟོག་གང་དགོས་ཚོང་ཁང་ངམ་ཚོང་ལས་ཁང་དྱེ་འད་ལ་དངོས་པོ་ཉྱི་རྒྱུ་ཡང་་ན་བཟོ་རྒྱུར་
མངགས་པའྱི་ཡྱི་གྱེ་ལ་ཟྱེར་བ་ལ་བུར་གཟྱིགས་རོགས།ཡང་ན།
༤) ལས་དོན་འཕྱིན་ཡྱིག་ལ་དོན་ཚན་གང་དང་གང་ཚང་དགོས་སམ།
ལས་དོན་ཡྱི་གྱེ་ནྱི། རང་ཉྱིད་ལས་དོན་གང་ཞྱིག་གྱི་ཆྱེད་ཕོགས་བསོད་བྱས་པའྱི་སྙན་ཐོ་བྱིས་པའྱི་ཡྱི་གྱེ་ལ་ཟྱེར་བ་སོགས་ལ་
གཟྱིགས་རོགས་ཡོང་རྱེ།

ཁ ༢༽ Essay Writing རྩོམ་འབྱིའ་ྱི ཤྱེས་བྱའྱི་བརོད་པ། (Marks 05)
རྩོམ་ཡྱིག་ལ་ཡྱིག་ཕྱེང་བཅུ་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་ངྱེས་པར་དུ་དགོས།

༡) འབྱུང་འགྲུར་གྱི་མྱི་རབས་ལ་ད་ལའྱི་ཁོར་ཡུག་གཅྱེས་སོང་དགོས་དྱིན་བྱིས། ཡང་ན།
༢) བོད་སྐད་སྲུང་སོབས་དགོས་དོན་རང་ངོས་ནས་གང་དན་པ་བྱིས། (3)
༣) ཤྱེས་ཡོན་སྦྱོང་དགོས་པའྱི་དམྱིགས་ཡུལ་གང་ཡྱིན་ནམ །(2)
ཁ ༣༽ Translation གཤམ་གསལ་བོད་ཡྱིག་ཐོག་བསྒྱུར། (Marks 05)

1) His Holiness the Dalai Lama is the spiritual leader of the Tibetan people. He frequently states
that his life is guided by three major commitments: the promotion of basic human values or

secular ethics in the interest of human happiness. The fostering of interreligious harmony.
And the preservation of Tibet’s Buddhist culture of peace and nonviolence. He fulfils these
commitments through his public talks. (2)

༸གོང་ས་མཆོག་ནྱི། བོད་མྱིའ་ྱི ཆོས་སྱིད་གཉྱིས་ཀྱི་དབུ་འཁྱིད་རྱེད་། ཁོང་གྱིས་ཡང་ཡང་གསུངས་དོན་ལ། ཁོང་གྱི་མྱི་
ལྷག་མ་དྱེ་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཆ་གསུམ་ཐོག་ཡོད་པའྱི་ལམ་སོན་ནྱི། འདོ་བ་མྱིའ་ྱི བཟང་སོད་རྒྱས་ཐོག་ཤུགས་བརྒྱབ་རྒྱུ། ཆོས་ལུགས་མཐུན་
འདྱིལ་ཐོག་ཤུགས་བརྒྱབ་རྒྱུ། བོད་མྱིའ་ྱི འཚེ་བ་མྱེད་པའྱི་ཞྱི་བདྱེའ་ྱི རྱིག་གཞུང་སྲུང་སོབ་སོགས་མྱི་དམངས་ལ་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་པ་རྱེད་།
2) Saga Dawa is the most sacred month in the Buddhist calendar. It is the fourth month of the
lunar day, In Tibetan, the word ‘Dawa’ means moon and ‘Saga’ is the name of the star nearest to
the earth during this month. Actually Saga is Sanskrit word. The full moon day of this month is
associated with three major events in the life of the Buddha Shakgya Muni-his birth, his
enlightenment and his Mahaparinirvana. ( 3 )
ས་ག་ཟླ་བ་ནྱི། ནང་པའྱི་ལོ་ཐོའ་ི ནང་རྩ་ཆྱེ་ཤོས་ཞྱིག་རྱེད་། དྱེ་ནྱི་བོད་པའྱི་ཟླ་བ་བཞྱི་བ་རྱེད་། ཟླ་བ་ཞྱེས་པ་བོད་སྐད་རྱེད་། ས་ག་ནྱི།
དངོས་གནས་བྱས་ན་ལྱེགས་སྦྱར་གྱི་ཚིག་རྱེད་། དྱེ་ནྱི་ས་ཡའྱི་གོ་ལ་དང་ཉྱེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུ་སྐར་ཞྱིག་རྱེད་། ཟླ་བ་འདྱིའ་ྱི ཟླ་བ་ཉ་སང་བའྱི་
སྐབས་སོན་པ་ཤཀྱཱ་ཐུབ་པ་སྐུ་འཁྲུངས་བ། སངས་རྒྱས་པ། སྐུ་མ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འབྱེལ་ཡོད་པ་རྱེད་།

སྱེ་ཚན་ང། Section D (Literature) (Marks 10)

ག༽ Poetry: གཤམ་གསལ་སྙན་ངག་ལས་ལྔ་ལ་ལན་བྱིས། (5X2=10)
༡) སྙན་ངག་གྱི་མཚན་ཉྱིད་ནྱི། སྙན་ཞྱིང་འཇྱེབས་པའྱི་ངག་ཁད་པར་ལ་སྙན་ངག་ཟྱེར་བ་ཡྱིན། ཡང་ན། ལུས་རྒྱན་སོག་གསུམ་
དང་དོན་རྒྱན་གབ་ཚིག་རྒྱན་ཞྱིག་སྙན་ངག་ཟྱེར།
༢) སྙན་ངག་གྱི་ལུས་ཟྱེར་ནྱི། ཚིགས་བཅད་། ཚིག་ལྷུག སྱེལ་མ་དཔྱེ་དང་དཔྱེ་ཅན་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའྱི་ཚིག་སྦྱོར་ལ་ཟྱེར།
༣) སྙན་ངག་གྱི་ལུས་ལ་དབྱྱེ་བ། གསུམ་ཡོད་། དྱེ་དག་ནྱི། ཚིགས་བཅད་། ཚིག་ལྷུག་སྱེལ་མ་གསུམ་ཡྱིན།
སྙན་ངག་གྱི་རྒྱན་ཟྱེར་ནྱི། དཔྱེ་དཔྱེ་ཅན་གསུགས་སུ་བཀོད་པའྱི་སྙན་འཇྱེབས་ལྡན་པའྱི་ཚིག་སྦྱོར་ལ་ཟྱེར།
༤) བོད་སྐད་དུ་ཡོད་པའྱི་སྙན་ངག་གྱི་གཞུང་ནྱི། སོབ་དཔོན་དནྱིས་མཛད་པའྱི་སྙན་ངག་མྱེ་ལོང་ཟྱེར་བ་རྱེད་། ཡང་ན།
གཤམ་གསལ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཚིག་གཞྱི་ལ་ཆ་དང་ཡ་འཚོལ།
།འཛམ་གྱིང་གོ་ལའྱི་དབུས་ཀྱི་ལྱེ་བ་བོད་ལོངས་དབུས། ཚིག་རྐང་འདྱི་ལ་ཆ་ལྔ་དང་ཡ་གཅྱིག་འདུག
།ལྷ་སའྱི་མཛེས་རྒྱན་གྲུ་འཛིན་ཕོ་བང་ལྷ་ཡྱི་བརྱིད་ཆགས་དྱེར། ཚིག་རྐང་འདྱི་ལ་ཆ་དྲུག་དང་ཡ་གཅྱིག
།ཀྱེ་ནམ་དུས་དུས་ཚོད་དཔག་བྱྱེད་ཉྱིན་མའྱི་བགྲོད་ཤྱིན་ཏུ་དཀའ་ཡང་། ཚིག་བཅད་འདྱི་ལ་ཆ་དག་དང་ཡ་གཉྱིས།
།འགྱུར་མྱེད་བདག་གྱི་བ་མས་༸ཞབས་བཅག་ཡོང་བ་རྱེ་བའྱི་སོན་ཚིག་རྒྱན། འདྱི་ལ་ཆ་བདུན་དང་ཡ་གཅྱིག་འདུག

༥) གཤམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཁ་སྐོངས་ཤྱིག
།ཁམ་ཡབ་ཡུམ་མྱིང་སྱིང་གཞྱིས་སུ་གྱེས་ཏྱེ། །གུས་སོབ་ལ་བརྩོན་ཞྱིང་མ་འོངས་པའྱི་ཕུགས་བསམ།
།བསྒྲུབ་ཐུབ་ལ་རེ་བའྱི་བོ་སྱིང་གྱི་བརྩོན་འགྲུས།། །ད་ད་རྱིང་ནས་མ་བྱས་འགོད་ཀེས་མནར་འོངས།

རོགས་སོ།། །། སརྦམངྒལམ།། །།