Page 1
माध्यमिक शिक्षा मंडल,
मध्य प्रदेश
sample Paper
2025
Page 2
केवल अ ास हे तु नमू ना प
Sample question paper for practice only
हाई ू ल परी ा वष 2025
High School Examination Year 2025
िवषय - सं कृत
Subject - Sanskrit
Total Questions Total printed Page Time Hours Maximum Marks
23 08 03:00 75
नदशाः - 1. सव नाः अ नवायाः सि त।
2. नानां स मख
ु े अ काः द ाः।
3. सवषां नानां उ रा ण सं कृत भाषायां दे या न।
01. उ चतं वक पं च वा लखत - 1x6=6
1. अ म श द य ष ठ वभ तेः बहुवचन य पं अि त -
(अ) वयम ् (ब) अ माकम ्
(स) अ मासु (द) अ म यम ्
2 . लतायाम ् इ यि मन ् पदे का वभि तः अि त -
(अ) थमा (ब) वतीया
(स) चतथ
ु (द) स तमी
3 . यु मान ् इ त पदे वचनम ् अि त -
(अ) एकवचनम ् (ब) ववचनम ्
(स) बहुवचनम ् (द) अ यवचनम ्
4 . रामेण इत पम ् अि त -
(अ) तत
ृ ीया, एकवचन य (ब) चतुथ , एकवचन य
(स) पंचमी, बहुवचन य (द) तत
ृ ीया, बहुवचन य
[1]
Page 3
5. 'अहं वः व यालयं ग म या म ' इ यि मन ् वा ये अ ययम ् अि त -
(अ) अहम ् (ब) वः
(स) व यालयं (द) ग म या म
6 . अधो ल खतेषु अ ययम ् अि त -
(अ) सव (ब) पयावरणम ्
(स) सौहादम ् (द) फला न
02. द श दै ः र त थानपू त कु त - 1x 6 = 6
1. प यामः इ यि मन ् पदे .... ....... .... धातुः अि त। (प य/ श ्)
2. लभते इ यि मन ् पदे .... ....... .... पु षः अि त। ( थम/म यम)
3. प धातोः व ध ल ग लकार य उ मपु ष य एकवचन य ........ पं अि त। (पठे ः
/पठे यम ्)
4. अभवतम ् इ त पं ...... ..... .... अि त। ( ववचन य/बहुवचन य)
5. नधनः इ यि मन ् पदे .... ..... .... उपसगः अि त। ( नस ्/ नर्)
6. यप
ु कारः इ यि मन ् पदे .... ..... .... उपसगः अि त। ( त/ )
03. शु ध वा यानां सम ं "आम ्" अशु ध वा यानां सम ं "न" इ त लखत - 1x 6 = 6
1. ह + अन ताः = यन ताः भव त।
2. 'तवो मा" इ यि मन ् पदे द घ सि धः अि त।
3. "चौरोSयम ्" इ यि मन ् पदे वसग सि धः अि त।
4. " वमूढधीः" इ यि मन ् पदे बहु ी ह समासः अि त।
5. "अयो यः" इ त पदे अ ययीभाव समासः अि त।
6. " भुवनम ्" इ त पदे वगु समासः अि त।
[2]
Page 4
04. यु ममेलनं कु त - 1x 6 = 6
(अ) (ब)
(i) कृत ता - अ व:
(ii) द ू षतम ् - न टाः
(iii) ग छ स - कृत नता
(iv) वशीणाः - या स
(v) वेत: - कृषक:
(vi) नधन: - शु धम ्
05. एकवा येन उ रं लखत - 1x 6 = 6
1. "समाग य" इ यि मन ् पदे कः ययः अि त ?
2. "कथ यतुम ्" इ यि मन ् पदे कः ययः अि त ?
3. "उपािजतवान ्" इ यि मन ् पदे कः ययः अि त ?
4. क शाः ा णनः भक
ू पेन नह य ते ?
5. वयोSनुरोधात ् कः लालनीयः भव त ?
6. अ नशं महानगरम ये कं चल त ?
अधो ल खत नानाम ् उ रा ण सं कृतभाषायां लखत -
06. मीनः कदा द नां ग तं ा नो त ? 2
अथवा
अ माकं पयावरणे कं कं द ू षतम ् अि त ?
07. ज बक
ु ः कं वदन ् या य उपहासं करो त ? 2
अथवा
प ृ थ याः खलनात ् कं जायते ?
[3]
Page 5
08. वा च का भवेत ् ? 2
अथवा
जन य दनं नश य आर ी कमु तवान ् ?
09. बालभावात ् हमकरः कु वराजते ? 2
अथवा
सुर भः इ य न य कमु रं ददा त ?
10. सु धयः स यं केन सह भव त ? 2
अथवा
य द राजा स यक् न भव त तदा जा कथं व लवेत ?
11. रे खा कतपदमाध ृ य न नमाणं कु त - (के चत ् }s) 2
1. एता शी भयावहघटना गढ़वाल े े घ टता।
2. पूरा वया म यं या यं द म ्।
3. चातकः वने वस त।
12. अधो ल खता न वा या न कः कं त कथय त - (कोS प }s) 2
1. अनत
ृ ं वद स चेत ् काकः दशेत ्। कः - कं
2. त या वे ना नी। कः - कं
3. पु य दै यं वा अहं रो द म। कः - कं
13. अधो ल खता न वा या न घटना मानुसारेण लखत - 2
(i) ज बुककृतो साहः या ः पुनः काननम ् आग छत ्।
(ii) या ः या मार इय म त म वा पला यतः।
(iii) माग सा एकं या ं अप यत ्।
(iv) यु प नम तः सा गालम ् आ प ती उवाच ।
14. नप े समागतान ् लोकान ् वहाय वपा यपु तकात ् सुभा षतमेकं (एकं) लखत। 2
[4]
Page 6
15. अधो ल खतेषु अशु ध-कारक वा यानां शु धः करणीयाः - (कोS प }s) 2
1. शवं नमः।
2. व यालयः प रतः व ृ ाः सि त।
3. व ृ य प ा ण पति त।
16. र त थाना न परू यत - (के चत ् च वा र) 2
(i) चौर य ......................... बु धः अ त थः।
(ii) अ वः चेत ् ..................... वीरः।
(iii) सवषामेव मह वं व यते ................... ।
(iv) यः ................... उ द य कु य त।
(v) ................... समय य सदप
ु योगः करणीयः।
(vi) ...............ह र तमा .............. शु च पयावरणम ्।
17. वा य प रवतनं कु त - (कोS प }s) 2
1. छा ः थं पठ त । (कमवा ये )
2. काकः पक य संत तं पालय त। (कमवा ये)
3. रामेण व यालयः ग यते। (कतवा
ृ ये)
18. अधो ल खतं ग यांशं प ठ वा नानाम ् उ रा ण लखत - 3
आदे शं ा य उभौ ाचलताम ्। त ोपे य का ठपटले न हतं पटा छा दतं दे हं क धेन वह तौ
याया धकरणं त ि थतौ। आर ी सुपु टदे ह आसीत ्, अ भयु त च अतीव कृशकायः। भारवतः
शव य क धेन वहनं त कृते द ु करम ् आसीत ्। स भारवेदनया दत म। त य दनं
नश य मु दत आर ी तमव
ु ाच – ‘’रे द ु ट! ति मन ् दने वयाSहं चो रताया म जष
ू ाया हणा
वा रतः। इदानीं नजकृ य य फलं भु व। अि मन ् चौया भयोगे वं वष य य काराद डं
ल यसे" इ त ो य उ चैः अहसत ्। यथाकथि च उभौ शवमानीय एकि मन ् च वरे
था पतव तौ।
[5]
Page 7
1. कृशकायः कः आसीत ् ?
2. उभौ शवं कु था पतव तौ ?
3. भारवेदनया कः दत म ?
अथवा
बहू यप या न मे स ती त स यम ्। तथा यहमेति मन ् पु े व श य आ मवेदनामनभ ु वा म। यतो ह
अयम ये यो दबु लः। सव वप येषु जननी तु यव सला एव। तथा प दब ु ले सुते मातुः अ य धका
कृपा सहजैव " इ त। सुर भवचनं ु वा भश
ृ ं वि मत याख डल या प दयम वत ्। स च
तामेवमसा वयत ् - "ग छ व से ! सव भ ं जायेत ्।’’ अ चरादे व च डवातेन मेघरवै च सह वषः
समजायत।
1. च डवातेन मेघरवै च सह कः समजायत ?
2. मातुः अ धका कृपा कि मन ् भव त ?
3. सुर भवचनं ु वा भश
ृ ं क य दयम वत ् ?
19. अधो ल खतयोः प यांशयोः प ठ वा प यांशमेक य नानाम ् उ रा ण सं कृत भाषायां
लखत - 3
य वा धम दां वाचं प षां योS युद रयेत ्।
प र य य फलं प वं भु तेSप वं वमढ
ू धीः।।
1. वमूढधीः क शीं वाचं प र यजय त ?
2. प वं फलं कः प र यजय त ?
3. वमूढधीः क शं फलं भु ते ?
अथवा
उद रतोSथः पशुना प ग ृ यते ,
हया च नागा च वहि त बो धताः।
अनु तम यह
ू त पि डतो जनः ,
परे गत ानफला ह बु धयः।।
1. पशुना अ प क शः अथः ग ृ यते ?
2. बु धयः क यः भवि त ?
3. पि डतो जनः कं ऊह त ?
[6]
Page 8
20. अधो ल खतयोः ना यांशयो प ठ वा ना यांशमेक य नानाम ् उ रा ण सं कृतभाषायां लखत- 3
लवः - त याः }s नामनी।
वदष
ू कः - कथ मव ?
लवः - तपोवनवा सनो दे वी त नामना वयि त, भगवान ् वा मी कवधू र त।
रामः - अ प च इत ताव वय य! मुहू मा म ्।
वदष
ू कः - (उपस ृ य) आ ापयतु भवान ्।
रामः - अ प कुमारयोरनयोर माकं च सवथा सम पः कुटु बव ृ ता तः ?
1. तपोवनवा सनः कुश य मातरं केन ना ना आ वयि त ?
2. क याः }s नामनी ?
3. कुशलवयोः मातरं वा मी कः केन ना ना आ वय त ?
अथवा
संहः - ( ोधेन गजन ्) भोः ! अहं वनराजः कं भयं न जायते ? कमथ मामेवं तुदि त सव
म ल वा ?
एकः वानरः - यतः वं वनराजः भ वतुं तु सवथाSयो यः। राजा तु र कः भव त परं भवान ् तु
भ कः। अ प च वर ायाम प समथः ना स , त ह कथम मान ् र यस ?
अ यः वानरः - कं न त
ु ा वया प चत ोि तः -
यो न र त व तान ् पी यमाना परैः सदा ।
ज तून ् पा थव पेण स कृता तो न संशयः ।।
काकः - आम ् स यं क थतं वया - व तुतः वनराजः भ वतुं तु अहमेव यो यः।
पकः - (उपहसन ्) कथं वं यो यः वनराजः भ वतुं, य त का-का इ त ककश व नना
वातावरणमाकुल करो ष। न पम ् , न व नरि त।
1. कृता तः कः म यते ?
2. राजा क शः भव त ?
3. कः वातावरणं ककश व नना आकुल करो त ?
[7]
Page 9
21. अधो ल खतम ् अप ठतग यांशं प ठ वा नानाम ् उ रा ण सं कृतभाषायां लखत| (कोS पच वार:) 4
ह रयाणारा ये यमुनानगरम डले एकः सं कृतप रवारः अि त | ति मन ् गह
ृ े सव सं कृते
स भाषणं कुवि त| त पशवोS प सं कृतम ् अवबो धुं समथाः सि त | ति मन ् गहृ े अ भम युः
नाम एकः युवकः अि त| सोS प सं कृतम ् वद त | एकदा त एकः सं कृत ा यापकः आगतवान ्
| तेन सह अ भम युः सं कृतेन स भाषणं कृतवान ् | त य युवक य तभां वा ा यापकः
अ भम यवे शतं यका ण द वान ् | त मात ् दनात ् त य मन स सं कृतं त महती अ भ चः
समु प ना | सः त दनं गीतायाः लोकान ् प ठ वा- प ठ वा सवान ् लोकान ् अ मरत ् |
1. सं कृतप रवारः कु अि त ?
2. ा यापकः क मै शतं यका ण द वान ् ?
3. ा यापकः अ भम यवे शतं यका ण कमथ द वान ् ?
4. युवकः कथं गीतायाः लोकान ् अ मरत ् ?
5. त पशवो अ प कम ् अवबो धंु समथा: सि त ?
22. ाचाय यकृते य दवसानाम ् अवकाशाथम ् एकं ाथनाप ं लखत | 4
अथवा
व-भ ग या ववाहे आम यतुं व म म् त प ं लखत |
23. अधो ल खतेषु एकं वषयं वीकृ य सं कृत भाषायां नब धं लखत - 4
(अ) पयावरणम ्
(ब) सं कृतभाषायाः मह वम ्
(स) अ माकं दे शः
(द) महाक वः का लदासः
---------------------------------------------------
[8]
Page 10
Sample Papers
CBSE Sample Papers
ICSE / ISC Board Sample Papers
AP Board Sample Papers
Assam Board Sample Papers
Bihar Board Sample Papers
Chhattisgarh Board Sample Papers
Goa Board Sample Papers
Gujarat Board Sample Papers
Haryana Board Sample Papers
HP Board Sample Papers
J&K State Board Sample Papers
Jharkhand Board Sample Papers
Karnataka Board Sample Papers
Kerala Board Sample Papers
Page 11
Sample Papers
MP Board Sample Papers
Maharashtra Board Sample Papers
Manipur Board Sample Papers
Mizoram Board Sample Papers
Orissa Board Sample Papers
Punjab Board Sample Papers
Rajasthan Board Sample Papers
Tamil Nadu Board Sample Papers
Telangana State Board Sample Papers
Tripura Board Sample Papers
UP Board Sample Papers
Uttarakhand Board Sample Papers
West Bengal Board Sample Papers