Class 9 Question Paper 2025 Sanskrit

ANNUAL EXAMINATION

Question Paper
2025
NCERT BASED SYLLABUS

FOR CBSE AND STATE BOARD
FOLLOWING NCERT

KVS QUESTION PAPERS

सत्रांत परीक्षा 2024-25
कक्षा: नवमीं ​​ ​ ​ ​ विषय: संस्कृतम ् (सम्प्रेषणाधारितम ्)
समय: होरात्रयम ् 3 घंटे​ ​ ​ ​ अधिकतम अंक: 80
------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------
खण्डः क : अपठितांश-अवबोधनम ् (अपठितांश-अवबोधन)
10 अङ्काः
SECTION A: Unseen Reading Comprehension.
खण्डः ख : रचनात्मककार्यम ् (रचनात्मक कार्य)
15 अङ्काः
SECTION B: Writing Skills.
खण्डः ग: अनप्र ु यक्
ु तव्याकरणम ् (अनप्र ु यक्
ु त व्याकरण)
25 अङ्काः
SECTION C: Applied Grammar
खण्डः घ : पठित-अवबोधनम ् (पठित-अवबोधन)
30 अङ्काः
SECTION D: Reading Comprehension
निर्देशाः Instructions:
(i) अस्मिन ् प्रश्नपत्रे चत्वारः खण्डाः सन्ति । इस प्रश्न पत्र में चार खण्ड हैं।
The question paper has four sections.
(ii) प्रत्येकं खण्डम ् अधिकृत्य उत्तराणि एकस्मिन ् स्थाने क्रमेण लेखनीयानि
। प्रत्येक खण्ड के उत्तर एक ही जगह पर क्रम से लिखने होंगे। The
answers to each section must be written at one place.
(iii) प्रश्नसंख्या प्रश्नपत्रानसु ारम ् अवश्यमेव लेखनीया। प्रश्न-पत्र के अनस ु ार
प्रश्न-संख्या अवश्य ही लिखनी होगी। Write the question number
according to the question paper.
(iv) सर्वेषां प्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृतेन लेखनीयानि । सभी प्रश्नों के उत्तर
संस्कृत में लिखिए। Answer all the questions in Sanskrit.

खण्डः क (SECTION A)
अपठितांश-अवबोधनम् (अपठितांश-अवबोधन) 10
अङ्काः
Unseen Reading Comprehension
प्रश्न 1.अधोलिखितम ् अनच्
ु छे दं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृ तेन
लिखत । निम्नलिखित अनच् ु छे द को पढ़कर दिए गए प्रश्नों के उत्तर संस्कृ त
में लिखिए ।

Read the following prose passage and write the answer of the
given questions in Sanskrit.
जीवनस्य महत्वपर्ण ू ः कालः बाल्यावस्था भवति । अस्मिन ् समये यदि
परिश्रमं कुर्मः तदा जीवनं सखु मयं भवति । यदि विद्यार्थी बाल्यकाले
विद्याध्ययने प्रवत्त
ृ ः भवति तर्हि तस्य परीक्षाफलं शोभनं भवति,
विषयस्यापि ज्ञानं सरलतया भवति । सः स्वस्वप्नं परू यितंु समर्थः भवति ।
एवमेव चरित्रनिर्माणे चापि बाल्यकालः महत्वपर्णं ू स्थानम ् आदधाति
।बाल्यकाले यादृशाः संस्काराः लभन्ते तादृशाः एव आचारव्यवहाराः च
आजीवनम ् अस्माभिः सह तिष्ठन्ति । अत एव अस्माभिः बाल्यकाले
अवधानपर्व ू कं गणु ाधानस्य प्रयासः कर्तव्यः । अस्मिन ् समये
अध्ययनप्राप्तये अपि सावधानमनसा प्रयत्नः करणीयः ।
शरीरस्वास्थ्यरक्षायै चापि बाल्यकालादे व पौष्टिकाहारः ग्रहीतव्यः, व्यायामः
अपि करणीयः ।​
(अ) एकपदे न उत्तरत- (के वलं प्रश्नद्वयम)्
1x2=2
i) शरीरस्वास्थ्यरक्षायै कीदृशः आहारः ग्रहीतव्यः ?
ii) विद्यार्थी किं परू यितंु समर्थः भवति ? ​
iii) चरित्रनिर्माणे कः महत्वपर्णू स्थानम ् आदधाति ?
(आ) पर्णू वाक्येन उत्तरत-
2 x 2 = 4​
i) शरीरस्वास्थ्यरक्षायै बाल्यकालात ् किं करणीयम ् ? ​
ii) विद्यार्थी बाल्यकाले विद्याध्ययने प्रवत्त
ृ ः भवति चेत ् तस्य परीक्षाफलं
कीदृशं भवति ?
(इ) अनच्ु छे दस्य उचित शीर्षक लिखत I
1 x 1 =1
(ई) प्रश्नत्रयस्य उत्तराणि निर्देशानसु ारम ् लिखत- (के वल प्रश्नत्रयम)्
1 x 3 = 3​
(i) ' महत्वपर्ण ू ः कालः ' अनयोः विशेषणं किम ् ? ​
क) अनयोः (ख) काल: (ग) महत्वपर्ण
ू ः
(घ) किम ् ​
ii) अनच् ु छे दे ' दःु खमयम ् ' इति पदस्य विलोमपदं किं प्रयक् ु तम ् ? ​
क) सख ु मयम ् (ख) कालः (ग) करणीयः
(घ) पौष्टिकाहारः ​
iii ) ' सः स्वस्वप्नं परू यितंु ' अत्र ' सः ' सर्वनामशब्दः कस्मै प्रयक्
ु तः ? ​
क) अदधाति (ख) विद्यार्थिने (ग) अस्माभिः
(घ) प्रयत्नः​
iv) छात्रः इत्यस्मिन ् अर्थे अत्र कः शब्दः प्रयक् ु तः ? ​

क) उत्तराणि (ख) चरित्रनिर्माणे (ग) विद्यार्थी
(घ) यादृशाः
​
खण्डः ख (SECTION B )
रचनात्मकं कार्यम ् ( Writing Skills) 15 अङ्काः
प्रश्न 2. भवान ् दिवाकरः। स्वमातल ु ं निमन्त्रयितंु लिखितं पत्रं मञ्जष
ू ायाः
ु ः लिखत-
पदै ः परू यित्वा पन ​

½ x 10 = 5 वाराणसीतः

दिनाङ्कः- …………………..​
आदरणीय (i)…………………………I
सस्नेहं नमः।
अत्र कुशलं (ii)………………...। भवान ् इदं ज्ञात्वा अत्यधिकः
प्रसन्नः (iii)……………..| यत ् मम वार्षिकपरीक्षायाः परिणामः आगतः।
अहं (iv)…………….सर्वाधिकाङ्कान ् प्राप्तवान ् अस्मि। सर्वाधिकानाम ्
अङ्कानां (v)……………….. सर्वॊ . ष्ट-छात्र-सम्माननाय ज्यसर्वकारे ण
(vi)………………….. चितः अस्मि। तत्र सम्मानस्थले
(vii)…………………. ​
अभिभावकाः आमन्त्रिताः सन्ति। मम सम्मान कार्यक्रमे भवान ् अपि
(viii)……………… भवतु इति मम महती इच्छा वर्तते। यतोहि
अभिभावकेषु भवान ् अन्यतमः वर्तते। मातामहयोः चरणयोः मम ix
................. प्रणामाञ्जलिः। भवदीयः भागीनेयः

भवदीयः भागीनेयः​

( x)…………
मञ्जषू ा:- ​
(दिवाकरः, अहम ्, परीक्षायाम ्, तत्रास्त,ु मातल
ु !, भविष्यति,
कारणात ्, सर्वेऽपि, उपस्थितः, साष्टाङ्गम ्।)

प्रश्न 3. अधः प्रदत्तं चित्रं दृष्ट्वा मञ्जष
ू ायां प्रदत्तशब्दानां सहायतया पञ्च
वाक्यानि संस्कृ तेन लिखत । 5

मञ्जष ू ा:-
(विपण्याः, हस्ते, जनाः, स्यत ू ः, कण्डोलः, आपणिकः, मापनम ्, महिला,
शिरसि, जनसम्मर्दः, क्रीणाति, शाकानि, फलानि, भ्रमन्ति। )​
अथवा ​
मञ्जष ू ा प्रदत्तशब्दानां साहाय्येन निम्नलिखितं विषयम ् अधिकृ त्य
ू ातिन्यन
न्यन ू ं पञ्चभिः संस्कृ तवाक्यैः | एकम ् अनच्
ु छे दं लिखत - ​
“मर्यादापरु
ु षोत्तमः श्रीरामः”
मञ्जष ू ा​
(अयोध्यायाम ्, सर्वदा, पालयति, धर्क्ष:, सत्यप्रियः, आसीत ्, जानाः, तस्य,
जपम ्, अभवत ्, नाम्नः, नियमान ्, ऋषयः, मन ु यः, जन्म। )

प्रश्न 4.अधोलिखितानि वाक्यानि संस्कृ तभाषया अनद् ू य लिखत- (के वलं
पञ्चवाक्यम)् 1 x 5 = 5 (निम्नलिखित वाक्यों का संस्कृत भाषा में
अनव ु ाद लिखिए)(केवल पाँचवाक्य)
(i) गोपाल गीत गाता है । Gopal sings a song.
(ii) हम सब सिनेमा दे खते हैं। We all watch movies.
(ii) रमा कल कोलकाता जायेगी। Rama will go to Kolkata
tomorrow.
(iv) कल श्याम कहाँ था ? Where was Shyam yesterday?
(v) तम ु सब कलम से लिखो । All of you write with pen.
(vi) बच्चा भालू से डरता है । The child fears from bear.
(vii) क्या वे सब पढ़ें ? May they study?

खण्डः ग ( SECTION C )
अनप्र ु तव्याकरणम ् 25 अङ्काः
ु यक्
प्रश्न 5. अधोलिखितवाक्येषु रे खाङ्कितपदे षु सन्धिं सन्धिच्छे दं वा कृ त्वा
लिखत। (के वलं प्रश्नचतष्ु टयम)्

1x4=4

(i) जगदीशः सर्वत्र वसति ।
(ii) जगत+् नाथः सर्वान ् रक्षति।
(iii) हितोपदे श: नारायणपण्डितस्य कृतिरस्ति ।
(iv) प्रत्येकम ् अयनस्य अवधिः षण्मासाः।
(v) दे वेश: तीव्रं धावति ।

प्रश्न 6. उचित शब्दरूपाणि चित्वा रिक्त स्थानानि परू यत- (के वलं
प्रश्नचतष्ु टयम)् 1x4=4
(i) ……. मम विद्यालयः अस्ति ।​
(क) एषः (ख) एतानि (ग) इमानि
(घ) एता:
(ii) सः …….. जलम ् आनयति।​
(क) नद्या (ख) नद्या: (ग) नद्यात ्
(घ) नद्या
(iii) …….. उभयतः मार्गम ् अस्ति ।​
(क) विद्यालय: (ख) विद्यालयम ् (ग) विद्यालयेन
(घ) विद्यालयात ्
(iv) तस्मै श्री ……. नमः ।​
(क) गरु ु म् (ख) गरुु णा (ग) गरु वे
(घ) गरु ो:
(v) …… विद्यालयं गच्छ।​
(क) यव ु ाम ् (ख) त्वम ् (ग) ययू म्
(घ) आवाम ्

प्रश्न 7. प्रदत्त विकल्पेभ्यः उचित धातु रूपाणि चित्वा रिक्त स्थानानि
परू यत – (के वलं प्रश्नचतष्ु ट्यम)् 1x4=
4
(i) श्वः अहं नाटके सैनिक :​
(क) भविष्यति (ख) भविष्यसि (ग) भविष्यामि
(घ) भविष्यथः
(ii) ते गरुु म…….!
् ​
(क) सेवे (ख) सेवते (ग) सेवन्ते
(घ) सेवोनहे
(iii) सारिका पाठम……!् ​
(क) पठन्ति (ख) पठति (ग) पठामि
(घ) पाष्यति ।

(iv) सत्यस्य सर्वदा विजय: ……..। धैर्येण कार्यम ् कु रु।​
(क) भविष्यति (ख) भविष्यामि (ग) भविष्यसि
(घ) भविष्यावः ।
(v) वयं संस्कृ तं………।​
(क) पठ (ख) पठतम ् (ग) पठामः
(घ) पठावः
प्रश्न 8. अधोलिखित प्रदत्तशब्दयोः उचितविभक्तिप्रयोगेण वाक्यं परू यत -
(के वल प्रश्नत्रयम)्
1x3=3
(i) ……….. हीनः मनष्ु यः स्वर्गं न लभते ।​
(क) धर्मम ् (ख) धर्मात ् (ग) धर्मेण
(घ) धर्मस्य

(ii) ……… निकषा एव रामेश्वरम ् अस्ति ।​
(क) कन्याकुमारीं (ख) कन्यकुमारी (ग)
कन्याकुमार्याः (घ) कन्याकुमारीयाम ्
(iii) ……….. अधः नदी बहति।​
(क) पर्वतेन (ख) पर्वतस्य (ग) पर्वतः
(घ) पर्वतान ्
(iv) ………. परितः वायम ु ण्डलम ् स्वच्छम ् अस्ति।
(क) वनम ् (ख) वनस्य (ग) वनात ्
(घ) वनेन
​
प्रश्न 9. रे खांकितपदे षु प्रकृ तिः प्रल्ययं विभज्य/ संयोज्य वा लिखत (के वल
प्रश्नत्रयम)् 1x3=3
(i) माता वखं प्र + क्षाल+ ल्यप भोजनं पचति
(क) प्रक्षालय (ख) प्रक्षाल्य (ग) प्रक्षालया
(घ) प्रज्ञालयिल्या
(ii) क्रीडक : क्रीड़ + तमु नु ् क्रीडाक्षेत्रं गच्छति।
(क) क्रीडितमु ् (ख) क्रीडतमु ् (ग) क्रीतमु ्
(घ) क्रे तंु
(iii) श्रोतारः कयां श्रोतमु ् मन्दिरम ् गच्छन्ति ।
(क) श्र+ु तमु नु ् (ख) श्री + तमु नु ् (ग) श्रतु +् तमु नु ्
(घ) + तमु नु ्
(iv) राम: रावणं हत्वा सीतां प्रप्नोति ।

(क) हन ् + क्त्या (ख) इन+् तमु नु ् (ग) हन ् + क्त्वा
(घ) सल्य+आ
प्रश्न 10. अधोलिखितदिनचर्यायां रिक्तस्थानानानि काल- बोधकशब्दै ः
परू यत। (के वल प्रश्नत्रयम)् 1x3=3
(i) अहं प्रात:काले 5:00……………वादने सप्ु त्वा उत्तिष्ठामि ।
(ii) 5:30 ………………… वादने नित्यक्रियां सम्पादयामि ।
(iii) 5:45………………… वादनं यावत ् योगाभ्यासं करोमि ।
(iv) 6:15…………………….. वादने अल्पाहारं स्वीकरोमि ।

प्रश्न 11. रे खाङ्कितपदे षु उपसर्गं पथ
ृ क् क्रियताम ्। (के वलं प्रश्न चतष्ु टयम)्
[1/2 × 4 = 2]
(i) हर्षोन्मतबालकाः होलिकां अभिनन्दन्ति।
(ii) आम्रेषु नवा : मंजर्य: प्रादर्भु वन्ति।
(iii) समयत: ते राज्यं परिपातयामि ।
(iv) रमा कू पात ् जलं आनयति ।
(v) वक्षृ स्य अधः शिशवः परिभ्रमन्ति ।
प्रश्न 12. अधोलिखित विकल्पेभ्यः उचितम ् अव्ययपदं चित्वा वाक्येषु
रिक्त स्थानानि परू यत – (के वलं प्रश्नचतष्ु टयम)् [1/2 × 4 = 2]
(i) ……….. स्वगह ृ ं गत्वा पठ।​
(क) अद्य (ख) अधन ु ा (ग) अधि
(घ) तत्र

(ii) वयम ् ……… शिवं भजामः ।​
(क) अत्र (ख) तग (ग) अपि
(घ) परु ा
(iii) कर्मणि ………. अधिकारस्ते।​
(क) एव (ख) अधि (ग) सर्वदा
(घ) अत्र
(iv) जननी जन्मभमिू श्च स्वर्गाद् ……… गरीयसी ।​
(क) अपि (ख) एव (ग) अधन
ु ा
(घ) एकदा
(v) यथा अहं पश्यामि ……….. एव करिष्यामि ।​
(क) यदि (ख) तर्हि (ग) तथा
(घ) तदा

खण्ड: घ( SECTION D )
पठित अवबोधनम ् 30 अङ्काः
प्रश्न 13. अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृ तेन
लिखत - 5
(निम्नलिखित गद्यांश को पढ़कर दिए गए प्रश्नों के उत्तर संस्कृ त में
लिखिए।)
ततश्च स मनि ु ः तपःप्रभावाद् अह‌ङ्कारम ् उपगतः। एकदा असौ मनि ु ः क्वापि
नगरे एकं ब्राह्मणगह ृ म ् एत्य तद्गहिृ णीं भिक्षाम ् अयाचत। सा पतिव्रता
गहि ृ णी तम ् अवदत ् "प्रतीक्षस्व क्षणं, यावद् भर्तुः परिचर्याम ् समापये" इति।
एतत ् श्रत्ु वा मनि
ु ः तां कोपदृष्ट्या दृष्टवान ्। सा विहस्य अभाषत मनि ु ः
"एतत ् कथमिव ज्ञातमनया" इति चिन्तयन ् तत्र उपाविशत ्। "मन ु े! न अहं
बलाका इति"। तत ् आकर्ण्य विस्मितः
(अ) एकपदे न उत्तरत - (के वलं प्रश्नमेकम)्
1x1=1
(i) कः तपःप्रभावाद् अह‌ ङ्कारम ् उपगतः?
(ii) का विहस्य अभाषत " मन ु े ! न अहं बलाका इति"?
(आ) पर्णू वाक्येन उत्तरत - (के वलं प्रश्नमेकम)्
2×1 =2
(i) मनि
ु ः किम ् चिन्तयन ् तत्र उपाविशत ् ?
(ii) भर्तुः परिचर्यायाः किम ् फलम ् ?
(इ) यथानिर्देशम ् - (के वलं प्रश्नद्वयम)्
1x2=2
(निर्देशानसु ार उत्तर लिखिए।) (केवल दो प्रश्न)
(i) गद्यांशे 'श्रत्ु वा' इति पदस्य किम ् पर्यायपदम ् प्रयक्
ु तम ्?
(क) दृष्ट्या (ख) अनया (ग) एत्य
(घ) आकर्ण्य
(ii) 'सा पतिव्रता गहि ृ णी तम ् अवदत ्' अस्मिन ् वाक्ये 'तम ्' इति
सर्वनामपदम ् कस्मै प्रयक् ु तम ् ?
(क) भर्तुः कृते (ख) मन ु ये (ग)
अह‌ ङ्काराय (घ) ब्राह्मणाय
(iii) ) ' अभाषत ' इति पदस्य किं विशेषणपदं प्रयक् ु तम ् ?
(क) कोपदृष्ट्या (ख) मन ु ये (ग)
अह‌ ङ्काराय (घ) विहस्य

प्रश्न 14. अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृ तेन
लिखत - 5
धत्ते भरं कुसम
ु पत्रफलावलीनां घर्मव्यथां वहति शीतभवां रुजं च ।

यो सर्वमर्पयति चान्यसख
ु स्य हे तोः तस्मै वदान्यगरु वे तरवे नमोऽस्तु ।।
(अ) एकपदे न उत्तरत- (के वलं प्रश्नमेकम)्
1x1 =1
(i) तरुः अन्यसखु स्य हे तोः किम ् अर्पयति?
(ii) कस्मै नमोऽस्त?ु
(आ) पर्ण ू वाक्येन उत्तरत - (के वलं प्रश्नमेकम)्
2x1=2
(i) तरुः केषां भरं धत्ते?
(ii) तरुः किमर्थ विशेषतः नमस्करणीयः?
(इ) प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितम ् उत्तरं चित्वा लिखत। (के वलं प्रश्नद्वयम)्
1×2=2
(i) 'यो' इति पदं कस्मै प्रयक्ु तम ्?
(क) तस्मै (ख) गरु वे (ग) तरवे
(घ) वदान्याय
(ii)' यच्छति' इति पदस्य किं पर्यायपदं पद्ये प्रयक् ु तम ्?
(क) धते (ख) अर्पयति (ग) वहति
(घ) अस्तु
(iii) ' दखु स्य ' इत्यस्य किं विलोमपदं श्लोके प्रयक्
ु तम ् ?
(क) सख ु स्य (ख) गरु वे (ग) तरवे
(घ) वदान्याय
प्रश्न 15. अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम ् उत्तराणि संस्कृ तेन
लिखत - 5
भामाशाह यद्येतहिं गह् ृ यताम ्। प्रोट्यतां पारतन्त्र्य श्रंख
ृ लाः स्वकीयैः
लौहबाहुभिः। स्वतन्त्रः क्रियतां दे शः। (धनराशि प्रतापचरणयोः अर्पयति)
प्रतापः (साश्चर्यम ्) किमिदं भवान ् करोति। नाहं दत्तां सम्पत्तिं पन ु ः
आददामि।
भामाशाह: (सविनयम ्) गह् ृ यतां भगवन ्। दे श धर्म च रक्षितम ु ्।
प्रतापः- धन्योऽसि मन्त्रिवर्य। त्वदीया जननी धन्या। सक ु ु ले जातोऽसि।
(अ) एकपदे न उत्तरत - (के वलं प्रश्नमेकम)्
1x1=1
(i) कः प्रतापचरणयोः धनराशिम ् अर्पयति ?
(ii) लौहुबाहुभिः काः त्रोटनीयाः?
(आ) पर्ण
ू वाक्येन उत्तरत- (के वलं प्रश्नमेक्)
2×1=2
(i) भामाशाहः सविनयम ् किं वदति ?

(ii) सक
ु ु ले जातः कः कथ्यते?
(इ) प्रदत्तविकल्पेभ्यः उचितम ् उत्तरं चित्वा लिखत।(के वलं प्रश्नद्वयम)्
1×2 = 2
(i) 'धन्या' इति पदस्य विशेष्यपदम ् किम ् अस्ति?
(क) जननी (ख) धन्यो (ग) त्वदीया
(घ) सम्पत्तिः
(ii) 'उत्तमे कुले' इति अर्थ किं पदं अत्र प्रयक्
ु तम ्?
(क) जातः (ख) असि (ग) दे शम ्
(घ) सक ु ु ले
(iii) नाट्यांशं ' परकीयैः ' इति पदस्य विलोमपदं किं प्रयक्
ु तम ् ?
(क) पारतन्त्र्य ( ख) स्वकीयैः (ग) लौहबाहुभिः
(घ) सम्पत्तिः

प्रश्न 16 . रे खाङ्कितपदानि आधत्ृ य प्रश्ननिर्माणं कु रुत - (के वल
प्रश्नत्रयम)् 1x3=3
(i) मात्रा अनम ु तः अष्टावक्रः राजसभां गतवान ्।
(ii) शिक्षकः राष्ट्रस्य निर्माता भवति।
(iii) सर्पः बिलात ् बहिः आगतः।
(iv) सर्पदर्ज ु नयोः मध्ये सर्पः एव वरम ्।
मञ्जष ू ा- ( कस्य, कयोः, कया, कस्मात ् )
प्रश्न 17. मञ्जष ु त पदानि चित्वा अधो- लिखितश्लोकयोः अन्वयं
ू ातः समचि
परू यत - ½ x 10 = 5
(मञ्जषू ा से उचित पदों को चनु कर निम्नलिखित श्लोकों के अन्वय को परू ा
कीजिए।)
(I) वेशभष ू ाशनोपासनापद्धतिः
क्रीडनामोदसंस्कारवत्त्ृ यादिष।ु
यद्धि भिन्नं सदप्यस्त्यभिन्नं सदा
भत ू ले भाति तन्मामकं भारतम ् ।।
अन्वयः - यत ् …1…. वेशभष ू ा-अशन-उपासनापद्धति-क्रीडन-आमोद
संस्कारवत्ति ृ -आदिषु …2…... सत ्अपि ……3. अभिन्नम ् अस्ति।
…4……मामकम ् ....5.. ... भत ू ले भाति।
(II) जाह्नवीचन्द्रभागाजलैः पावितम ्
भानज ु ानर्मदावीचिभिर्लालितम ्।
तङ्ु ङ्गभद्राविपाशादिभिर्भावितं
भत ू ले भाति मेऽनारतं भारतम ् ।।
अन्वयः- जाह्नवीचन्द्रभागाजलैः …6……. भानज ु ा नर्मदावीचिभिः
7……….

तङ्
ु गभद्राविपाशादिभिः 8………. मे भारतं …9…… अनारतं
…10……….. ।

मञ्जष ू ा – ( भिन्नम,् लालितम,् भत
ू ले, पावितम,् हि, सदा, भावितम,् तत,्
भारतम,् भाति)
प्रश्न 18. अधोलिखितानि वाक्यानि घटनाक्रमानस ु ारं लिखत।
(1/2×8=4)
(i) राजसभायां पण्डिताः अष्टावक्रस्य वक्रदे हं दृष्ट्वा तारस्वरे ण अहसन ्।
(ii) अष्टावक्रः उत्तरम ् अयच्छत ् एते पण्डिताः मम वक्रदे हं दृष्ट्वा हसन्ति,
अहम ् एतेषां मर्खू तां दृष्ट्वा हसामि।
(iii) अष्टावक्रः पण्डितैः सह शास्त्रार्थम ् कृत्वा तान ् अजयत ्।
(iv) मात्रा अनम ु तः अष्टावक्रः राजसभां गतः।
(v) राजा जनकः अष्टावक्रम ् अपच्छत ् त्वं किमर्थम ् हससि ?
(vi)अष्टावक्रस्य शास्त्रपाण्डित्यं बद्ु धेः चातर्य
ु च दृष्ट्वा सर्वे सभास्थिताः
पण्डिताः प्रभाविताः भवन्ति ।
(vii) हे राजन ्! किम ् वक्रे दे हे आत्मा अपि वक्रः भवति ?
(viii) हसतः पण्डितान ् दृष्ट्वा अष्टावक्रः उच्चैः हसितम ु ् आरभत।

प्रश्न 19. रे खा‌ङ्कितपदानां प्रसङ्‌गानस ु ारम ् अर्थम ् प्रदत्तविकल्पेभ्यः चित्वा
लिखत। (के वल प्रश्नत्रयम)् (1×3=3)
(i) भोः कविवर ! गह ृ ाण पष्ु कलं स्वर्णमयं पारितोषिकम ् ।
(क) प्रभत ू म् (ख) अल्पम ् (ग) पष्ु पम ्
(घ) सन् ु दरम ्
(ii) वर्धन्तां विभवाः सौख्यानि च।
(क) विशिष्टाः (ख) भव (ग) विभःु
(घ) धनानि
(iii) यः मह्यम ् स्नेहं ददाति तस्मै अहं ज्योतिः ददामि।
(क) धनम ् (ख) तैलम ् (ग) प्रेम
(घ) न इह
(iv) यानस्याङ्ग हरे ः शस्त्रं वर्तुलाकारं चलन्तं यः जानाति सः पण्डितः।
(क) गोलाकारम ् (ख) वर्तते (ग) तल ु ाकारम ्
(घ) वर्तुलं करोति इति

QUESTION PAPERS
GET PREVIOUS YEAR QUESTION PAPERS FOR ALL CLASSES FOR CBSE, ISCSE, ISC AND ALL ALL
STATE BOARDS HERE AT

Andhra Pradesh Board Question Papers
BOARD
WISE Assam Board Question Papers
Bihar Board Question Papers
Chhattisgarh Board Question Papers
Goa Board Question Papers
Gujarat Board Question Papers
Haryana Board Question Papers
Himachal Pradesh Board Question Papers
J&K State Board Question Papers
Jharkhand Board Question Papers
Karnataka Board Question Papers
Kerala Board Question Papers
Madhya Pradesh Board Question Papers
Maharashtra State Board Question Papers
Manipur Board Question Papers
Meghalaya Board Question Papers
Mizoram Board Question Papers
Nagaland Board Question Papers
Orissa Board Question Papers
Punjab Board Question Papers
Rajasthan Board Question Papers
Tamil Nadu Board Question Papers
Telangana State Board Question Papers
Tripura Board Question Papers
Uttarakhand Board Question Papers
Uttar Pradesh (UP) Board Question Papers
West Bengal (WB) Board Question Papers