Page 1
FOR CBSE CLASS 12 PREPARATION
CBSE Class 12 Sample
Paper 2027 Solution
(Marking Scheme) for
Gujarati
EXAM YEAR TYPE SUBJECT
CBSE Class 12 2027 Solutions Gujarati
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
m
m .co
m .co s e m
se Gujarati (110) agl
a
Marking Scheme
Class. XII (2026-27)
નધ
ોં NOTE
આ ્ᕚ્ᕞપ્ᕔને બે વિભાગમાોં વિભાવિત The question paper is divided in two
m
.co
કરિામાોં આવ્યોં છે.
m
parts.
.co
વિભાગ અ – િસ્તયવન્ᕗ ્ᕚ્ᕞ (MCQ) તેમિ ટોં કા Part A: Objective type questions. (MCQ) and
s e m
s em
્ᕚ્ᕞ પયછિામાોં આિશે. very short question
l a
g la
દર ેક ઉ્ᕈર માટે 1 અોંક વનધાાવરત છે. ag
a
Each Answer carries 1 mark.
(અ) વિભાગ કય લ 40 ગયણન હશે. Total - 40 marks.
વિભાગ (બ) િણાના્ᕒક ્ᕚ્ᕞ Part B: Subjective Descriptive questions
આપેલી સચના ્ᕚમાણે આ વિભાગમાોં As per the instructions given the questions
્ᕚ્ᕞ ્ᕈર લખિાના રહેશે. and answers of this section have to be
written.
કય લ ગયણ 40
m
Total - 40 marks.
્ᕚ્ᕞપ્ᕔમાોં ઉ્ᕈર લખતા પહે લા તેન વસવર્લ
.co
Please write down the serial number of the
નોંબર અિશ્્ લખિ .
s em question before attempting it.
g lગયaિરાતી
ધa રણ-XII (110)
સમ્ – 3 કલાક કય લ ગયણ -80
Time: 3 hrs. M.M.- 80
PART A (િસ્તયવન્ᕗ ્ᕚ્ᕞ ) (40)
(Advanced Reading Skill)
m
m
્ᕚ્ᕞ-1. નીચેન ગ્ᕕખોંડ િાોંચી, તેની નીચેના ્ᕚ્ᕞ ના ટોં કમાોં ઉ્ᕈર લખ . (5x1=5)
c. oસફળતા અને નનષ્ફળતા માણસના જીવનપથના બે અનવભા્ᕋ અંગો છે. વ્યનિseજીવનનાm દરેક ્ષે્ᕔમાં .co
s emસતત સફળતા મેળવે એ શ્િ નથી. સફળતા ત્યારે મળે છે ્ᕋારે મનુષ્ય સતત મહે
g l a
la
નત, નશસ્ત, નન્ષા અને ધૈયય
a ં
ag સાથે લ્િ માટે ્ᕚયાસ કરે. સફળતા આપણને ઉત્સાહ, આ્મનવ્ષાસ અને નવી ઊચાઈઓ સર કરવાની
્ᕚેરણા આપે છે પરં તુ જીવનમાં મળતી નનષ્ફળતા પણ એટલી જ મહᕈᖚવની છે. નનષ્ફળતા આપણામાં રહેલી
ભૂલો અને નબળાઈઓ સમજવામાં મદદ કરે છે. તે આપણું મનોબળ મજબૂત બનાવે છે અને આગળ વધવા
માટે ની સાચી નદશા બતાવે છે. નનષ્ફળતા ત્યારે જ નુકસાનકારક બને છે ્ᕋારે આપણે તેને પરાજય માનીએ.
પરં તુ જો આપણે તેને એક ્ષનણક અવરોધ, એક શીખવાની તક અને નવી શરૂઆતનો પાયાનો પથ્થર
માનીએ, તો તે સફળતાનું મૂળ બને છે. જીવનમાં મળે લ દરેક નનષ્ફળતા આપણા ધૈયય, સંયમ અને સંઘર્યશનિની
પરી્ષા લે છે અને ભનવષ્યના પડકારો સામે વધુ સ્જ બનાવે છે. આજની પેઢી માટે આ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી
m .
.co m
છે કે સફળતા ્િારેય તરત કે સરળતાથી મળતી નથી. યોગ્ય આયોજન, સતત ્ᕚય્બ, સ્વયંનશસ્ત અને
s e
em a
1
s l
g la ag
a For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 10
Page 3
નનષ્ફળતાને સ્વીકારવાનો સકારા્મક અનભગમ - આ ચાર ગુણો કોઈપણ વ્યનિની સફળતાનો સૌથી
મજબૂત આધારસ્તંભ છે. સફળતા ્ᕚા્મ કયાય પછી તેનો આનંદ જરૂર માણવો જોઈએ, પરં તુ નનષ્ફળતા ્ᕚા્મ
થયા પછી નનરાશ થવું કે હાર માનવી એ યોગ્ય નથી. નનષ્ફળતા એ સંકેત આપે છે કે કદાચ કે ટલીક બાબતોમાં
સુધારો કરવાની અથવા કોઈ નવી રીત અપનાવવાની જરૂર છે. નનષ્ફળતા આપણને વધુ બુનિશાળી અને
અનુભવસમૃિ બનાવે છે. જીવનનો દરેક તબ્કો ્િારેક સફળતા, તો ્િારેક નનષ્ફળતા આપીને આપણા
વ્યનિત્વનું ઘડતર કરી જીવનને અથયપૂણય બનાવે છે. આથી, સફળતા અને નનષ્ફળતા બંને આપણા જીવનના
માગયદશયક છે. સફળતા આપણને આગળ ધપાવે છે અને નનષ્ફળતા આપણને સાચી નદશામાં લઈ જવાનું કાયય
કરે છે.
્ᕚ્ᕞ : (I) મનુષ્યને સફળતા ્િારે ્ᕚા્મ થાય છે?
ઉ્ᕈર: મનુષ્ય સતત મહેનત, નશસ્ત, નન્ષા અને ધૈયય સાથે લ્િ્ᕚાન્મ માટે ્ᕚયાસ કરે છે
ત્યારે તેને સફળતા ્ᕚા્મ થાય છે.
(II) નનષ્ફળતા મનુષ્યને કઈ બાબત સમજાવે છે?
ઉ્ᕈર: નનષ્ફળતા મનુષ્યને પોતાની ખામીઓ, ભૂલો અને નબળાઈઓ સમજવામાં મદદ કરે છે.
તે મનોબળ મજબૂત બનાવે છે અને આગળ વધવા માટે ની સાચી નદશા બતાવે છે.
(III) સફળતા્ᕚાન્મના આધારસ્તંભો કયા છે?
ઉ્ᕈર: યોગ્ય આયોજન, સતત ્ᕚય્બ, સ્વયંનશસ્ત અને નનષ્ફળતાને સ્વીકારવાનો
સકારા્મક અનભગમ-આ ચાર ગુણો સફળતા્ᕚાન્મના આધારસ્તંભ છે.
(IV) મનુષ્યનું જીવન અથયપૂણય ્િારે બને છે?
ઉ્ᕈર: જીવનના દરેક તબ્કામાં ્િારેક સફળતા મળે છે તો ્િારેક નનષ્ફળતા, આ બંને
મળીને મનુષ્યના વ્યનિત્વનું ઘડતર કરે છે અને જીવનને અથયપૂણય બનાવે છે.
(V) મનુષ્યના સાચા માગયદશયક કોણ છે? કઈ રીતે?
ઉ્ᕈર: સફળતા અને નનષ્ફળતા બંને મનુષ્યના જીવનના સાચા માગયદશયક છે. સફળતા મનુષ્યને
આગળ ધપાવે છે અને નનષ્ફળતા સાચી નદશામાં લઈ જવાનું કાયય કરે છે.
્ᕚ્ᕞ-2 નીચેનયોં કાવ્ િાોંચી, તેની નીચેના ્ᕚ્ᕞ ના ઉ્ᕈરન સાચ વિકલ્પ શ ધીને લખ . (5x1=5)
તનબળ, ધનબળ, બુનિબળ, સવય ન એક જ સાથ;
પાંખો છે જે ્ᕚાણીને, તો તેને નનહ હાથ.
આપયું સૌને ઈ્ષરે, એક એક નવધ જોર;
જોર મુખે છે સપયન,ે વૃનિક(વીંછી) પૂંછ સજોર.
વગર બુનિએ જોરથી, થતું હોત જો કાજ;
વાઘ, વરુ ને વાંદરાં, કરત જગતમાં રાજ.
જે નનજબળ જાણે નનહ, વરતે પરાધીન;
હાથી અ્ઞાને રહે, મા’વત આગળ દીન.
પોતામાં પોતાપણું, હોય તો જ સૌ સ્હેલ;
હોય તો જ દીવો બળે દીવામાંહી નદવેલ.
નહકમત ધરે હજાર પણ, ગજા ્ᕚમાણે થાય;
નખ છેદાય નરેણીએ, કં ઠ કદી ન કપાય.
્ᕚ્ᕞ :
(I) પોતાની અસીમ શનિઓથી અજાણ હાથી મહાવત પાસે કે વો બની જાય છે? - (C) દીન
(II) સ્વશનિથી અજાણ લોકો કે વા બની જાય છે? - (B) પરાધીન
(III) કનવતામાં કયા ્ᕚાણીને ‘મુખે જોર' છે એવું કહેવામાં આવ્યું છે? - (A) સપય
2
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 10
Page 4
m
m .co
c. o(IV) વાંદરાં, વરુ અને વાઘ કયા કારણસર જગતમાં રાજ નથી કરી શકતાં? sem
m - (C) બુનિ નવના મા્ᕔ બળને મહᕈᖚવ આપે છે. la
se g
(V) ‘હોય તો જ દીવો બળે દીવામાંહી નદવેલ’ આ પંનિ ્ᕛારા કનવ શેનીaવાત કરે છે?
-(C) આંતનરક શનિના મહᕈᖚવની
(Literature)
્ᕚ્ᕞ-3 નીચેના ્ᕚ્ાોના યોગ્ય નવકલ્પ પસંદ કરીને ઉ્ᕈર લખો (કોઇપણ પાંચ) (5x1=5)
(I) કનવના મતે મૃત્યુ પછી શું સાથે આવતું નથી?
ઉ્ᕈર: કનવના મતે મૃત્યુ પછી ધન, જન, સંપત કે સા્ીબી સાથે આવતું નથી.
m
(II) ‘હં કારી જા’ કાવ્યમાં કનવ કઈ તી્ᕥ ઝં ખના વ્યિ કરે છે?
m .co
m .co
ઉ્ᕈર: હં કારી જા’ કાવ્યમાં કનવ ્ᕚભુદશયનની તી્ᕥ ઝં ખના વ્યિ કરે છે.
s e m
(III) લેખક સુરશ
e
ે જોશીને મતે કોને થીંગડું દઈ શકાતું નથી?
s l a
ઉ્ᕈર: લેખક સુરશ
g lે aજોશીને મતે વૃિાવસ્થા અને જીણયતા થીગડું દઈ શકાતું નથી. ag
aયામાં શું સમાયેલું છે?
(IV) વડલાના હૈ
ઉ્ᕈર: વડલાના હૈયામાં પંખીઓના મીઠાં ટહુ કા સમાયેલા છે.
(V) નચરાયુનું રેશમી વ઼્ સાંધી ન શકાયું...કારણ કે
ઉ્ᕈર: નચરાયુનું રેશમી વ઼્ સાંધી ન શકાયું...કારણ કે નચરાયુના રેશમી વ઼્ સાંધી શકાય એટલા
પાપ નવનાના વર્ય બીજા કોઈ પાસે ન હતા.
(VI) શી ઈચ્છા પૂરી કરશો? આ ્ᕚ્ા કોણ પૂછે છે?
ઉ્ᕈર : આ ્ᕚ્ા નસિ પુરુર્ પૂછે છે. m
m .co
s e
્ᕚ્ᕞ – 4 નીચેનયોં કાવ્ િાોંચી, તેની નીચેના ્ᕚ્ᕞ ના ઉ્ᕈર લખ . ( ક ઇપણ પાોંચ) (5x1=5)
મેળો આપો તો એક માનવીની સંગ
g la
અને એકલતા આપો તોa
ટોળે ,
જીવતર આપો તો એવું આપો કે
્ષાસ એના કે ફના કસુંબા ઘોળે !
તરતાં ન આવડે લગાર અને તગતગતા
તડકાનો દનરયો લલકારે.
થાકે લી આંખો અંજાતી નથી, તોય
થોડાં મૃગજળ ચળકે છે મઝધારે. m
m .co
.co
ટીપેથી પાય તો ધરાઉં, સાવ તરસ્યો હુ ં
e m
e m સૂની બપોરની આ એકલતા એકલતા
રહી ગયો છલકાતી છોળે .
l as
las ag
ag એકલતા બોલી અકળાવો,
ઊગતી સવારના આ ડહોળાતા રં ગમાં
જો થોડી સાંજ ઘૂંટી લાવો.
કોઈએ ના હોઠે અડકાડયું એ અમરતને
કોણ હવે આકાશે ઢોળે ?
્ᕚ્ᕞ :
(I) કનવ મેળો અને એકલતા નવશે શું કહે છે?
m .
.co s e m
em a
3
s l
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 10
Page 5
ઉ્ᕈર: કનવને આ જગતમાં રહીને એવો અનુભવ થયો છે કે નદલદાર માનવીનો સંગાથ થાય તો માનવતાની મહેક
ફે લાવી શકાય. ટોળાની વચ્ચે પણ એકલા રહેવાની શનિ મળે તો જીવનમાં હં મેશાં આનંદમાં જ રહી શકાય.
(II) કનવ કે વું જીવન ઇચ્છે છે?
ઉ્ᕈર: કોઈપણ પનરનસ્થનતમાં હં મેશાં આનંદમાં રહે એવું જીવન કનવને ઈચ્છી છે.
(III) મૃગજળ ્િાં ચળકે છે?
ઉ્ᕈર: ્ᕚવાહની મધ્યે એટલે કે જીવનના મધ્યકાળમાં કનવને મૃગજળનો ભાસ થાય છે.
(IV) કનવ ્િાં તરસ્યા રહી ગયા છે?
ઉ્ᕈર: સુખોના છલકાતા સાગરની વચ્ચે તેઓ સાવ જ તરસ્યા છે. માટે ્ᕚભુ થોડું આપે તોય સંતોર્ પામે.
(V) ઊગતી સવારના ડહોળાતા રં ગમાં કનવને શું જોઈએ છે?
ઉ્ᕈર:જીવનના ઊગતા ્ᕚભાતના ડહોળાતા રં ગમાં જો થોડી સાંજનો સોનેરી રં ગ કોઈ ઘોળી લાવે તો જીવન ધન્ય થઈ
જાય.
(VI) કનવ અમૃતને કોઈએ હોઠે નથી અડાડયું એવું કહે છે.
્ᕚ્ᕞ -5 નીચેન ગ્ᕕખોંડ િાોંચી, તેની નીચેના ્ᕚ્ᕞ ના એક-બે િા્િ માોં ઉ્ᕈર લખ .(ક ઇપણ પાોંચ) (5x1=5)
જો નનશાળ ન હોત તો બધાના બાળપણનો કાળ સુખમાં જ ગયો હોત. રજાઓ ફરનજયાત અને
નશ્ષણ મરનજયાત હોવું જોઈએ. એનો એવો જરાય અથય નનહ કે મને ભણવાની હોંશ નહોતી. પણ કે રી
પીળી કઈ રીતે થાય? નાનળયેરમાં મીઠું પાણી કોણ રેડે? ગર ભરેલી આમલી ઝાડ પર કઈ રીતે તૈયાર થાય?
આખો નદવસ આપણે ગીત ગાતાં રહીએ તો શું થાય? આવું આવું નશ્ષણ આપવાનું છોડીને બીજા જ
નવર્યો ભણાવવામાં આવે છે ! રોજ ્ᕚાથયના કરવા છતાં ભગવાન આપવામાં આપણાં પર આટલો ્ᕅૂ ર કે મ
થાય છે? આ સવાલનો જવાબ મને નનશાળમાં ્િારેય મળ્યો નથી. એટલું વળી ઠીક હતું કે મારા
નાનપણમાં જૂ નું ગનણત જ હતું, પણ જૂ નું ગનણત ભણેલા ભગવાનને મૌનખક નહસાબના જવાબ મારા
કાનમાં, ધીમેથી આવીને કહી જવામાં શો વાંધો હતો? મારા વગયમાંના નવનાયક દે સાઈને, દીનુ અને મોહન
વાગળે ને તો ચો્કસ એ જ જવાબ કહી જતો હશે. હકીકતે તો અમે ્ᕔણેય જણ જોગે્ષરીના રામે્ષર
મંનદરમાં ઘંટ વગાડીને, ભગવાનનું બરાબર ધ્યાન ખેંચીને, સાષ્ાંગ દં ડવત્ ્ᕚણામ કરીને, ‘ભગવાન મને
ગનણતમાં પાસ કર.પુરવણી પર શાહી ઢોળવા દઈશ નનહ, એવી એવી માગણીઓ કરતા.
્ᕚ્ᕞ :
(I) બાલ્યકાળના સુખની લેખક શી કલ્પના કરે છે?
ઉ્ᕈર: જો નનશાળ ન હોત તો બધાના બાળપણનો કાળ સુખમાં જ ગયો હોત. રજાઓ ફરનજયાત અને નશ્ષણ
મરનજયાત હોવું જોઈએ જેથી બાળકને વધારે સુખ મળે .
(II) લેખકને નનશાળમાં કયા સવાલનો જવાબ ્િારેય મળ્યો નથી?
ઉ્ᕈર: રોજ ્ᕚાથયના કરવા છતાં ભગવાન આપવામાં આપણાં પર આટલો ્ᕅૂ ર કે મ થાય છે? આ સવાલનો જવાબ
મને નનશાળમાં ્િારેય મળ્યો નથી.
(III) લેખકના મતે શાળામાં કે વું નશ્ષણ આપવું જોઈએ?
ઉ્ᕈર: કે રી પીળી કઈ રીતે થાય? નાનળયેરમાં મીઠું પાણી કોણ રેડે? ગર ભરેલી આમલી ઝાડ પર કઈ રીતે તૈયાર
થાય? આખો નદવસ આપણે ગીત ગાતાં રહીએ તો શું થાય? આવા ્ᕚકારનું નશ્ષણ શાળામાં આપવું જોઈએ.
(IV) લેખક ભગવાન નવશે શું નવચારે છે?
ઉ્ᕈર: જૂ નું ગનણત ભણેલા ભગવાનને મૌનખક નહસાબના જવાબ મારા કાનમાં, ધીમેથી આવીને કહી જવામાં શો
વાંધો હતો? મારા વગયમાંના નવનાયક દે સાઈને, દીનુ અને મોહન વાગળે ને તો ચો્કસ એ જ જવાબ કહી જતો હશે.
(V) જોગે્ષરીના રામે્ષર મંનદરમાં ઘંટ વગાડીને લેખક અને તેના નમ્ᕔો શું માંગતા?
ઉ્ᕈર: જોગે્ષરીના રામે્ષર મંનદરમાં ઘંટ વગાડીને, ભગવાનનું બરાબર ધ્યાન ખેંચીને, સાષ્ાંગ દં ડવત્ ્ᕚણામ કરીને,
‘ભગવાન મને ગનણતમાં પાસ કર. પુરવણી પર શાહી ઢોળવા દઈશ નનહ, એવી એવી માગણીઓ કરતા.
(VI)કનવના શાળાકાળમાં જૂ નું ગનણત હતું
4
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 10
Page 6
m
m .co
m .co s e m
la. (ક ઈપણ પાોંચ) (5x1=5)
(Applied Grammar)
se ્ᕚ્ᕞ-6.(A) સચના ્ᕚમાણે સાચ વિકલ્પ પસોંદ કરી ઉ્ᕈર લખ
ag
(I) નીચેનામાંથી ‘પોરસાવવું’ રૂનઢ્ᕚયોગનો સાચો અથય શોધો. - (B) વખાણ કરવા
(II) ‘હસતે મોઢે ’ રૂનઢ્ᕚયોગનો સાચો અથય લખો. - (B) સહર્ય સ્વીકાર
(III) ‘ફરમાન કરવું’ રૂનઢ્ᕚયોગનો સાચો અથય લખો. - (D) આદે શ આપવો
(IV) નીચેના રૂનઢ્ᕚયોગ અને તેના અથયનું કયુ જોડકું યોગ્ય છે? - (B) પેટનું પાણી ન હાલવું – નનનિંત રહેવું
(V) નીચેના રૂનઢ્ᕚયોગ અને તેના અથયનું કયુ જોડકું યોગ્ય નથી? - (B) માલ ન હોવો – વજૂ દવાળું હોવું
(VI) નીચેનામાંથી ‘આભા બની જવું’ રૂનઢ્ᕚયોગનો સાચો અથય શોધો.- આિયયચનકત થઈ જવું
m
m
(B)સચના ્ᕚમાણે સાચ વિકલ્પ પસોંદ કરી ઉ્ᕈર લખ .(ક ઈપણ ્ᕔણ) .co
.co
(3x1=3)
(I) નીચેના વા્િોમાંથી સંયોજકવાળું વા્િ શોધીને લખો. e m
em l as
s
- (B) હુ ં શબ્દાથયને નથી વળગતો, ભાવાથય આપું એટલે મને સંતોર્.
laથી સંયોજકવાળું વા્િ શોધીને લખો. ag
g
(II) નીચેના વા્િોમાં
a રાખું છું ત્યાં સુધી નનહ તો જોયા જેવી થશે.
- (C) હજુ શરમ
(III) નીચેના વા્િમાં યોગ્ય સંયોજક મૂકો.
શાળામાં _______ રમતોત્સવ હોય ______ તેઓ અચૂક હાજર હોય.
- (B) ્ᕋારે - ત્યારે
(IV) નીચેના વા્િોમાંથી સંયોજકવાળું વા્િ શોધીને લખો.
ઉ્ᕈર : (D) મહેનત સારી હોય તો સારું પનરણામ આવે
m
.co
(C)સચના ્ᕚમાણે સાચ વિકલ્પ પસોંદ કરી ઉ્ᕈર લખ .(ક ઈપણ ચાર) (4x1=4)
em
(I) નીચેનામાંથી પદ્ᕅમ અને પદસંવાદની દૃનષ્એ સાચું વા્િ લખો.
s
laછે.
- (A) ્ᕚત્યેક ઘરમાં વીજળીના દીવા ્ᕚકાશી ર્ીા
g
a સાચું વા્િ લખો.
(II) નીચેનામાંથી પદ્ᕅમ અને પદસંવાદની દૃનષ્એ
- (D) પરમે્ષર આંખે દે ખાતો નથી, પણ એને અનુભવમાં લઈ શકાય છે.
(III) નીચેનામાંથી લેખનરૂનઢ અને ભાર્ાશુનિની દૃનષ્એ સાચું વા્િ લખો.
- (A) ગોપી અને રમણલાલ આવ્યાં હતાં.
(IV) નીચેનામાંથી લેખનરૂનઢ અને ભાર્શુનિની દૃનષ્એ સાચું વા્િ લખો.
- (A) દનરયાએ મને સ્વપન આપયું કે મેનટિ ક પાસ કરી અમેનરકા ભણવા ચાલ્યો જા
(V) નીચેનામાંથી લેખનરૂનઢ અને ભાર્ાશુનિની દૃનષ્એ સાચું વા્િ લખો.
m
m
ઉ્ᕈર - (B) નવ્ᕕાથીઓને માગયદશયન આપો .co
.co
m નીચેના િા્િ ના સચના ્ᕚમાણે કાળ ઓળખ . (ક ઈપણ ્ᕔણ) (3x1=3)lase
m
e
s (I) નીચેના વા્િોમાંથી પૂણય વતયમાનકાળનું વા્િ શોધો.
(D)
g
l a a
ag - (B) કાવ્યમાં કનવએ કલ્પનાને કાવ્યદે હ અને હાદય ને આ્મા તરીકે કં ડાયો છે.
(II) નીચેના વા્િોમાંથી ચાલુ ભૂતકાળનું વા્િ શોધો.
- (C) સૂયોદય થતાં જ સવારનું ઝાકળ ફૂલોની પાંદ ડીઓ પરથી ધીમે ધીમે ઊડી ર્ીું હતું.
(III) નીચેના વા્િોમાંથી પૂણય ભનવષ્યકાળનું વા્િ શોધો.
- (D) દે શની ઉ્નનત કાજે જ સમાજસેવકોએ સ્વસ્થ સમાજનું નનમાયણ કયુું હશે.
(IV) નીચેના વા્િોમાંથી ઉદગારવા્િ શોધો
ઉ્ᕈર; (D)અરેર!ે એણે આવું ન કરાય! m .
.co s e m
em a
5
s l
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 10
Page 7
PART B (િણાના્ᕒક ્ᕚ્ᕞ ) (40)
(Literature)
્ᕚ્ᕞ-7. નીચેના ્ᕚ્ᕞ ના ટોં કમાોં ઉ્ᕈર લખ . (ક ઈપણ ્ᕔણ) (3x2=6)
(I) નાયકનો સ્વાથય અને નાનયકાની નનિઃસ્વાથય ભાવના શી રીતે આલેખન પામી છે?
ઉ્ᕈર:‘વીડી વાઢવા લોકગીતમાં નાયકની સ્વાથયપરાયણતા અને પ્બીની ઼્ીસહજ દા્ષનણકતા
બતાવીને સમાજમાં પુરુર્ સમોવનડયણ તરીકે આલેખવામાં આવી છે. નાયક પોતાની પ્બી કરતા
કામ પણ ઓછું કરે છે અને તેને મદદ કરવાને બદલે પોતાનો ભારો લઈને પ્બીને એકલી મૂકીને
જતો રહે છે. ્ᕋારે પ્બી પનત કરતાં કામ પણ વધારે કરે છે, પનતને ભારો ચડાવવામાં મદદ
પણ કરે છે. ખેતરમાં એકલી હોવા છતાં નહં મત હાયાય નવના વટે માગુયની મદદ લઈને પોતાનો
ભારો લઈને ઘેર આવે છે.
(II) ‘હોડી’ અને ‘સંસાર’નાં ્ᕚતીકો સ્પષ્ કરો.
ઉ્ᕈર: ‘હોડી’ એટલે માનવજીવન. કનવ મનુષ્યના જીવનને સમુ્ᕖમાં તરતી હોડી સાથે સરખાવે છે.
‘સંસાર’ એ મોહમાયાના સંબંધો છે. ભગવાનને કનવ નવનંતી કરે છે કે મારી જીવનરૂપી હોડીનો
તારણહાર બનીને, માયાના બંધનમાંથી મુકત કરીને સંસારરૂપી સાગરની સેર કરાવ. પરમતત્વને
્ᕚા્મ કરવામાં મદદરૂપ બન. આમ, કહીને ્ᕚભુદશયનની તી્ᕥતા કનવએ વ્યિ કરી છે.
(III) અજુ યનના ઉદાહરણ ્ᕛારા કનવ શો સંદેશ આપે છે?
ઉ્ᕈર:અજુ યનના દષ્ાંત ્ᕛારા કનવ કહે છે કે સમયની ગનત કોઈ જાણી શ્િું નથી. મનુષ્ય બળવાન નથી પણ સમય
બળવાન છે. મહાભારતનું યુિ પૂરું થયા પછી અજુ યન ભગવાન કૃ ષ્ણને મળવા ગયો, પણ ભગવાન ‘એકલા આવ્યા
હતા અને એકલા જ જવાનું’એમ કહી સ્વધામ ગયા. તેથી તે ઉદાસ થયો અને પાછો ફયો. રસ્તામાં અજુ યનને મનમાં
નવચાર આવ્યો કે એના જેવુ કોઈ બળવાન નથી. ભગવાને કાબાનો વેશ ધારણ કરીને અજુ યનને લૂંટી લીધો. અજુ યન પાસે
ધનુર્બાણ હતાં છતાં તે હારી ગયો. ત્યારે તેને સમજાય છે કે સમયથી વધુ કોઈ બળવાન નથી.
(IV) ગંગાસતી કઈ આશા છોડીને શેમાં ધ્યાન ધરવાનું કહે છે?
ઉ્ᕈર: ગંગાસતી આલોક અને પરલોકની આશા છોડીને ભનિમાં અને ઈ્ષર સ્મરણમાં મન પરોવવાનું કહે છે.
જગતમાં મળે લી નસનિઓને તરણા સમાન ગણવી. નસનિઓને કારણે અનભમાન ન આવે એની કાળજી લેવી. પોતાના
વચનમાં હં મેશાં મ્કમ રહેવું આમ, જગતની મોહમાયાને ત્યજીને ઈ્ષરમય રહેવાનુ કહેવામા આવ્યું છે.
નધ
ોં :- (વિષ્િસ્તય – ૧.૫, િ ડણી, ભાષાશયવિ-૦.૫)
્ᕚ્ᕞ-8 નીચેના ્ᕚ્ᕞન સવિસ્તર ઉ્ᕈર લખ . (ક ઈપણ એક) (1x3=3)
(I) ‘હં કારી જા’ કાવ્યનો કે ન્્ᕖવતી ભાવ સ્પષ્ કરો.
ઉ્ᕈર: ્ᕚકૃ નત અને પરમતત્વની આરાધના જેમની કનવતાઓમાં કે ન્્ᕖસ્થાને છે એવા કનવ સુંદરમ્ નલનખત ‘હં કારી જા’
કાવ્યમાં કનવ ઈ્ષરને મનના માનલક અને તારણહાર કહે છે.
આ કાવ્યમાં ભિ ્હદયની ઉત્સુકતા અને ્ᕚભુદશયનની ઝં ખના અનત લાઘવ સાથે રજૂ થઈ છે. કનવ પોતાના
જીવનનું સૂનાપણું દૂ ર કરીને જીવનરૂપી વીણાના બે સૂર વગાડી જવા કહે છે. બે સૂર એટલે કે નામસ્મરણ અને
્ᕚભુભનિ. ઝં ઝાના ઝાંઝર પહેરીને ્ᕚભુદશયનની ઇચ્છાને પૂણય કરવા નવનવે છે. અનભમાનને કારણે અંધ બનેલી
આંખો પરથી અ્ઞાનનો પડદો ઉપાડીને ઈ્ષરના સા્ષાત્કારનું સોણલું બતાવવા કહે છે. જીવનની નીરસતા અને
શુષ્કતાને દૂ ર કરીને ્હદયને ્ᕚસ્ન અને મોહમાયાથી મુિ કરવા અરજ કરે છે.ભૂખી શબરીના બોર આરોગીને એની
્ᕚભુદશયનની ઝં ખના પૂણય કરી, એમ મારી પણ એ ઇચ્છા પૂરી કરો. હે ! ્ᕚભુ મારે સંસારરૂપી સાગરને નકનારે બંધાવું
નથી પણ સમુ્ᕖના મોજાની સેર કરવી છે. એટલે કે પરમતᕈᖚવને પામવું છે.
કાવ્યના અંતમાં કનવ ઈ્ષરને મનના માનલક કહીને એમની જીવનરૂપી હોડીને ઇચ્છા અનુસાર હં કારીને
અંનતમ સ્થાને લઈ જવા કહે છે.
(II) ‘વડલો ને પંખીડાં’ કાવ્યનો મધ્યવતી નવચાર સ્પષ્ કરો.
ઉ્ᕈર: કનવ કાગે આ કાવ્યમાં વડલા અને પંખીઓના રૂપક ્ᕛારા માનવસંબંધોનો મનહમા સમજાવ્યો છે. વનમાં
આગ લાગી ત્યારે વડલો, પોતાની ઉપર માળો બાંધીને રહેતાં પંખીઓને માળો છોડીને દૂ ર દૂ ર ચાલ્યા જવા કહે છે.
6
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 10
Page 8
m
m .co
c. o પંખીઓ પાસે પાંખો છે માટે તેઓ ઊડીને દૂર જઈ શકશે, પણ વડલાને તોseઆગમાં
m બળીને ખાક થવાનું જ છે.
m પંખીઓના મીઠાં ટહુ કા તે પોતાના હૈયામાં સાચવી રાખશે, પણ પંખીઓlaવડલાની આ વાત માનવા તૈયાર નથી.
se ag પનરનસ્થનતમાં એકલા મૂકીને ચાલ્યા જવું
પંખીઓને લાગે છે કે ‘જેણે આજ સુધી આશરો આપયો તેને આમ કપરી
એ તો મા્ᕔ સ્વાથય જ કહેવાય. એનાથી કલંક જ લાગે.’ એથી પંખીઓ સાથે મરવાનું, સાથે ઉચાળા ભરવાનું અને
સાથે જ ફરીથી જન્મ લઈને વડલા પર માળો બાંધવાનું કહે છે.
કાવ્યનો કેં ્ᕖવતી નવચાર ‘કપરી પનરનસ્થનતમાં પણ અતૂટ લાગણી અને સ્નેહબંધન એકબીજાને બાંધી રાખે છે. એ
મૂલ્યવાન શીખ અહીં કનવ આપે છે.
m
m
(III) ‘વતનનો તલસાટ’ કાવ્યમાં કનવની જન્મભૂનમનું શબ્દનચ્ᕔ તમારા શબ્દોમાં લખો. .co
.co
ઉ્ᕈર: રમણીક અરાલવાળા નલનખત ‘વતનનો તલસાટ’ કાવ્યમાં માતૃભૂનમનો મનહમા ્ᕚગટ થયો છે. અહીં
m s e m
s e
વતનનવરહની વેદનાને કારણે કનવ વ્ય્ᕇ બની ગયા. માતૃભૂનમના નવરહનો કારમો ઘા તેના હૈયે વાગ્યો પણ વેદના l a
l a
તેના આ્માને કોરી ખાય છે. મા નવનાનું બાળક, ધણથી નવખૂટું પડેલું વાછરડું જે તલખાટ અનુભવે છે, તેમ કનવ
g ag
a
પણ માતૃભૂનમ નવના ઊંડો ઝુ રાપો અનુભવે છે.
પોતાના વતનમાં પાણી ભરીને જતી પનનહારીઓ, પાકથી લહેરાતા ખેતરો, મહેનતુ ખેડૂતોના મધુર ગીતો, ગંભીર
વડલાનું ઝાડ, શંભુનું જીણય દે રું, વાગોળતાં પશુઓ, મંનદરો પર લહેરાતી ભગવા રં ગની ધજા, ઓછી ઓછી થતી
બહેન, લંગોનટયા નમ્ᕔો વગેર ે બધુ જ છે પણ તેમની મમતામયી મા જ નથી એ નવચારે કનવની વેદના ચરમસીમાએ
પહોચે છે. જનનીરનહત જનમભૂનમથી અસંતુષ્ કનવને જનનીસનહતની નવદે શભૂનમમાં પૂણય સંતોર્ પામવાની ઝં ખના
છે.
્ᕚ્ᕞ-9 નીચેના ્ᕚ્ᕞ ના સવિસ્તર ઉ્ᕈર લખ . (ક ઈપણ ્ᕔણ) (3x3=9)
m
(I) નારાયણ હેમચં્ᕖનું ચનર્ᕔનચ્ᕔણ કરો.
m .co
e
ઉ્ᕈર: નેશનલ ઇનન્ડયન એસોનસયેશનવાળા નમસ મેનનંગને ત્યાં ગાંધીજીની હેમચં્ᕖ સાથે મુલાકાત થઈ. લેખક તરીકે
s
la
એ જાણીતા હતા. તેમની અભ્યાસ્ᕚીનત, ભાર્ાનજ્ઞાસા, નનખાલસતા, નનરનભમાન, અખૂટ ધીરજ અને આ્મનવ્ષાસ
g
a
જેવા ગુણોને કારણે રાષ્િ નપતા ગાંધી એના પર મોનહત થયા હતા. નારાયણ હેમચં્ᕖનો પોશાક નવનચ્ᕔ હતો. બેડોળ
પાટલૂન, ઉપર ચોળાઈ ગયેલો, કાંઠલેથી મેલો બદામી રં ગનો નેક ટાઈ નવનાનો પારસી ઘાટનો પણ ડોળ નવનાનો કોટ
અને માથે ફૂમતાવાળી ઊનની ગૂથ ં ેલી ટોપી પહેરતા. કાનડય નલ મેનનંગ અને જોંન બંસયના ્ᕚય્બોથી ગોદીના મજૂ રોની
હડતાલ બંધ રહી હતી. આ સાંભળીને હેમચં્ᕖે આ સાધુપુરુર્ને મળવા જવાનું ન્કી કયુું. ગાંધીજીએ દસ્તૂર મુજબ
પોશાક પહેયો પણ હેમચં્ᕖે એ જ કોટ અને એ જ પાટલૂન પહેયુું એથી ગાંધીજીએ નવનોદ કયો ત્યારે હેમચં્ᕖે ક્ીું
કે ‘મહાપુરુર્ો કદી પોશાક સામું જોતાં નથી એ તો ્હદયને તપાસે છે.’
નારાયણ હેમચં્ᕖને વ્યાકરણનું ્ઞાન નનહવત્ હતું, પણ બધી જ ભાર્ા શીખીને તેના અનુવાદ ્ᕛારા મહાન
પુરુર્ોના નવરલ પુસ્તકોનું ્ઞાન લોકો સુધી તેમને પહોચાડવું હતું. તેમને અલગ અલગ દે શોનો ્ᕚવાસ કરવાનો શોખ
m
હતો. તેમનું જીવન એકદમ સાદું અને સરળ હતું. એમેનરકામાં એમના અસભ્ય પોશાક માટે તેની ધરપકડ થઈ પણ
m .co
.co m
પછીથી તેમના જીવનના નસિાંતોને કારણે તેને છોડી દીધા હતા. આમ, હેમચં્ᕖ અલગ વ્યનિત્વ ધરાવતા અનોખા
s e
s em ઇન્સાન હતા.
g l a
la ઉ્ᕈર: ‘બીજી થોડીક’ વાતાયસં્ᕇહમાંથી લેવાયેલી આ વાતાયમાં ્ᕚભાશંકરનાa દુિઃખી જીવનનું અસરકારક આલેખન
(II) ્ᕚભાશંકરના વીતેલા જીવનનો ખ્યાલ આપો.
ag
કરવામાં આવ્યું છે. ્ᕚભાશંકર એક ગરીબ ્ᕜા્િણના પુ્ᕔ હતા. તેના નપતા ગોરપદું કરીને ઘર ચલાવતા હતા.
્ᕚભાશંકરના કુ ટુંબની હાલત ‘એક સાંધીએ ત્યાં તેર તૂટે’ એવી હતી. ્ᕔણ-ચાર વરસ નબળા ગયા. તેમનું ઘર
આગમાં બળીને ખાક થઈ ગયુ.ં તેમની પાસે જમીન તો તસુભર ન હતી. નપતાની ઓછી આવક અને ્ᕔણ બહેનોને
પરણાવવાની જવાબદારી ્ᕚભાશંકર પર હતી માટે તેમણે પંદર વર્યની ઉંમરે એક વેપારીની દુ કાનમાં તમાકુ ના પડીકાં
વળવાની નોકરી કરી. પાંચેક વરસ રાહ જોયા પછી આખરે એક દૂ રના ગામમાં પંદર રૂનપયાના પગારની ્ᕚાથનમક
નશ્ષકની નોકરી મળી. બહેનોના લગ્ન અને બીજી બધી જવાબદારીઓ નનભાવતા ્ᕚભાશંકરની ઉંમર પાં્ᕔીસ વર્યની
થઈ ગઈ.
m .
.co s e m
em a
7
s l
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 10
Page 9
્ᕚભાશંકરે પાં્ᕔીસ વર્યની ઉંમરે પારવતી સાથે સંસાર માંડયો. સંસારનો ઢસરડો કરતાં એમનો જીવનરસ
સૂકાઈ ગયો હતો પણ પારવતીએ કરકસર કરીને હં મેશાં ્ᕚભાશંકરને સાથ આપયો. તેમના મોટા દીકરા મનણશંકરનું
અકાળે અવસાન થયું. આ કારમા ઘામાંથી ્ᕚભાશંકર બહાર આવ્યા ન હતા ત્યાં તો તેમના પ્બી પારવતીનું અવસાન
થયું. તેને કારણે ્ᕚભાશંકર સાવ એકલા પડી ગયા. નાનો દીકરો હસમુખ નપતાની જરા પણ કાળજી રાખતો ન હતો.
આમ, ્ᕚભાશંકરનું જીવન બાળપણથી વૃિાવસ્થા સુધી દુ િઃખમાં જ વીત્યું.
(III) અખો શા માટે સંસારત્યાગ કરે છે? એની મન:નસ્થનત જણાવો.
ઉ્ᕈર: આપણા સુ્ᕚનસિ મધ્યકાલીન ્ઞાની કનવ અખાના જીવન નવશે ્ᕚચનલત દં તકથાને આધારે લેખક ચં્ᕖવદન
મહેતાએ ‘અખાનો સંસારત્યાગ’ ચનર્ᕔનાટક લખ્યું છે . અહીં અખાના જીવનના વળાંકરૂપ સંસારત્યાગના ્ᕚસંગને
આબેહૂબ આલેખ્ યો છે. એમાં અખાના ઉદા્ᕈ વ્યનિત્વને સુપેર ે નચન્ᕔત કયુું છે.
અખા જેવા સ્જન વ્યનિને સમાજની રૂનઢગત ઢબને કારણે ઘણી મુસીબતો અને અપમાનનો સામનો કરવો
પડે છે. અખાના પાડોશમાં રહેતા જમાનાબેન જેમને અખો ધમયભનગની માનતો હતો. ભાઈ તરીકે ની બધી જ
જવાબદારી નનભાવતો હતો. જમનાબેન પણ અખાને પોતાનો સગોભાઈ માનતી હતી. આ સબંધો સમાજને માન્ય
ન હતા તેથી અખા નવરુિ જમાનાબેનને ઉશ્કે યાું. જમાનાબેન પોતે અખા પાસે જમા કરેલા રૂનપયા કઢાવવા કં ઠી
પહેરવાનું કહીને કં ઠી બનવડાવી, કં ઠી બની ગયા પછી અખા પરના અનવ્ષાસને કારણે ચોક્સી પાસે તેની ખરાઈ
કરાવવા ગયા. આ વાતની જાણ થતાં અખાને જગતની માયાની સચ્ચાઈ સમજાઈ. પાખંડથી ભરેલી આ દુ નનયામાં
માણસ તો પામર છે. તે ભરમાઈ જાય છે. માટીના માળખામાં આટલો બધો ્ᕚપંચ. માનવમા્ᕔને માયાના બંધન છે.
મારી બેન જેવી બેનને પણ મારા પર નવ્ષાસ નથી, પાંચ-પાંચ વર્ય આટલી નનમકહલાલ સેવા બજાવી તોય
સૂબેદારના મનમાં મારે માટે અનવ્ષાસ આવ્યો. માનવજીવન કે ટલું સડેલું છે? માયાના આવરણ કે વા લાલ-પીળાં
રં ગ દે ખાડે છે? માયાની ઇન્્ᕖજાળથી કોઈ બચી શકતું નથી. માયા જુ દા જુ દા વેશ, નચ્ᕔનવનચ્ᕔ ્ᕚપંચ લીલા વગેર ે ્ᕛારા
એ માણસને મકય ટની જેમ નચાવે છે. સોનું ઘડયું ત્યારે આળ આવ્યું ને હવે મારે સોનીનો ધંધો જ નથી કરવો. આ
સંસાર અસાર છે. આમ, અખાને સંસાર પર નવરનિ આવી.
(IV) મહીજીએ દીકરાની નેકી અને મદાયનગીની પરી્ષા કે વી રીતે કરી?
ઉ્ᕈર: ઈ્ષર પેટલીકર નલનખત ‘મોરના ઈંડાં’ વાતાયમાં મહીજીનું પા્ᕔ એક અનોખુ વ્યનિત્વ ધરાવે છે. કબુને
આણંદથી ખંભાત પહોચડવા મુનીમ અને ગાડીવાન વજેસંગ અને દલભાઈ નીકળ્યા. પડોળીની ભાગોળે આવતા જ
સૂયાયસ્ત થઈ ગયો. મુનીમજીએ મહીજીના દીકરાને વળાનવયા તરીકે લઈ જવાનું ન્કી કયુું.
પુ્ᕔની કસોટી કરવા પોતે ડાકુ બનીને પુ્ᕔ બુધો જે ગાડાનું ર્ષણ કરવા ગયો હતો એ જ ગાડાને લૂંટવા રસ્તો રોકીને
ઊભો ર્ીો, તેણે બુધાને ખસી જવા પડકાર કયો. બુધાએ પણ સામો પડકાર કરીને ચાલ્યા જવા ક્ીું. એમ પણ ક્ીું કે
‘અલ્યા બાપુ ! મારું માની જા અત્યારે તું મારો બાપ નથી, હજી શરમ રાખું છું ત્યાં સુધી. નહીં તો જોયા જેવી થશે.’ પણ
મહીજી ખડગની પેઠે અડીખમ ર્ીો. ત્યારે બુધાએ પોતાની ફરજની વચ્ચે આવતા નપતા પર તલવારથી ્ᕚહાર કયો.
પરં તુ મહીજી તો પુ્ᕔની નેકીની કસોટી કરતો હતો. તેણે પુ્ᕔને શાબાશી આપતાં ક્ીું કે ‘શાબાશ દીકરા હવે મને
ખાતરી થઈ ગઈ છે કે તું મારું નામ નહીં બોળે .’ આમ મહીજીએ પોતાના પુ્ᕔની નેકી અને ઇમાનદારીની પરી્ષા કરી.
(V) સ્વતં્ᕔ નવચારક તરીકે સૉ્ᕅે નટસનું ચનર્ᕔ આલેખો.
ઉ્ᕈર: સૉ્ᕅે નટસ દુ નનયાનો મહાન નવચારક - બહુ બુનિશાળી - લોકોને સદાચાર તરફ વળવા ્ᕚયાસ - લોકોને એની
વાતોમાં રસ પડતો, મધમાખીઓની જેમ લોકો એની આસપાસ વીંટાળતા - સૉ્ᕅે નટસ તેમને સાચો ધમયસમજાવતો.
આચાર અને નવચારમાં તે પનવ્ᕔ અને સદાચારી - તે એવું માનતો હતો કે ‘પોતાની આવડત કે ળવીને પોતાની ફરજ
અદા કરે તે જ ઉ્ᕈમ માણસ.’ - એથેન્સના રાજવહીવટમાં પડેલા લોકોમાં પણ સૉ્ᕅે નટસ ભળતો. તેમની સાથે ધમય,
રૂનઢ, રીતનરવાજ નવશે ચચાય - સ્વતં્ᕔ અને ઊંડો નવચારક - ્ᕚામાનણકપણે જે સાચું લાગે તે કહેતો. તે હં મેશા ન્ᕞપણે
કહેતો કે , ‘હુ ં અ્ઞાની છું ્ઞાન મેળવવા મથું છું. - યુવાવગય સૉ્ᕅે નટસ પર ખૂબ ખુશ - સૉ્ᕅે નટસના નવચારોની એમના
પર ખૂબ અસર - એથેન્સના રાજકતાય ખૂબ અકળાયા. - સૉ્ᕅે નટસ પર યુવાનોને ભડકવવાનો અને નગરદે વતાને ન
માનવાનો આરોપ - તેના પર કે સ ચાલ્યો અને રાજ્ᕖોહના કાયદા હેઠળ સૉ્ᕅે નટસને મોતની સજા. એથેન્સવાસીઓએ
એક મહાન પુરુર્ને ઝે ર આપીને દુ નનયામાંથી નવદાય કયો.
8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 10
Page 10
m
m .co
c. o ન ધોં :- (વિષ્િસ્તય – ૨, િ ડણી, ભાષાશયવિ- ૧) s e m
m laએક(1x4=4))
se ્ᕚ્ᕞ-10 નીચેના સાવહત્્કારન દસ-બાર િા્િ માોં પવરચ્ કરાિ . (ક ઈપણ
ag
(I) ઉમાશંકર જોશી
(II) દલપતરામ
નધ
ોં :- (વિષ્િસ્તય – 3, િ ડણી, ભાષાશયવિ- ૧)
m
m
(Effective writing Skill)
.co
.co
્ᕚ્ᕞ- 11. નીચે આપેલ વિષ્ પર આશર ે 200 શબ્દ માોં વનબોંધ લખ . (ક ઈપણ એક) (1x8=8)
s e m
(A) િૃ્ષ નયોં િતન આબાદ
s emિતન : g l a
મય્દા: ્ᕚાસ્તાનવક –la a
વૃ્ષોની ઉપયોનગતા – વસ્તીવધારા સાથે ઊભા થયેલા ્ᕚદૂર્ણના ્ᕚ્ાોનો ઉકે લ – દે શ ની
સમૃનિનો આધાર ag – ઉપસંહાર
(B) આધયવનક ્યગની િૈવિક સમસ્્ાઓ :
મય્દા : ્ᕚાસ્તાનવક – વતયમાન જગત – નવનવધ શોધખોળો – વૈન્ષક સમસ્યાઓનો ઉ્દભવ – વતયમાન જગત પર તેની
અસર - ઉપસંહાર.
(C) િ હય ોં િડા્ᕚધાન હ ઉોં ત ...
મય્દા : ્ᕚસ્તાવના – દે શની આજની પનરનસ્થનત – વડા્ᕚધાનના ગુણ – વડા્ᕚધાન તરીકે ની કામગીરી –
ઉપસંહાર
m
.co
મય્દા : ્ᕚસ્તાવના – દે શની આજની પનરનસ્થનત – વડા્ᕚધાનના ગુણ – વડા્ᕚધાન તરીકે ની કામગીરી –
m
ઉપસંહાર
s e
- ્ᕚસ્તાવના – ૧
g la
- નવર્યવસ્તુ – 3 a
- ભાર્ા અનભવ્યનિ – ૧
- ભાર્ા શુનિ અને વા્િરચના- ૨
- ઉપસંહાર -૧
- નીચેના મુ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને નનબંધ તપાસવો...
- નવર્યની પસંદગી
શરૂઆત: આકર્યક, સ્વાભાનવક અને સચોટ m
.co
-
-
o m પંનિ, સુભાનર્તો કે અવતરણો.
કાવ્ય
m
c
- . નવર્યાંતર થયું છે કે નનહ
s e
m
e - સુંદર, સુવાચ્ય અ્ષર, જોડણીશુનિ અને ભાર્ાશૈલી l a
l as ag
ag ્ᕚ્ᕞ 12 તમારી શાળામાોં ્ જા્ેલા ‘પયસ્તકમેળા’ન અહેિાલ આશર ેએકસ શબ્દ માોં લખ . (1X5=5)
અથિા
તમારી શાળામાોં ્ જા્ેલા ‘નશામયવિ અવભ્ાન’ન અહે િાલ આશર ે એકસ શબ્દ માોં લખ .
- ્ᕚારં ભ – ૦.૫
- નવર્યવસ્તુ – ૨.૫
- ભાર્ા અનભવ્યનિ – ૧
ભાર્ા શુનિ અને વા્િરચના- ૧ m .
.co m
-
s e
em a
9
s l
l a ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 9 of 10
Page 11
- અહેવાલલેખન લખતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો :
- અહેવાલના નવર્યને સમજી કાચી રૂપરેખા બનાવો.
- ઘટના્ᕅમ જાળવો.
- મહᕈᖚવની બાબતો રહી ન જાય તેનું ધ્યાન રાખો.
- કોઈપણ ઘટના કે હકીકત જેવી બની હોય એવી જ, જરાય અનતશયોનિ નવના લખવી.
- અહેવાલમાં તારીખ, સમય, સ્થળ, વ્યનિ નવશેર્ વગેરન
ે ો સ્પષ્ ઉલ્લેખ કરો.
- ઘટનાના વણાંક કે તબ્કા મુજબ યોગ્ય ફકરા પાડો.
- અહેવાલની ભાર્ા શુિ, સરળ અને આકર્યક હોવી જોઈએ.
્ᕚ્ᕞ-13. તમારા વિસ્તારમાોં ર ગચાળ ફે લા્ છે એ વિશે પગલા લેિા મ્્યવનવસપલ ક પોર ેશનના આર ગ્્
અવધકારીને પ્ᕔ લખ . (1x5=5)
અથિા
શહે રના પ્ાાિરણને િ ખમરૂપ ્ᕚદષણને અોંકયશમાોં લેિા ્ ગ્્ પગલા ભરિા મ્્યવનવસપલ કવમશનરને પ્ᕔ લખ .
સરનામું અને તારીખ- ૧
સંબોધન અને અનભવાદન – ૧
નવર્યવસ્તુ અને ભાર્ા શુનિ – ૨
સમાપન અને નલનખતંગ – ૧
નીચેના મુ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્ᕔ લખવો. પ્ᕔનું સરનામું, સંબોધન અને નલનખતંગ એક જ બાજુ એ એટલે કે
ડાબી બાજુ એ લખવું (International Method) નવી પિનત ્ᕚમાણે પ્ᕔ લેખન લખવું.
પ્ᕔની ભાર્ા સરળ અને શુિ હોવી જરૂરી. કાયાયલયને લગતા પ્ᕔોમાં તેમજ વ્યવસાનયક કે સરકારી
પ્ᕔોમાં નવવેકપૂણય સ્પષ્ મુ્દા અને સંન્ષ્મ લખાણ જરૂરી
* ખાસ નોંધ: ્ᕚ્ાપ્ᕔમાં જો ્ᕚે્ષક કે ્ᕚનતમાંથી કોઈનું નામ કે સરનામું આપયું ન હોય તો નવ્ᕕાથીએ પોતાની
આગવી ઓળખ થાય એવું નામ કે સરનામું લખવું નહીં.
*********************************************
10
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 10 of 10