CBSE Class 12 Marking Scheme 2021 for Marathi

इय ा : बारावी [ STD. XII ] : मराठ (१०९) [ Marathi ]
नमुना उ र-प का तथा : 2020 – 21 [Sample paper : 2020 - 21 ]
वभाग अ : गुण – 40
न 1अ) वाचले या प र छे दाधारे कोण याह सहा नांची यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (6)
1] - आ] सामािजक कायकत
2] - अ] अनभ
ु वी कायक यासोबत वेळ घालव याचे
3] - इ] आपला यवसाय थम, नंतर सामािजक काय.
4] - आ] वातं य सै नक
5] - अ] चंता नाह . .
6] - अ] दे शासाठ सव व यागणा यांची
7] - अ] समाजाचे नदयी व वाथ प समजले.
अथवा
न 1आ) वाचले या प र छे दाधारे कोण याह सहा नांची यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (6)
. 1] .... अ] यवसायात जम बसला नाह .
2] .... आ] मेहनत क नह यश मळत नाह . .
3] .... अ] काम यो य कारे न करणे.
4] ... इ] न शबाची साथ नाह .
5] ... इ] क टाबरोबर अ य अनेक कौश ये आव यक असतात.
6] . .... अ] केवळ प र म के याने / क टाने सव मळते.
7] ... आ] कसब

न 2 अ) वाचले या क वते या आधारे कोण याह सहा नांची यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (6)
1] - आ] गावाबाहे र ल नसगाचे
2] - अ] छोटे से गाव
3] - ई] बेटाबेटांतून
4] - आ] आडवी तडवी
5] - अ] पा यात पाय टाकून
6] - आ] तट
7] - आ] झरा
अथवा
न 2 आ) वाचले या क वते या आधारे कोण याह सहा नांची यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (6)
1] .... इ] पा रजातकाचा सडा
2] .... इ] दज
ु ाभाव न करता ेम केले.
3] .... इ] दं भ – म सराचा
4] …. अ] घर आईच दे वा या पात होती.
5] ..... आ] आईचे नधन झाले आहे .
6] ..... आ] कंटक
7] .... अ] आईचे जीवन

न 3) सूचनेनुसार उ रे लहा.
क) दले यांपैक यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (कोणतेह तीन ) (3)
1]वा याचा कार - इ] नाथक
2] आ ाथ - इ] आई वां याची भाजी छान कर.
3] नकाराथ - आ] तक
ु ाराम धाडसी न हता.
4] वा याचा कार - इ] उ गारवाचक
ख) दले यांपैक यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (कोणतेह तीन ) (3)
1] वा याचा योग - आ] कमणी
2] कमणी योग - आ] मानसीने ग णताचा पेपर सोडवला.
3] वा याचा योग - इ] कतर
4] कतर योग करा. - आ] बाबूराव नातवासाठ ेझट आणतात.
ग) दले यांपैक यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (कोणतेह तीन ) (3)
1] वा याचा काळ - आ] अपण
ू भूतकाळ
2] सामा य भूतकाळ - आ] यव
ु ाश ती ह दे शाची एकमेव खर संप ी होती.
3] पूण वतमान काळ - अ] संशोधनाचे काम पण
ू केले आहे .
4] काळ ओळखा - इ] सामा य भूतकाळ
घ) दले यांपैक यो य पयाय नवडून उ रे लहा. (कोणतेह तीन ) (3)
1] वशेषण - आ] वाक या तक या
2] आता : अधोरे खताची श द-जात - इ] या वशेषण अ यय
3] सारे च : अधोरे खताची श द-जात - आ] श दयोगी अ यय
4] वा यातील यापद - अ] चढलं
च) पढ
ु ल वा चारां या अथाचा यो य पयाय नवडा. (कोणतेह दोन ) (2)
१. पोटात कावळे ओरडणे. - आ] भुकेने याकूळ होणे.
२. त ड भ न बोलणे. - अ] खूप तुती करणे.
३. भाऊबंदक असणे. - आ] भावाभावांत भांडण असणे.
छ) वा यातील अधोरे खत श दांऐवजी वा चाराचा यो य पयाय नवडा.( कोणतेह दोन) (2)
1] – अ] उ छाद मांडणे.
2] – आ] बळ लावणे.
3] – अ] उसंत नसणे.
न 4) पुढ ल प ठत ग य उतारा वाचा, आ ण वचारले या नांची उ रे लहा. (6)
खरे तर इत या हौसेने बांधलेला नवा कोरा बंगला आपण राह याअगोदर दस
ु याला
भा याने दे याची क पना ...
न : वर ल प ठत उता या या आधारे यो य पयाय नवडून कोण याह सहा नांची उ रे लहा.
१] - इ) नवा कोरा बंगला भा याने दे याची
2] - आ] दोन
3] - इ] दहु े र खचाचा मेळ घाल यासाठ .
4] - इ] जायला नघाले.
5] - आ] बंग याभोवती सुंदर बाग होती.

6] - अ] अशोकाची झाडे .
7] - इ] व ृ व ल चा सोयरा.

न 5) पुढ ल प ठत प य उतारा वाचा, आ ण वचारले या नांची उ रे लहा. (6)
धर ी या कुशीमधी बीय बयानं नजल ….. दै व गेलं रे उघडी दे व अजब गारोडी !
न : वर ल क वते या आधारे यो य पयाय नवडून कोण याह सहा नांची उ रे लहा.
1] - अ] ब हणाबाई चौधर
2] - आ] मातीची
3] - इ] शेतात क ब तरा न आले.
4] - अ] वा याशी खेळता खेळता
5] - इ] दे वा या भजनात
6] - अ] जणू ाथना करतात क संप नता येऊ दे .
7] - अ] अ हराणी

वभाग ब : गुण : 40

न 6. पुढ लपैक कोण याह पाच नांची येक २५ / ३० श दांत उ रे लहा. (10)
1] सोनार सोने तापवायचा .... पा यात टाकताच आवाज यायचा ... तो आवाज ऐक यासाठ ...
2] कपाळावर लाल सूयाचे .. अथात कंु कवाचे .. ल नात ‘राब याचा गाव’ आंदण हणन
ू ...
3] ... सव प रि थतीत पेपर ल ह याचा सराव .... उ हा या त रपेचा सराव .. यासाठ रवी आरसा
घेऊन शेजार या बंग यात ... तेथन
ू मानसी या चेह यावर करण ....
4] .... थम नकार .. पण नंतर वाटले, यात वष असेल तर बरे च ... हालहाल होऊन मर यापे ा ..
5] ...... या पाठातन
ू ‘ तं ाना या अ त आहार न जाता तारत याने उपयोग करावा’ हा संदेश ...
6] ..... कवीने नको या वषयावर चचा .. हा य वनोद केले.
7] द ु काळी ि थती .. पाऊस नाह ... जणू दे वा या मनात आप याब दल ेम, मायाच नसावी .. असे
वाटलं ... हणून कवी हणतात ...
8] नारळ जसा व न कठोर, आत अमत
ृ मय पा याने भरलेला .. तसे साधच
ू े अंतरं ग ... बोध पी
अमत
ृ ाने भरलेले....
 सव यो य मु दे , वत:ची भाषा, शु ध लेखन यानस
ु ार
येक यो य उ र : ०२ गण
ु .

न 7. पुढ लपैक कोण याह पाच नांची उ रे येक सुमारे 60 / 70 श दांत लहा. ( 15)

1] मुकंु द टाकसाळे यांची वनोद कथा.पालक आप या अपे ांचे ओझे मुलांवर ... मानसी मे रटम ये
यावी यासाठ त या पालकांचा अ टाहास.. मल
ु गा राजू काह प रि थतीज य कारणांमुळे ... मे रट
ल टम ये येऊ शकला नाह याचे वैष य .. मल
ु गी मानसीबाबत तसे होऊ नये ... कोण याह
प रि थतीत पेपर चांगला ल हता यावा ... यासाठ .. .
2] ‘भत
ु ाचा ज म’ ह द.मा. मरासदार यांची वनोद कथा... अंध धा कशा नमाण होतात याचे संद
ु र
च ण .... कथेतील तक
ु ाराम एक पैलवान .. रोज पाचपाचशे जोर .. मांसाहार जेवण ..यामुळे
दं ड, मां या पु ट .. गदन उतू चाललेल ... नाक गालात हरवलेले .. ह ी माणे चाल ... लांडगे

आडनावासारखा दसायला .. पण उं दरासारखा भ ा .
3] संत शेख महंमद यांचा अभंग .. साधू व अभ त यांचा प रचय .. इं ावन एका वेल चे फळ ..
पक यावर द ु न सुंदर .. पण अ तशय कडू ... हाती घेत यावर हातालाह कडवटपण .. तसेच
कपट य ती .. व न सुंदर .. दसायलाच न हे वागायलाह वरवर गोड .. पण अंतर चा हे तू
चांगला, दस
ु यांना हतकारक नसतो .. याला अ त जवळ क नये.
4] नरं जन घाटे यांची ह एक व ान कथा... तं ानाचा उपयोग तारत याने करावा हा बोध .....
बाबरू ावांनी नातवास यं मानव भेट ... यं मानव माणसाला इजा करत नाह .. यात ऑ समॉ हचे
नयम भरलेले ... ते हणजे ... मानवास इजा करणार नाह .. अकाय मतेमुळे इजा
होणार नाह याची काळजी .. मानवा या आ ेचे पालन .. हे नयम पाळून मग वसंर ण. ..
5] शांता शेळके यांनी ‘खांब’ क वतेत घरातील ीचे मह वपूण थान .. ी आपले दःु ख मनातच
....घरातील सवासाठ सतत क ट ... आ यागे यांचा पाहुणचार ... आजार माणसाची सेवा ....
‘रांधा वाढा, उ ट काढा’ हे तर सतत चालूच ... शवाय आप या उदर वंशाचा दवा वाढवते ...
सा या घराची जबाबदार पेलते.
6] लेखक अ वनाश हळबे यांची कथा ‘व ृ व ल चा सोयरा’ .. लेखक नोकर तील बदल मुळे अमरावतीला
... नवा बंगला उ नीकृ णन यांना भा याने .. भोवती भरपूर मोकळी जागा .. अप यह नतेवर उपाय
मळाला ... फुलांनाच मल
ु े .. बाग फुलवल .. यां यावर ममतेची छाया धरल .
7] लेखक .. 1962 या भारत-चीन यु धातील आठवणी ... मळाले या आदे शानुसार यपक ना या या
काठाने येत असता श ू या तावडीत .. लेखकाला एका छो या पेटा यात .. आधीच ओला चंब ..
थंडीने काकडून गेले ... पोटात अ न नाह .. बट
ू काढ याचा य न .. बट
ू सैल झाला तसा पाय
सुजायला लागला .. मोजे काढताना पायाची कातडी सोलल ... बूट काढ याचे मह सहन नाह ...
लानी.
8] कवी फ. म.ु शंदे यांची ‘बहरतील मळे ’ क वता .. द ु काळाचे च ण .. प रि थतीशी झंुज याचा
आशावादह य त ... आकाश कोरडे ... दे वाचे डोळे ह कोरडे .. माणसां या डोळी पाणी .. पण
तर ह आप या वावरासाठ झुंज दे ता-दे ता या धरती माते या गभातील झरे वाहतील .. आ ण
पु हा मळे बहरतील .. हा आशावाद .

 थोड यात पाठ प रचय / तावना ..
 उ रासाठ नमु यानस
ु ार आव यक ते सव मु दे
 यो य भाषा, शु ध लेखन आ ण उ चत समारोप
हे मु दे ल ात ठे ऊन ये क 3 पैक गुण [ कोणतीह 5 उ रे ]

न 8) . पुढ लपैक एका वषयावर सुमारे 150 / 200 श दांत नबंध लहा. (10 )
[ दले या मु यांचा आधार घेऊन आपले मत / वचार / क पना मांडू शकता.]
 येक वषयाला अनस
ु न यो य व आकषक सु वात / तावना - - 2 गुण
 वषयाशी संबं धत आव यक ते सव मु दे - - 2 गुण
 भाषा स दय [ वषयानु प का यपं ती, वा चार, हणी इ.चा वापर.] - 2 गण
ु
 उ चत समारोप - 2 गुण
 शु ध आ ण यो य भाषा, व सादर करण [ प र छे द इ.] - 2 गुण

न 9. [अ] पुढ लपैक एका वषयावर सुमारे 70 / 80 श दांत संवाद लहा. (5)

1] व ृ संवधन –
अनेक वध कारणांनी झालेल वृ तोड .. याचे प रणाम हणून कमी पाऊस ... कधी अ त पूर
.. व य ाणी नागर व तीत .. वाढलेले तापमान ...... इ.
2] ‘ व छतेची जबाबदार आपणा सवाची’
घाणीची कळस ... घर व छ पण सावज नक ठकाणे ?.. अ व छतेची उदाहरणे .. कोणामुळे ?
... आपण सव जबाबदार .. व छतेचीह आपल च जबाबदार .. कशा कारे ... इ.
 संवादा मक लेखन : 2 गुण
 आव यक ते सव मु दे : 2 गुण
 यो य भाषा व वराम च हांचा वापर – 1 गुण

अथवा
ब] वृ -लेखन
 व ृ ाचा मथळा / शीषक - ½ गुण
 घटनेचे थान व दनांक - ½ गुण
 आव यक ते सव मु दे , [उदा. मु य काय म कोठे , मु य पाहुण,े पाहु यांचा मु य
संदेश / काय मासंबंधी वशेष मा हती इ.] - 2 गुण
 यो य भाषा, अचूक लेखन, प र छे द इ. -2 गुण

*****************