Class 9 PT I Question Paper 2026-27 Sanskrit

CBSE CLASS 9
PT I Question Paper
Session 2026-27

SANSKRIT

Exam CBSE Class 9
Subject Sanskrit
Session 2026-27
Document Type PT I Question Paper

Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests

.
.co s e m
em l a

as ag
Question Paper
-1
SESSION: 2026 – 2027
Class: IX Maximum Marks: 40
Subject: Sanskrit Time:1 Hours 30Minutes

m
_____________________________________________________________

m . c o
1. अधो ल खतं ग ांशं पिठ ाcoद नानाम् उ रा ण सं ृ तेन लखत – m
‘क’ भागः अपिठतावबोधनम् (10 अ ाः )

. s e
s em वृ ः आसीत्। त न् वृ े बहवः खगाः वस । एकदा ते अतीव बुभु ताः आसन्glअतः a
भोजनम् अ े टुlमa् इत तः म । ते दूरं दूरम् अग न्। अ े च एक न् े े त ु लकणान् अप न्। तेaत ग ा
एक न् वने एकः िवशालः

g
स नतयाaत ु लान् खाद पर ु जालेन ब ा: अभवन्। मृ ुभयेन खगाः अित ाकु लाः आसन्। तदा तेषु एकः
वृ ः कपोतः एकम् उपायम् असूचयत् तेषाम् उ ाहवधनं च अकरोत्। ते सव िम ल ा जालेन सह िम मूषक
समीपम् अग न्। सः जालं द ैः अकतयत्। अ े सव प णः त ाः भू ा अनृ न् अगायन् च – ‘सुखं तु एकतायाम्
एव िव ते। आपदां तर णः धैयम् इित।’
अ. एकपदे न उ रत – (के वलं न यम्) 2×1=2

m
(i) िवशालवृ े के वस ?

.co
(ii) खगानां िम ं कः आसीत्?
(iii) सुखं कु िव ते?
e m
आ. पूणवा येन उ रत - (के वलं
l as
न यम्) 2×2=4
(i) खगाः िकमथ म ?
a g
(ii) खगाः त ाः भू ा िकम् अकु वन्?
(iii) खगाः िकमथ ाकु लाः आसन्?

इ. अ अनु े द कृ ते उपयु तं शीषकं सं ृ तेन लखत। 1

om
ई. यथािनदशम् उ रत - 3×1=3

m
o (क) मृ ुभयेन . c
m
(i) ‘मृ ुभयेन खगाः अित ाकु लाः आसन्।’ अ िवशे पदं िकम्?

. c s e
m (ग) ाकु लाः la
(ख) खगाः

s e g
la a
(घ) आसन्

ag
(ii) ‘ते दूरं दूरम् अग न्।’ अ ि यापदं िकम्?
(क) ते (ख) दूरं
(ग) अग न् (घ) दूरम्
(iii) ग ांशे ‘आसीत्' इित ि यापद कतृपदं िकम्?
(क) वने (ख) एक न्
(ग) वृ ः (घ) िवशालः

m . c
c. o s e m
em
Page 1

s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl a
Page 1 of 4

‘ख’ भागः रचना कं कायम् (05 अ ाः )
2. धानाचाय ित एकं ाथना-प ं ल खतम् अ । म ूषातः समु चतं पदं च ा र ानािन पूरयत – 10×½ =5
सेवायाम्,
(i) ______________ धानाचायाः
डी.ए. वी. िव ालयः
चे ई नगरम्।
महोदयाः
सिवनयं (ii)______________अ यत् अहम् (iii)__________________क ायाः छा ः अ । सं ृ त-भाषायां
(iv) ______________ अतीव चः अ । अहम् ितवष (v) ______________ शत- ितशतम् अ ान् ा ोिम।
अहम् (vi) ______________ भाषाम् अि म-क ायाम् अिप (vii) ______________ इ ािम। अतः नव ां क ायां
सं ृ त-पठनाय म म् (viii) ______________ दाय अनु हं कु व ु (ix) ______________ इित ाथये।
ध वादाः ।
(x) ______________ श ः
रमेशः

म जूषा - अनुमितम्, भवताम्, िनवेदनम्, मा ाः , एताम्, मम, भव ः , पिठतुम्, सं ृ ते, नव ाः

‘ग’भागः पिठतावबोधनम् (15 अ ाः )
3. अधो ल खतं प ांशं पिठ ा द - ानाम् उ रा ण सं ृ तेन लखत -
भारतीयैकतासाधकं सं ृ तम्,
भारतीय स ादकं सं ृ तम्।
ानपु भादशकं सं ृ तम्,
सवदान स ोहदं सं ृ तम्।।
(i) एकपदे न उ रत – (के वलं न यम्) 2×½ =1
(क) सं ृ तं क ाः साधकम्?
(ख) सवदा सं ृ तं क स ोहदम्?
(ग) भारतीय स ादकं िकम्?
(ii) पूणवा येन उ रत -(केवलं न यम्) 2×1=2
(क) सं ृ तं क स ादकम्?
(ख) ानपु भादशकं िकम्?
(ग) कदा सं ृ तम् आन स ोहदम्?
(iii) यथािनदशम् उ रत - 2×1=2
(क) “सं ृ तं भारतीयैकतां साधयित” अ न् वा े कतृपदम् िकम्?
(ख) “सं ृ तं ानपु भां दशयित” अ न् वा े ि यापदं िकम्?

Page 2

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 4

.
.co s e m
em l a

as अथवा
ag
(क) ‘अ ानम्’ इ पद िवलोमपदं प ांशे िकम्?
(ख) ‘सदै व’ इ पद पयायपदं प ांशे िकम्?
4. अधो ल खतं ग ांशं पिठ ा द - ानाम् उ रा ण सं ृ तेन लखत -
सामा जीवने अ ं , व म्, आवासः , श ा, ा सेवा चे ादीनां मूलभूतानाम् आव कतानां पूतये धनम् आव कम्।
पया धन अभावात् कत पालनं किठनं भवित। ा ं , श ा, सेवा, दानम् चे ादीिन काया ण बा धतािन भव ।

m
co
दैन नजीवनं च अस ु लतं भवित। अतः धमशा े चतुवगषु धमाथकाममो ेषु अथः अ तमः ः इित ग ते। उ ं

m
(i) एकपदे न उ रत – (के वलं .coन यम्)
ग डपुराणे –“ ा े मु त चो ाय धममथ च च येत्।” अथात् िदन आर े धमाथयोः च नम् आव कम्।
m .
s e
(क) िदन आर े कयोःem a
2×½ =1

s g l
(ख) क अभावात्la कत पालनं किठनं भवित? a
च नम् आव कम्?

(ग) क न् चतुagवगषु धमाथकाममो ेषु अथः अ तमः ः ग ते?
(ii) पूणवा येन उ रत - (के वलं न यम्) 2×1=2
(क) सामा जीवने कासाम् आव कतानां पूतये धनम् आव कम्?
(ख) ग डपुराणे िकम् उ म्?
(ग) धन अभावात् कािन काया ण बा धतािन भव ?

m
(iii) यथािनदशम् उ रत - 2x1=2

c o
(ख) ‘दैन नजीवनं च अस ु लतं भवित’ अ न् वा े कतृपदम्. िकम्?
(क) ‘ कत पालनं किठनं भवित’ अ ि यापदं िकम्?

e m
l asअथवा
(क) ‘सामा े जीवने’ अ िवशेषणपदं िकम्?
ag
(ख) ‘स ु लतम्’ इ पद िवलोमपदं ग ांशे िकम्?

5. रे खाि तपदमाधृ निनमाणं कु त — (के वलं न यम्) 3×1=3
(i) िदन आर े धमाथयोः च नम् आव कम्।
(ii) पया धन अभावात् कत पालनं किठनं भवित।

m
.co
(iii) अनैितकः आ थक वहारः कदािप न करणीयः ।

m
.co m
(iv) स ागण एव धनाजनं करणीयम्।

s e
s em g la
la
6. अ. ोकं पिठ ा म ष
ू ातः उ चतपदािन गृही ा अ यं पूरयत- 4×½ =2

g a
a ागस ोषसेवा तं सं ृ तम्
िव क ाणिन ायुतं सं ृ तम्
ानिव ानस ेलनं सं ृ तम्
भुि मुि यो े लनं सं ृ तम् ॥

m . c
c. o s e m
em
Page 3

s
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit
gl a
Page 3 of 4

अ यः – (i) _________ ाग-स ोष-सेवा- तम् (अ ), सं ृ तं िव - (ii) _________िन ा-युतम् (अ ), सं ृ तं
ान-िव ान (iii) ___________ (अ ), (च) सं ृ तं (iv) _________मुि - य-उ ेलनम् (अ )।

म ष
ू ा -- क ाण, भुि , सं ृ तं , स ेलनम्

(अथवा)
आ. ोकं पिठ ा म ूषातः उ चतपदािन गृही ा भावाथ पूरयत-
धमकामाथमो दं सं ृ तम्
ऐिहकामु को षदं सं ृ तम्।
कमदं ानदं भि दं सं ृ तम्
स िन ं शवं सु रं सं ृ तम्।।
भावाथः – इहलोके (i)_________ च सं ृ तेन उ षः ल ते। धम , (ii) __________,अथ , मो ािप साधनािन
सं ृ तेन ल े। भि म् (iii) ______________ ानं ा ुं कम कतु च सं ृ तं साधनम् अ । अतः
(iv) ______________स ं शवं सु रं च अ ।

म ष
ू ा – काम , सं ृ तं , परलोके , आच रतुं

‘घ’ भागः अनु यु त ाकरणम् (10 अ ाः )
7. अधो ल खत ानाम् उ रा ण िनदशानुसारम् लखत – 8×½=4
(i) ‘व्’ वण उ ारण ानं िकम् अ ?
(ii) स्, ष्, श् एतेषु कः ताल ः अ ?
(iii) ‘ल्’ इित वण उ ारण ानं लख ु।
(iv) ‘च्’ इित वणः ताल वणः अथवा द वणः ?
(v) ‘झ्’ इित वणः क ः अथवा ताल ः अ ?
(vi) ‘ह्’ इित वण उ ारण ानं लखत।
(vii) ‘उ’ वण उ ारण ानं िकम्?
(viii) ‘पु कम्’ अ न् पदे ना स ः वणः कः ?
8. अधो ल खतवा ेषु रे खाि तपदे षु स ंस िव े दं वा कु त - (के वलं षट् ा:) 6×1=6
(i) उपा जतधन कः + चन भागः भिव सुर ायै स यनीयः ।
(ii) भारतीय + एकतासाधकं सं ृ तम्।
(iii) ऐिहक + आमु क उ षदं सं ृ तम्।
(iv) किवना सु रं गीतं ुतम्।
(v) यः जनः ायपूवकम् अथ पाजनं करोित।
(vi) शु चः + न मृ ा रशु चः शु चः ।
(vii) िव चेत म ारकं सं ृ तम्।
**********************

Page 4

For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 4