Page 1
FOR CBSE CLASS 12 PREPARATION
CBSE Class 12 Sample
Paper 2027 Solution
(Marking Scheme) for
Sanskrit Core
EXAM YEAR TYPE SUBJECT
CBSE Class 12 2027 Solutions Sanskrit
Notes · Sample Papers · Previous Year Papers · Mock Tests
Page 2
m
m .co
m .co s em
se g l-a322)
a
सं #ृ तम् (के ,-कम्, कोड-सङ् 3ा
आदश;-<=नप@म्
कAा - Bादशी (2026-27)
अव,धः - होरा@यम् अNयोजना उQरसNे ताR पूणा;Nाः - 80
अवधात&म् -
m
c o m
1. अ"योजनायां *द,ािन उ,रा0ण िनदशा34कािन स78। *द,ािन उ,रा0ण अित;र<ािप स>भा3नुसारम् अCािन
m .co
उ,रा0ण भिवतुम् अह37.8। s e
e m l a
l as
2. आ8;रकिवकGा4के षु *Jेषु यKिप LMतया िनदN शः द,ः अ7P यत् के वलं *JRयम् अथवा ag *JTयम्
agउ,रं दातWं तथािप यिद छाTः अित;रY-*Jानाम् उ,रा0ण 0लखित तिह3 छाTिहताय िनण3यः क,3Wः।
इVािदकम्
यथा अनुवादकायN प\वा]ानां लेखनम् अभीMं परं छाTः यिद षड् वा]ािन 0लखित तिह3 तT के वलं *थम-
प\वा]ानां न अिपतु यािन वा]ािन उ,मािन स78 तेषां मूaा"नं करणीयम्। (अयं िनयमः एकादdां कeायाम्
अिप पालनीयः।)
3. gोके नाhांशे वा पृMाः *Jाः अवबोधा4काः स78। अतः िवKा0थ3नः एतेषु *द,शlानां mाने समभाव-
m
.co
पया3यवा0च-शlानां *योगं कतुp शqु व78। तदथ3म् अ"ाः दे याः। यिद िवKा0थ3नः उ,रलेखन-समये समु0चतानां
s em
िवभYrनां वचनानां च *योगं न कु व378 तिह3 अंशतः अ"ाः कत3नीयाः न तु सsूणा3"ाः।
glपaाततः अ"ाः कत3नीयाः न तु सsूणा3"ाः।
4. Tुिटपूण3वत3Cै Wाकरणा4क-*योगाय चaअनु
5. आं 0शक-vwा समु0चतेxः उ,रे xः अिप अ"ाः दे याः।
6. रचना4क-कायN वा]रचना *मुखा न तु वा]सौ>य3-तzम्। अतः आं 0शकवा]शु{ये अिप अ"ाः दे याः।
ख,ः - क
अपिठतावबोधनम् - 10 अ7ाः
m
1.
c om
अधो0ल0खतं गKांशं पिठ•ा *द,*Jानामु,रा0ण सं €ृ तेन 0लखत -
m.co 10
m . (अ) एकपदे न उ,रत - के वलं *JRयम् s e 2×1=2
s e g l a
g la (i) वृeाः
a
a (ii) वैिदककाले
(iii) *ाकृ ितक-पया3वरण†
(आ) पूण3वा]ेन उ,रत - के वलं *JRयम् 2×2=4
(i) '‰ा0Šक् ' इित रसायनेन िनिम3तवPूिन पया3वरणाय हािनकरा0ण इित जान8ः अिप
जनाः एतेषां *योगं बा‹aेन कु व378।
m .
.co
(ii) यिद पया3वरणं *ा0णजीवनाय अनुकूलं न भिवŒित तिह3 पृ0थWां जीवनमेव
e m
em l as
las Page 1 of 8
ag
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 1 of 8
Page 3
अस•वं भिवŒित।
(iii) पया3वरण*दूषकं धूमं 0eपतां वाहनानाम् औKोिगक-य•ागाराणां स•ा िनर8रं
वध3माना अ7P।
(इ) अनु‘ेद† समु0चतं शीष3कं 0लखत। 1×1=1
पया3वरणम्, *कृ ितसुरeा।
अCे अिप शीष3का: भिवतुम् अह378।
(ई) यथािनदN शम् उ,रत - 3×1=3
(i) (ख) आिव–ाराः
(ii) (घ) पोषकः
(iii) (ग) अनुभव78
ख,ः - ख
रचना:ककाय<म् - 15 अ7ाः
2. भवान् *दीपः। ˜† कु शलतायाः िवषये सूचियतुं मातरं *ित 0ल0खतं पTं म™ष
ू ायां *द,पदै ः 10×½=5
पूरिय•ा पुनः 0लखतु -
(i) Wास-छाTावासः
0शमलातः,
ित0थः ______________
परमपू•मातः!
सादरं *णामाः।
अहम् अT कु शली तTािप कामये। भवVाः पTं *ाŸ मन0स स8ोषः
(ii) जातः । मम ाता (iii) इदानीं ˜mः इित हष3† िवषयः। सः मम अ¡यन†
(iv) ˜ा£† च िवषये 0च78तः आसीत्। अहं प\वादने (v) उ¤ाय यथािनिद3Mं
(vi) Wायामं करोिम (vii) तदन8रं च पठािम। नववादने िवKालयं (viii) ग‘ािम।
चतुवा3दने (ix) िवKालयात् आग‘ािम। स¦वादने गृहकायp करोिम। िपतृमहाभागानां *णामाः
कथनीयाः।
भवVाः आ§ापालकः (x) पुTः
*दीपः।
3. अ अधः *द,ं 0चTम् आधृV प\िवंशिततः िTंश‘lप;रिमतैः अनु‘ेदमेकं 0लखत - 5
अT छाTेxः सं 0e¨तवा©यरचना अपे0eता वत3ते। के वलं वा©यशुि{ः ª«टWा। अ† *¬न†
*मुखम् उ-े dं वा©यरचना भाव*कटनं च अ7P। वा]ं दीघ3म् अ7P अथवा लघु इित
महzपूणp ना7P। Wाकरणv«ट् या शु{तािनिम,ं ˜बुद¡ा िनधा3रणं करणीयम्। म®जूषायां
Page 2 of 8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 2 of 8
Page 4
m
m .co
m .co s em
se a
कु lया3देव इित अिनवायp ना7P।
*द,ाः शlाः सहायताथp स78। छाTः तेषां वा©येषु *योगं g
a
छाTः ˜मेधया अिप वा©यािन िनमा3तुं शqोित। म®जूषायां *द,ानां शlानां िवभिYं प;रवत3नं
कृ •ा अिप वा©यिनमा3णं कतुp श©यते।
आ अधः *द,ं िवषयम् आधृV प\िवंशिततः िTंश‘lप;रिमतैः अनु‘ेदमेकं 0लखत -
अयं िवकGः सवNxः अ7P। छाTाः म®जूषायां *द,ानां शlानां िवभिYं प;रवत3नं कृ •ा
m
m
अिप वा©यिनमा3णं कतुp श©नुव78। अतः अ"ाः दे याः। अ† मूaा"नाय अCे िनयमाः
.co
.co
0चTवण3न† अनुगुणं पालनीयाः।
s e m
4. अ म™ष s em
ू ा*द,-पदसहायतया अधो0ल0खतां कथां पूरयत -
g l a
10×½=5
क7¯g l a a
a ं 7¬चद् िवशाले जन*देशे क°न धनािद-ऐ¬वय3-िवहीनः (i) द;रªः जनः *ितवसित ¯।
सः 0भeाटनेन (ii) जीवनयापनं करोित ¯। अथ कदा0चत् सः िपMेन पू;रतम् एकं
(iii) मृि,काघटं *ा¨नोत्। सः तं घटम् आनीय गृहे एक7¯न् नागद8े mािपतवान्। सः सदा
त† घट† अधः उपिवd घटमेव पdित ¯। एकदा राTौ सः (iv) 0च78तवान् -“यिद
*दे शे दु0भ3eः भवेत् तिह3 एत† अ0धकं मूaं भवेत्। तदा अहम् एत† िपMपू;रत† घट†
(v) िव³यणं कृ •ा तेन धनेन अजानां ³यणं क;रŒािम। काला8रे तेन अजसमूहः भिवŒित।
m
.co
अजसमूह† िव³यणं कृ •ा मिहषीः ताः च िव³rय अ¬वान् ³े Œािम। अ¬वान् अिप िव³rय
em
यथेMं (vi) धनं सsादियŒािम। तेन धनेन बृहतः भवन† िनमा3णं कारियŒािम। तदा मां
s
g la (vii) ˜कCां म·ं दा†ित। अन8रं मम
धनव8ं §ा•ा क7¬चत् ´ेµी आगV ¶पवतीं
पुTः भिवŒित। दे वः इित त†a नामकरणं क;रŒािम। अथ कदाचन अहं *ा¸णे
(viii) पुPकं पिठŒािम। यदा दे वः जानुxां चलन् मम (ix) समीपम् आगिमŒित तदा तं
बालं नेतुं ˜प¹ीम् आ§ापियŒािम। यिद सा मम वचनं न ´ोŒित, तिह3 अहं कोपेन
(x) पाद*हारं क;रŒािम।” इित 0च8यन् सः पाद*हारं कृ तवान् एव। तेन *हारेण घटः
पिततः भ»ः चाभवत्।
अथवा m
m
c. o अधो0ल0खते सं वादे म™षू ायाः सहायतया ;रYmानािन पूरयत -
आ
m.co
m s e
s e महेशः - िमT! भवान् वािष3को¼वाय िवKालयं न आग‘त्। अिप गृहे सवp कु शलम्?
g l a
g la राममनोहरः - (i) आम् िमT! गेहे सवp कु शलमेव। a
a महेशः - तिह3 िकमथp नाग‘त्?
राममनोहरः - (ii) वयं गृहे न आ¯, सवNऽिप मणाथp उ¿ियनीम् अग‘ाम।
माधवः - अहो! उ¿ियनीं सवN प;रवारजनाः अग‘न्। बÀ,मम्। िकं िकं vMम्?
राममनोहरः - (iii)सव3*थमं तु 0श*ानKां Áनानं कृ तं प°ात् च वयं महाकालदश3नम् अकु म3।
माधवः - उ¿ियCाः िवषये ब‹धा ´ुतम् अ7P। िकम् अÂभवत् तT भवान्?
m
राममनोहरः - आन>*दं नगरं तत्, सवNऽिप तT 0च8ारिहताः हरहरमहादे व जयमहाकाल .
.co s e m
s em l a
la ag
Page 3 of 8
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 3 of 8
Page 5
इित वद8ः सव3T Ãज78।
माधवः - अहो! अÄतु ं खलु तद् vdम्। िकं *ातःकाल† भ¯ाVा3ः vdम् अवालोकयत्?
राममनोहरः - (iv) आम्, अÄतु ं vdं भवित तT यदा भ¯ारती भवित तदा जनाः
म0>रप;रसरे उपिवd आन>रताः भव78।
माधवः - सVं वदित, अहम् अT िववरणं ´ु•ैव आन0>तः भवािम।
राममनोहरः - भवान् अिप कदािप ग‘तु यतोिह वPुतः दश3नीयं mलं तत्।
माधवः - (v) आम् िमT! प;रवारसद†ैः सह िवमशp कृ •ा योजनां क;रŒािम। धCवादः।
राममनोहरः - ˜ागतम्, पुनिम3लामः महादे व!
ख,ः - ग
अनु@युA&ाकरणम् 20 अ7ाः
5. अ अधो0ल0खतवा]ेषु रेखाि"तपदानां स7Åं स7Å‘े दं वा कृ •ा 0लखत- 4×1=4
(क) आचाया3य ि*यं धनमाÆV *जत8ुं मा WÇछे ¼ीः।
(ख) तनुवाक् + िवभवः अिप सन् रघूणाम् अÂयं वÉे।
(ग) एकशरीर - सिʦा पृ0थवी र0eतवWा + इित।
(घ) क एष मामनु,रन् मुमूषु3Ëमायाित।
आ अधो0ल0खतवा]ेषु रेखाि"तपदानां स7Åं स7Å‘े दं वा कृ •ा 0लखत- 4×1=4
(क) अपेeया ¶पवतां िह िवKा मानं लभ8े + अिततरां जगVाम्।
(ख) स8ुMो राजा मु™ः भोजं िनज0संहासने िनवेशयेत्।
(ग) जाने ते अ0भÌ0चम् अ¡यन + अ¡ापनयोः च।
(घ) दै वी सsिRमोeाय िनबÅायासुरी मता।
6. अधो0ल0खत-वा]ेषु रेखाि"तपदानां समु0चतं समPपदं िवÎहवा]ं वा *द,िवकGेxः 4×1=4
0च•ा 0लखत -
(i) (ख) *§ासvशागमः
(ii) (ग) वाÏेण सिहतम्
(iii) (क) कम3िव0चिक¼ा
(iv) (घ) काम³ोधलोभान्
7. अधो0ल0खत-वा]ेषु रेखाि"तपदे षु *कृ ित*Vयौ सं यो• िवभ• वा समु0चतं ¶पं 4×1=4
*द,िवकGेxः 0चनुत -
(i) (घ) िनर्+ईe्+शानच्
(ii) (ग) अ*भु•म्
(iii) (ख) बलवान्
Page 4 of 8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 4 of 8
Page 6
m
m .co
m .co s e m
se g l a
(iv) (क) प;र + Tाण् + तWत्
a
8. समु0चतं िवभिYयुYं पदं *द,िवकGेxः 0च•ा ;रYmानपूितp कृ •ा 0लखत - 4×1=4
(i) ते आ4स•ािवताः PÒाः (घ) नामय§ैः अिव0धपूव3कं यज8े।
(ii) कु लगुÌतुÓÌमहाभागैः तु (ख) गÅव3राजाय अCदे व सू0चतम्।
(iii) (ग) दीप† समीपम् आगV दौवा;रकः उवाच।
(iv) राजा िदलीपः (घ) *§या सvशागमः आसीत्।
m
m
9. अ वा<ानुसारं समु0चतैः पदै ः ;र©तmानािन पूरिय•ा अधो0ल0खतं सं वादं 0लखत- 4×1=4
.co
.co
राघवेÕः - भोः मानव! (i) राधया अधुना िकं ि³यते?
s e m
s em l a
ag
मानवः – िकं •म् न जाना0स? सा परीeायै (ii) 0स{ताम् करोित।
a
Õlः - तया ³rडनाय कदा (iii) आगिमŒते?
राघवेg
a
मानवः - िन¬चयेन अ¡यनं समाŸ एव (iv) सा ³rडनाय आगिमŒित।
आ वा<ानुसारं समु0चतैः पदै ः ;र©तmानािन पूरिय•ा अधो0ल0खतािन वा]ािन 0लखत-
(i) तेन िवKालयः ग×ते।
(ii) •ं ´ीमÄगवØीतां जाना0स?
m
(iii) िपता सवा3न् पुTान् लालयित।
.co
(iv) ³rडकै ः ¡ानेन ³rÙते।
s em
g la - घ भागः - I
a
ख,ः
पिठतांशावबोधनम् - 25 अ7ाः
10. अधो0ल0खतं गKांशं पिठ•ा तदाधा;रतान् *Jान् यथािनदN शं सं €ृ तेन उ,रत - 5
I. एकपदे न उ,रत - (के वलं *¬नRयम्) 2×½=1
(क) पुTम्
(ख) मु™ाय m
m
c. o II. (ग) 0सÅुल-सं §ः .co
s em
s em पूण3वा©येन उ,रत -
g l a
(के वलं *¬नRयम्) 2×1=2
g la a
(क) राजा आ4नः जरां §ा•ा िवचारयामास - यKहं रा•लÛीभारधारणसमथp
a सहोदरमपहाय रा•ं पुTाय *य‘ािम, तदा लोकापवादः। अथ वा बालं मे पुTं
मु™ो रा•लोभािRषािदना मारियŒित तदा द,मिप रा•ं वृथा।
(ख) रा§ः वाध3]े भोज इित पुTः समजिन।
(ग) पुTहािनवpशो‘े द° इित िवचाय3 रा•ं मु™ाय अय‘त्।
III. (अ) िनदN शानुसारम् उ,रत - 2×1=2
(क) िपता/राजा m .
.co s e m
s em l a
la ag
Page 5 of 8
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 5 of 8
Page 7
(ख) मुमोच
(आ) िनदN शानुसारम् उ,रत -
(क) पुTाय/भोजाय
(ख) सं वीÉ
11. अधो0ल0खतं पKं पिठ•ा तदाधा;रतान् *Jान् यथािनदN शं सं €ृ तेन उ,रत - 5
I. एकपदे न उ,रत - (के वलं *¬नRयम्) 2×½=1
(क) सुमहान्
(ख) ³मेलकः
(ग) दोषेषु
II. पूण3वा©येन उ,रत - (के वलं *¬नRयम्) 2×1=2
(क) ³मेलकः के 0लवनं *िवd कÝटकजालं िनरीeते ।
(ख) पKे सूिYरसं कणा3मृत-सvशं *ोYम्।
(ग) कणा3मृतं सुिYरसं िवमु< खलानां य¹ः दोषेषु भवित।
III. (अ) िनदN शानुसारम् उ,रत - 2×1=2
(क) सुमहान्
(ख) दोषेषु
(आ) िनदN शानुसारम् उ,रत -
(क) ³मेलकः
(ख) िवमु<
12. अधो0ल0खतं नाhांशं पिठ•ा तदाधा;रतान् *Jान् यथािनदN शं सं €ृ तेन उ,रत - 5
I. एकपदे न उ,रत - (के वलं *¬नRयम्) 2×½=1
(क) वÞलान्
(ख) सीता
(ग) रामेण
II. पूण3वा©येन उ,रत - (के वलं *¬नRयम्) 2×1=2
(क) रामेण वने वPWम्।
(ख) सीता ¬व´ू¬वशुरशु´ूषािनिम,ं दे वतानां *णामं करोित।
(ग) भवान् (लÛणः) मोहम् उपगतः।
III. (अ) िनदN शानुसारम् उ,रत - 2×1=2
(क) सीतायै
Page 6 of 8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 6 of 8
Page 8
m
m .co
m .co s e m
se g l a
(ख) अहम् (रामः)
a
(आ) िनदN शानुसारम् उ,रत -
(क) दे वतानाम्
(ख) सीतायाः
13. अ अधो0ल0खत† पK† भावाथp म™ष
ू ा*द,पदै ः पूरिय•ा पुनः 0लखत - 3×1=3
m
c o m
भावाथ3: - येन *कारेण (i) eीरसागरात् चÕमा उßàनः अभवत् तथा एव त†
m .co
. s e
emइव तेज˜ी राजा िदलीपः अभवत् (जá लÒवान्)।
(ii) वैव ˜तमनोः वं शे त† अपेeया अिप (iii) का78मान् िनम3लतरः राजसु
s g l a
l aचÕः
a
ag अथवा
आ *द,-भावाथ3Tयात् शु{ं भावाथp 0च•ा 0लखत-
(i) सूिYरसं िवमु< दोषेषु य¹ः सुमहान् खलानाम्।
(ख) दुMानां *यासः सुवचनं V©•ा दोषेषु/Wसनेषु भवित।
(ii) यु0धिµर† एषा एव 0च8नसर0णः।
m
(क) •ेµपाâु पुT† ईvशी एव िवचारधारा।
o
. c
m
(iii) याCनवKािन कमा30ण तािन सेिवतWािन।
e च काया30ण स78 तािन करणीयािन।
las
(ग) यािन दोषरिहतािन अिनãािन
14. अधो0ल0खत- gोक† *द,े अÂये g
a ;रYmानपूितp कु Ìत - 3×1=3
अÂय: - तावत् एव (i) पा0थ3व† वनगमन-िनवृि,ः, मम िपतृपरव,ा सः एव
(ii) बालभावः, नवनृपित-िवमशN *जानां श"का न अ7P, अथ च मे ातरः
(iii) प;रभोगैः व0\ताः न (भिवŒ78)।
15. अ ‘क’ P•† वा]ांश† ‘ख’ P•† वा]ांशेन सह मेलनं कु Ìत - 4×1=4
‘क’ P•ः ‘ख’ P•ः
m
m .co
.co
(1) *जानामेव भूVथ3म् (ख) स ताxो ब0लमÎहीत्।
e m
e m (2) वेदम् अनू<ाचाय3ः (क) अ8ेवा0सनमनुशा7P।
a
l।s
las (3) अजीणN भेषजं वा;र ag
(घ) जीणN वा;र बल*दम्
ag
(4) आचायNितपादं *ाŸ (ग) 0शŒेxः जीवनकलां 0शeियŒािम।
आ अधो0ल0खतेषु वा]ेषु रेखाि"तपदानां *स¸ानुसारं शु{म् उ,रं 0च•ा 0लखत -
(क) ऐ¬वया3य न *मिदWम्।
(ख) फले क7¯न् कामना त†ा येनाकायp क;रŒित।
m .
.co
(ग) राजा çाèणं सéेŒ राTौ शयनमासाK W0च8यत्।
s e m
s em l a
la ag
Page 7 of 8
ag For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 7 of 8
Page 9
(घ) के 0लवनं *िवd उMêः कÝटकजालं िनरीeते।
ख,ः - घ भागः - ii
सामाLसं Mृ तसािहPपQरचयः 10 अ7ाः
16. अधो0ल0खत-*Jानाम् उ,रा0ण 0लखत- (के वलं *JTयम्) 3×1=3
(i) ‘0शeावaाः’ अनुशासनम् इित पाठः स"0लतः।
(ii) ‘*जानुर™को नृपः’ इित पाठः रघुवंशमहाकाWात् स"0लतः?
(iii) ‘0शवराजिवजयः’ इV† उपCास† लेखकः पं . अ7Óकाद,Wासः।
(iv) ‘काया3काय3Wव7mितः’ इV† पाठ† स>भ3Îëः ´ीमÄगवØीता।
17. म™ष
ू ायाः समु0चतं पदं 0च•ा ;रYmानािन पूरयत - (के वलं *JTयम्) 3×1=3
(i) का0लदासेन र0चतं खâकाWम् मेघदूतम् अ7P।
(ii) नलचsू दमय8ीकथा अिप कìते।
(iii) महाकाW† स>भN ‘गKं कवीनां िनकषं वद78’ इित उिYः *0स{ा।
(iv) दै वीयोदा,गुणोपेतः उíकु लीयः eिTयः गKरचनायाः नायकः भवित।
18. समु0चतं मेलिय•ा 0लखत - 4×1=4
भाग क भाग ख
(i) मृ‘किटकम् (ख) शूªकः
(ii) राजनैितकनाटकम् (क) मुªाराeसम्
(iii) महाभारताधा;रतम् (घ) वेणीसं हारः
(iv) मालिवाि»िमTम् (ग) का0लदासः
--------00000--------
Page 8 of 8
For more Question Papers, Sample Papers, Notes & Syllabus visit Page 8 of 8