Karnataka 1st PUC Question Bank for Marathi

Government of Karnataka
Department of School Education
(Pre-University)

QUESTION BANK

साहित्य मंथन भाग १
गद्यहिभाग
खालील प्रश्नातील िाक्यासाठी योग्य पयाा याची हनिड करुन हलिा.

१. चक्रधरांची ऄहिस
ं ािृत्ती ि हिनोदबुध्दी - म्िाआभ
ं ट
१) श्री चक्रधर स्िामी या हठकाणी बसले िोते -----
अ) डोंगराखाली ब) झाडाखाली क) पर्वताखाली ड) देर्ळात.
२) मिात्मे याना म्िटले अिे ----
अ) संत ब) बैरागी क) ससा ड) र्ाघ
३) सश्याच्या पाठीमागे िे लोक लागले िोते -----
अ) पारधी ब) लमाणी क) गुराखी ड) गार्ातील लोक.
४) चक्रधरानी यांचे हिंसेपासनू मन पररितान के ले ----
अ) गरु ाखी ब) पारधी क) चोर ड) दरोडेखोर.
५) बोणेबाइने यांच्या नािाने जोरात िाका मारल्या -----
अ) मनु नदेर्ांच्या ब) आई-बाबांच्या क) परमेश्वरांच्या ड) संतांच्या
६) चोर यांना पािून पळून गेला ----
अ) पोलीसांना ब) गोसावयांना क) गार्कऱयांना ड) पारधयांना.
७) जाड िस्त्र यांचे िोते ----
अ) चक्रधरांचे ब) मालकांचे क) चोरांचे ड) नातेर्ाईकांचे

२. दत्ताजी ह ंदे यांचे िीरमरण ि िीरिचन --- भाउसािेबांची बखर
८) पाटील दुराणीची फौज झाडून ईतरली अिे ऄसे िे म्िणाले ---
अ) तान्हाजी खराडा ब) राजाराम क) राघोबा पागे ड) गोनर्ंदपंत बंदु ले.
९) बाणांचा िर्ाा ि याप्रमाणे िोत िोता -----
अ) पार्साप्रमाणे ब) मेघमालेप्रमाणे क) नर्जेप्रमाणे ड) र्ादळाप्रमाणे
१०) क्षहियांचा स्िधमा यांनी सांहगतला -----
अ) जनकोजी न ंदे ब) राजाराम क) दत्ताजी न ंदे ड) बयाजी न ंदे
११) कुतुब िाच्या युध्दात यांच्या दडं ाला बंदुहकची गोळी लागली -----
अ) दत्ताजी न दं े ब) राजाराम क) जनकोजी न दं े ड) गोनर्दं पतं बंदु ेल.े
१२) ‗ बचें गे तो और बी लढेंगे ‘ ऄसे कोण म्िणाले ----
अ) मल्हाररार् होळकर ब) दत्ताजी न ंदे क) जनकोजी न ंदे ड) अब्दल ु अली

३) ेतकऱयांची पररहस्थती ---- म. जोतीबा फुले
१३) मिात्मा फुले यांनी यांची दयनीय पररहस्थती मांडली अिे------
अ) नियांची ब) ेतकऱयांची क) सार्कारांची ड) नोकरांची

१४) म. फुले यानी े तकऱयांची तल
ु ना यांच्या बरोबर के ली अिे ----
अ) गोरा न पाई ब) कलेक्टर क) अनधकारी ड) कारकुन
१५) िे लोक हिहट सरकारला िेगिेगळे कर देत िोते -----
अ) ेतकरीर्गव ब) अनधकारीर्गव क) गोरा न पाई ड) कलेक्टर
१६) हिटी सरकारने यांच्यासाठी दिाखान्याची सोय के ली िोती -----
अ) ेतकरीर्गव ब) मजरू र्गव क) कामगार र्गव ड) गोरा न पाई

४. युिकांपुढील अव्िाने --- य िंतराि चव्िाण
१७) दे ाच्या हिकासासाठी िे अव्िान अिे ---
अ) आनथवक ब) सामानजक क) राजनकय ड) परराष्ट्रीय
१८) ऄन्न, िस्त्र, हनिारा, अरोग्य, ि ह क्षण या लोकांच्या गरजा अिेत ----
अ) दय्ु यम गरजा ब) प्राथनमक गरजा क) मधयमर्गीय गरजा ड) कामगारांच्या गरजा
१९) भारत आहतिासात प्रहदघाकाळ परहकयांच्या ऄंमलाखाली भरडला गेला कारण -----
अ) नर्भाजक प्रर्ृत्ती ब) एकता प्रर्ृत्ती क) गल
ु ामी प्रर्ृत्ती ड) समाजप्रर्ृत्ती
२०) अज तरूण हपढीमध्ये िी भािना िाढहिली पाहिजे -----
अ) दे भक्तीची ब) भाषाभक्तीची क) संस्कृ तीभक्तीची ड) परंपराभक्तीची
२१) मिात्मा गांधीजी नेिमी याचा हिचार करत ----
अ) प्रांताचा ब) हराचा क) संबंध भारताचा ड) गार्ांचा

५. घार हिंडते अका ी -- -- हसध
ं ुताइ सपकाळ
२२) हसध ं तु ाइ सपकाळ यांनी या हिमानतळािर पहिले पाउल ठे िले ---
अ) नहथ्रो ब) फ्ांस क) जमवनी ड) इटली
२३) मादाम तुसॉच्या प्रद ा नात यांचे पुतळे िोते ----
अ) मातीचे ब) सोन्याचे क) मेणाचे ड) चांदीचे
२४) लंडन िर या नदीच्य़ा हकनारी िसलेले अिे -----
अ) जेंम्स नदी ब) थेम्स नदी क) नसधं ू नदी ड) नाईल नदी
२५) थेम्स नदी पिाताच हसध ं तु ाइ सपकाळ यांना या नदीची अठिण झाली ---
अ) कार्ेरी ब) गंगा क) यमनु ा ड) पंचगंगा

६. जातील िे बी हदिस ---- प्र. इ. सोनकांबळे
२६) प्र. इ. सोनकांबळे याना हकती दाजी िोते -----
अ) दोन ब) तीन क) एक ड) चार
२७) धोंडीबा या गािी रिात िोता ----
अ) जगळपरू ला ब) ढगळपरू ला क) चेऱयाला ड) र्ाडीला

२८) हक न या गािी रिात िोता ---
अ) अ) चेऱयाला ब) खनगार्ला क) जगळपरू ला ड) र्ाडीला
२९) चे ऱयाच्या ऄक्काला दाजीने मारले की प्रल्िाद या बहिणीकडे जात ---
अ) सकीकडे ब) मगु ताबाईकडे क) जनीबाईकडे ड) पार्वतीबाईकडे
३०) प्रल्िाद जगळपूरला गेला की या देिळात बसत --
अ) मऱयाआईच्या देर्ळात ब) देर्ीच्या देर्ळात क) भर्ानीच्या देर्ळात ड) रे णक
ू ा देर्ीच्या देर्ळात
३१) प्रल्िादच्या या बहिणीचे घर जळले ---
अ) पार्वतीचे ब) मगु ताचे क) जनीचे ड) सखीचे

७. ेरास सव्िा े र --- भा. हि. िरे रकर
३२) िसतं ाला हिच्या ी लग्न व्िािे ऄसे िाटत िोते ----
अ) गोदार्री ब) यमनु े ी क) कार्ेरी ी ड) गंगे ी
३३) रािबिादूरांच्या मल ु ाचे नांि िे अिे -----
अ) र्संत ब) राजस क) गुलाब ड) नर्ष्ट्णपू ंत
३४) यमुनेला याचा फार हतटकारा िोता -------
अ) नर्ऱयाचा ब) सोन्याचा क) नहऱयाचा ड) घराचा
३५) गुलाबला अकहस्मक िैभि हमळाल्याचे ऐकताच यांचा स्िभाि बदलला ------
अ) नर्ष्ट्णपू तं ब) रार्बहादरू क) र्सतं ड) नदगंबरपतं

८. नािलौहकक सतं : सतं कनकदास -- बी. ए. कांबळे
३६) सतं कनकदासांचा जन्म कनाा टकातील या गािी झाला ----
अ) बाड ब) काड क) आड ड) या पैकी नाही
३७) हिजयनगरच्या साम्राज्याचे िे ऄत्यंत हिश्वासू िोते ----
अ) नबरप्पा ब) नर्जयदास क) मनहपतीराय ड) नर्रप्पा.
३८) कनकदासांचे मूळ नांि िे िोते -----
अ) नतम्मप्पा ब) नतमपा क) नर्ठ्ठल ड) कनक
३९) सतं कनकदासांचे गरू ु िे अिेत ------
अ) श्रीपादराय ब) वयासराय क) परु ं दरदास ड) नर्जयदास
४०) सतं कनकदासांना ईडपीच्या या देिाचे द ा न घेण्यास मज्जाि के ला -----
अ) श्रीकृ ष्ट्णाचे ब) नर्ठ्ठलाचे क) नर्ष्ट्णचू े ड) क
ं राचे
४१) दास परंपरे तील अद्य किी िे अिेत -----
अ) नरहरी नतथव ब) वयासराय क) श्रीपादराय ड) परु ं दरदास

९. जेंव्िा अपलाच आहतिास अपण हिसरतो’. सध
ु ा मूती
४२) सधु ा मूती याना ओजस्िी तफे िा पुरस्कार हमळाला िोता ------
अ) संजीर्नी ब) एकता क) राष्ट्रीय ड) ओजनस्र्नी
४३) ―भारत छोडो‖ चळिळ कधी झाली िोती -----
अ) सन् १९४७ ब) सन् १९४२ क) सन् १९४६ ड) सन् १९४७
४४) सध ु ा मूती यांचा या हिर्याबद्दल हसध्दांत अिे ------
अ) र्ाचन ब) लेखन क) संभाषण ड) श्रर्ण
४५) सध ु ा मूती यांना ओजहस्िनी पुरस्कारात िी सदुं र प्रहतकृती हमळाली िोती ----
अ) राणीलक्ष्मीबाई ब) र्ीरराणी नकत्तरू चन्नम्मा क) छ.न र्ाजी महाराज ड) राणी ताराबाई

१०. िीरमाता हजजाउ ---- प्रा.ऄ ोक राणा
४६) िीरमाता हजजाउंची जन्म तारीख िी अिे ----
अ) १२ जानेर्ारर १५९८ ब) ११ जानेर्ारी १५९८ क) १२ जनेर्ारी १५९९ ड) १२ नडसेंबर १५९८
४७) िीरमाता हजजाउंच्य़ा िहडलांचे नांि िे अिे -----
अ) मालोजी जाधर् ब) लखजु ी जाधर् क) धनाजी जाधर् ड) संताजी जाधर्
४८) रामहसगं भाट ि बजरंग भाट यांनी यांच्या जन्माचे िणान के ले अिे -----
अ) म्हाळसाबाईचे ब) ताराबाईचे क) सोयराबाईचे ड) नजजाबाईचे
४९) हचतोडला या राजाने िेढा हदला ------
अ) अल्लाउद्दीन नखलजी ब) औरंगजेब क) हाजहान ड) बाबर
५०) राष्ट्रमाता हजजाउंचा हििाि यांच्या ी झाला -----
अ) हाजी भोसले ब) यल्लोजी भोसले क) राणोजी भोसले ड) संताजी भोसले

११. टारफुला --- ंकर पाटील
५१) के रुनानांना भे टण्यासाठी िे गेले िोते ----
अ) काका पाटील ब) दादा पाटील क) पंच पाटील ड) रामा पाटील.
५२) के रूनानांचे यांच्या ी भांडण झाले िोते------
अ) गायकर्ाड घराण्या ी ब) पाटील घराण्या ी क) भोसले घराण्या ी ड) मोरे घराण्या ी
५३) ―गळ्याची पथ घेतो‖ िे िाक्य कोणी म्िटले अिे ----
अ) दादा पाटील ब) नाना पाटील क) ताराबाई ड) लक्ष्मी
५४) के रूनानांच्या मळ्यात मोट िी चालित िोती----
अ) लक्ष्मी ब) सरस्र्ती क) तुळ ी ड) सानर्त्री
५५) के रूनानांच्या मळ्यात हिने बंदुक चालिून दाखहिली -----
अ) पार्वती ब) लक्ष्मी क) सरस्र्ती ड) तारामती

१२. सगं णकाचे मित्ि ----- माधि राजगुरू
५६) रघुनाथरािांचा मुलगा या हठकाणी राित िोता ------
अ) चेन्नई ब) पणु े क) मंबु ई ड) बेंगलोर
५७) रघुनाथरािांना चे न्नइत रािण्यास यामुळे कंटाळा अला ----
अ) अपररचय र् अमराठी ब) घरात कोणी नाही क) टी. वही. नाही ड) घरात बसनू
५८) आटं रनेटला मराठीत ऄसा ब्द अिे -----
अ) जालआंतर ब) आंतरजाल क) आंतरजाळे ड) इटं रनेट
५९) िेबसाआटला मराठीत ऄसा ब्द अिे-------
अ) संकेतस्थळ ब) नननदवष्टस्थळ क) नेटस्थळ ड) नठकाण
६०) पासिडाला मराठीत ऄसा ब्द अिे--------
अ) सांकेतीक ब्द ब) सचू ना ब्द क) लक्षात ठे र्ण्याचा ब्द ड) ओळखीचा ब्द.
पद्यहिभाग
१. मिदबं ेचे धिळे ---- मिदबं ा
६१) रूहक्मणी यांना िृत्तांत हिचारते ----
अ) सखीला ब) आईला क) मार् ीला ड) आत्याला
६२) रूहक्मणीचा हििाि अइ-िहडलांनी यांच्या ी ठरहिला िोता ----
अ) न पु ाळा ी ब) नरें द्रा ी क) श्रीकृ ष्ट्णा ी ड) श्रीरामा ी
६३) रूहक्मणीने याचे स्मरण के ले -----
अ) ंकराचे ब) श्रीकृ ष्ट्णाचे क) देर्ाचे ड) आई-र्नडलांचे
६४) रूहक्मणीला यांचा बहं दिास नको िोता -----
अ) आई-र्नडलाच ं ा ब) भाऊचा क) न पु ाळाचा ड) सखीचा
६५) रूहक्मणीला यांच्या बरोबर हििाि करण्याची आच्छा िोती ------
अ) श्रीकृ ष्ट्णाबरोबर ब) सदु ामाबरोबर क) न पु ाळाबरोबर ड) श्रीरामाबरोबर

२. गुरूमिात्म्य ---- सतं ज्ञानेश्वर
६६) सतं ज्ञानेश्वरानी प्रथम यांना िंदन के ले अिे ------
अ) स्र्ानमला ब) सरस्र्तीला क) गणे ाला ड) आई-र्नडलाना
६७) सतं ज्ञानेश्वरांच्या मनात िे अिेत ----
अ) आई-र्नडल ब) सदग् ुरू क) नर्ठ्ठल ड) श्रीनर्ष्ट्णू
६८) हचंतामणी िी ईपमा याना हदली अिे -----
अ) सदग् ुरूला ब) देर्ाला क) नर्ठ्ठलाला ड) झाडाला.
६९) सिा हतथाां चे स्नान एकाच हठकाणी येथे घडते -----
अ) नदी ब) तलार् क) समद्रु ड) तीथवस्थान
७०) ―गुरूमिात्म्य‖ या ओव्या या ग्रंथातून घेतल्या अिेत -----
अ) ज्ञानेश्वरी ब) अमृतानभु र् क) गौळण ड) अभगं

३. सतं िाणी
ऄ. मनष्ट्ु य कररसी -- -- सतं नामदेि
७१) सतं नामदेिांना यांची ओढ लागली अिे -----
अ) नर्ठ्ठलाची ब) आळंदीची क) देहूची ड) पंढरपरु ची
७२) सतं नामदेि या परमेश्वराकडे मागणे मागत अिे -----
अ) नर्ठ्ठलाकडे ब) खडं ोबाकडे क) क ं राकडे ड) नर्ष्ट्णक
ू डे

ब. हिठु माझा लेकुरिाळा --- सतं जनाबाइ
७३) ‘लेकुरर्ाळा’ हा ब्द यांना उद्ये नू म्हटला आहे -----
अ) नर्ठ्ठलाला ब) आई-र्नडलांना क) देर्ाला ड) कुटुंबाला
७४) भक्ांच्या सोिळ्यात सिाा त पुढे िे सतं अिेत ----
अ) संत नामदेर् ब) संत गोरा कंु भार क) संत ननर्ृत्तीनाथ ड) संत ज्ञानेश्वर

क. िीन याती माझी देिा --- सतं चोखामेळा
७५) सतं चोखामेळ्याला हिठ्ठलाकडे येउ देत नािीत कारण ---
अ) दनलत ब) कुणबी क) सर्णव ड) ेतकरी
७६) सतं चोखामेळ्याला याची सेिा करायची अिे -----
अ) नर्ठ्ठलालाची ब) आई-र्नडलांची क) समाजाची ड) दनलतांची

ड. चंदनाचे िात पायिी चंदन --- सतं तुकाराम
७७) ―चंदनाचे िात पायिी चंदन‖ या ऄभंगात यांची लक्षणे सांहगतली अिे -----
अ) सज्जनाचं ी ब) दजु वनाचं ी क) मख ु ाांची ड) नमत्राच
ं ी
७८) सतं तक
ु ारामांचा जन्म या गािी झाला -----
अ) देहू ब) आळंदी क) पंढरपरू ड) पैठण

४. सीतागीत --- मोरोपतं
७९) सीतेची सेिा यानी के ली ------
अ) भार्ोजीने ब) पतीने क) आईने ड) र्नडलाने
८०) ूपाणखेच्या कानाचा ि नाकाचा छे द यानी के ला -----
अ) लक्ष्मणाने ब) रामाने क) रार्णाने ड) मारीच राक्षसाने

८१) रािणाने यांच्या ी यध्ु द के ले ----
अ) रामा ी ब) कंु भकणाव ी क) लक्ष्मणा ी ड) र्ानरसेने ी
८२) मायािी-मृगा मागे िे धाित गेले -----
अ) सीता ब) राम क) लक्ष्मण ड) रार्ण

८३) मारीच राक्षसाने िूबेिूब यांचा अिाज काढला -----
अ) लक्ष्मणाचा ब) रामाचा क) सीतेचा ड) रार्णाचा
८४) सीता रागाने याना बोलली -----
अ) लक्ष्मणाला ब) रामाला क) कंु भकणावला ड) रार्णाला

५. लटपट लटपट तुझे चालणे -- - िोनाजी बाळा
८५) नाहयके चे िय िर्ा एिढे अिे ----
अ) १५ र्षव ब) १६ र्षव क) १७ र्षव ड) १८ र्षव
८६) नाहयके ला पािून यांची हस्थती िेड्यािाणी झाली -----
अ) सरदारांची ब) सैननकांची क) सभु ेदारांची ड) सेनापतींची
८७) नाहयके च्या डोळ्यांना याची ईपमा हदली अिे------
अ) मृगनयना ब) मननयना क) कोकीळनयना ड) खलनयना
८८) नाहयके चे बोलणे ऄसे अिे -----
अ) मंजळू मैने सारखे ब) मंजळ ू कोकीळे सारखे क) मंजळ ू पोपटा सारखे ड) मंजळ
ू नचमणी सारखे

६. मराठी माती - कुसमु ाग्रज
८९) मराठी मातीचा टीळा येथे लािा ------
अ) कपाळार्र ब) गालार्र क) हातार्र ड) डोक्यार्र
९०) सह्याहिच्या कडे-कपारीतून िे ओिळ िािातात ----
अ) प्रेमाचे ब) आनदं ाचे क) ओढ्याचे ड) स्र्ानभमानाचे
९१) चार िणाा तून िी पालखी हफरत अिे -----
अ) सरस्र्तीची ब) गणपतीची क) महादेर्ाची ड) देर्ाची
९२) मराठी मातीचा झेंडा यांच्यासाठी फडकला -----
अ) हातोड्यासाठी ब) नर्ळ्याकोयत्याच्ं यासाठी क) तलर्ारीसाठी ड) आपल्यासाठी
९३) यांच्यासाठी खड्ग खबं ीर राहिले -----
अ) कंगालांच्यासाठी ब) सैननकांच्यासाठी क) सरदारांच्यासाठी ड) श्रीमंतासाठी

७. अइची अठिण– माधि ज्यहु लयन
९४) अइच्या अठिणीने मुलाला िे अठिले ------
अ) ब्रम्हांड ब) स्र्गव क) आई ड) देर्
९५) जगात सारे परत हमळते माि एक गोष्ट परत हमळत नािी -----
अ) घर ब) पैसा क) समृधदी ड) आई
९६) हिद्याधनसपं त्ती हमळाली पण मुलगा माि याला पोरका राहिला ----
अ) आईच्या प्रेमाला ब) बनहणीच्या प्रेमाला क) र्नडलांच्या प्रेमाला ड) भाऊच्या प्रेमाला

९७) अइहिना मलु ाची िी भूक ांत िोत नािी -----
अ) जेर्णाची ब) पदाथावची क) आईच्या प्रेमाची ड) मार् ीच्या प्रेमाची
९८) अइहिना मुलाची यांच्याबरोबर ताटातूट झाली अिे ----
अ) आई ब) र्डील क) भाऊ ड) बहीण

८. सस
ं ार --- बहिणाबाइ चौधरी
९९) सस
ं ारात अधी िाताला चटके मग हमळते -----
अ) चपाती ब) रोटी क) परु ी ड) भाकर
१००) सस ं ाराला कधी िे म्िणू नये ------
अ) खोटा ब) खरा क) स्र्ाथी ड) र्ाईट
१०१) राउळाच्या कळसाला कधी िे म्िणू नये -----
अ) लोटा ब) घागर क) खोटा ड) मटके
१०२) सस ं ारात हकती लोकांचा हिचार ऄसतो -----
अ) नतघांचा ब) दोघांचा क) एकट्याचा ड) सर्ाांचा
१०३) ससं ारात क ाचा व्यििार ऄसतो ---
अ) आनंदाचा ब) सख ु दुःु खाचा क) सख ु ाचा ड) दुःु खाचा

९. पंचारती -- आहं दरा सतं
१०४) सह्यािीच्या कड्यािरी क ाची नौबत िाजत अिे ----
अ) र्ाऱयाची ब) ढगाची क) पार्साची ड) उन्हाची
१०५) कुनांचा दीप यानी िाती घेतला अिे -----
अ) जनाबाई ब) बनहणाबाई क) महदंबा ड) मक्त ु ाबाई
१०६) सडासमं ाजान हिने के ले अिे ----
अ) सतं जनाबाई ब) लक्ष्मीबाई नटळक क) सतं कान्होपात्रा ड) सतं सोयराबाई
१०७) भाकर घेउन ओिाळाया या ईभ्या अिेत ----
अ) जनाबाई ब) बनहणाबाई क) महदंबा ड) नजजाऊ
१०८) यांच्या िाती पुण्य-हतथाा चा कल अिे ---
अ) जनाबाई ब) बनहणाबाई क) अनहल्याबाई ड) नजजाबाई

१०. अनंदी पक्षी - बालकिी
१०९) अनंदी पक्षाची सष्टृ ी यांनी भरली अिे ----
अ) दुःु खाने ब) सखु ाने क) आनदं ाने ड) नैराश्याने
११०) अनंदी पक्षी या हठकाणी राितो -----
अ) प्रीती ांती ब) प्रीती-आनंद क) ांती-आनंद ड) सख ु -दख
ु

१११) मानिी जीिनासाठी क ाच्या रा ी अिेत -----
अ) आनंदाच्या ब) दुःु खाच्या क) सख
ु ाच्या ड) सख
ु - दुःु खाच्या
११२) अनंदी पक्षाचे रुप कसे अिे –
अ) संदु र ब) लनडर्ाळ क) गोजीरर्ाणे ड) अर्खळ
११३) अनंदी पक्षाचे जीिन या रसाने भरले अिे ------
अ) प्रेमरसाने ब) दुःु खाच्यारसाने क) भक्तीरसाने ड) आनदं ीरसाने

११. तेंव्िा जीिन मला कळू लागले ---िामन कडाक
११४) जीिनाचा ऄथा यािेळी कळू लागतो ----
अ) के स गळू लागतात तेंवहा ब) आजारपण येते तेंवहा क) तारूण्यपण येते तेंवहा ड) एकटेपणा येतो तेंवहा
११५) किीने समाजासाठी कोण म्िणून सेिा हदली ----
अ) सेर्क म्हणनू ब) माणसू म्हणनू क) समाज सेर्क म्हणनू ड) कायवकताव म्हणनू
११६) म्ितारपणात व्याख्यानासाठी समाज याना टाळू लागला -----
अ) र्ामनाला ब) सदु ामाला क) हररला ड) नरे ला

१२. रबीची पेरणी -----फ.म. िाहजदं े
११७) े तकऱयांला िी पेरणी करायची अिे ----
अ) रबीची ब) खरीपाची क) उन्हाळ्याची ड) पार्साळ्याची
११८) े तकऱयाला याच्या ी गोड बोलािं लागतंय ---
अ) सतू ारपाटलां ी ब) मजरु ां ी क) मालकां ी ड) बैलर्ाल्यां ी
११९) िी पेरणी सोपी अिे -------
अ) रबीची ब) खरीपाची क) उन्हाळ्याची ड) पार्साळ्याची
१२०) रबीच्या पेरणीत याला फार मित्ि अिे ------
अ) बैलर्ाल्यांला ब) सतु ारपाटलाला क) र्ेळेला ड) मजरु ाना
१२१) रबीच्या पेरणीत याला फार ताप िोतो ------
अ) मालकांला ब) बैलर्ाल्यांला क) ेतकऱयांला ड) मजरू ांला
१३. पोरी -- ऄनरु ाधा पाटील
१२२) पुलाच्या कठड्यािर पाय झुलित िी बसली अिे -------
अ) मल ु गी ब) बाई क) आई ड) बहीण
१२३) परंपरे चे काटे री कुंपण याला म्िटले अिे-----
अ) बाप नर्रा मल ु गा ब) बाप नर्रा मल ु गी क) आई र्डील भाऊ ड) सासू सासरा नर्रा
१२४) मुलीला के िढे स्िातंत्र्य हमळते -----
अ) हातभर ब) ओजं ळभर क) नचमटू भर ड) पणू व स्र्ातंत्र्य
१२५) स्ितःच्या जीिनाचा हपळ कसा सोडिीला पाहिजे -----
अ) दसु ऱयाने ब) स्र्ुःताच क) घरातल्या लोकांनी ड) आई-र्नडलांनी.

खालील कंसात हदलेले योग्य ब्द हनिडून हलिा
१) सीता पुस्तक िाचीत िोती - या र्ाक्याचा काळ.
२) अइ - या ब्दाला समानाथी ब्द
३) जय - या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) हिडा ईचलणे - िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) लेटर - या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( भुतकाळ , ितामानकाळ, पराजय, प्रहतज्ञा करणे, पि, माता )

१) गौरी ऄभ्यास करत अिे - या र्ाक्याचा काळ.
२) घर - या ब्दाला समानाथी ब्द
३) प्रका - या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) धुळ चारणे - िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) मॅरेज - या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( सदन, ऄंधार, पराभि करणे, हििाि, ितामानकाळ, भहिष्ट्यकाळ )

१) रमे ईद्या मबुं इला जाणार अिे – या र्ाक्याचा काळ.
२) राि -- या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) भरती --- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) नाकी नउ येणे - िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) ड्रामा - या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( बेजार िोणे, नाटक, हन ा, ओिोटी, भहिष्ट्यकाळ, ितामानकाळ )

१) सरु े मबुं इला गेला िोता --- या र्ाक्याचा काळ.
२) राजा --- या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) खरे दी -- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) ईधाण येणे -- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) ―आव्िेंट‖--- या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( घटना, भहिष्ट्यकाळ, भुतकाळ, भूप, हिक्री, भरती येणे )

१) सज ु ाता िगाा त फारच िु ार मुलगी िोती. --- या र्ाक्याचा काळ.
२) सयू ा -- या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) समथा --- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) खापर फोडणे ---- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) युहनफोमा --- या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( ितामानकाळ, गणिे , दोर् देणे, ऄसमथा, भास्कर, भुतकाळ )

१) नरे व्यायाम करत अिे --- या र्ाक्याचा काळ.
२) हसिं -- या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) सदाचार -- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) कानाडोळा करणे- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) सेल्समॅन - या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( ितामानकाळ, दुराचार, भुतकाळ, दुलाक्ष करणे, हिक्रेता, के सरी )

१) नीता खेळत अिे -- या र्ाक्याचा काळ.
२) डोके -- या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) स्िाथी -- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) चटका बसणे -- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) एजंट --- या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( भुतकाळ, मस्तक, दुःख िोणे, हनःस्िाथी, प्रहतहनधी, ितामानकाळ )

१) ओमकार‖ ईद्या खेळायला जाणार - या र्ाक्याचा काळ.
२) िारा - या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) ज्ञान --- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) राम नसणे --- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) टॅक्स -- या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( कर, ितामानकाळ, पिन, ऄज्ञान, ऄथा नसणे ‖ भहिष्ट्यकाळ )

१) मीना सगं ीत ऐकत अिे -- या र्ाक्याचा काळ.
२) पिात --- - या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) हिस
ं ा --- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) जीिाचं रान करणे ----- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) मॉरल --- या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( नग, ऄहिस ं ा, ितामानकाळ, खूप कष्ट करणे, नैहतक, भूतकाळ )

१) राणीचा िगाा त प्रथम क्रमांक येइल— या र्ाक्याचा काळ.
२) राजा --- या ब्दाचा समानाथी ब्द
३) जमा --- या ब्दाचा हिरूध्दाथी ब्द
४) मन घालणे --- िाक्प्रचारांचा ऄथा
५) झीरो --- या इग्रं जी ब्दाला मराठी प्रहत ब्द
( ून्य, भहिष्ट्यकाळ, लक्ष देणे, खचा , भुतकाळ, नपृ )

खालील ―ऄ‖ गटात पाठाची नािे हदली ऄसनू ―ब‖ गटात लेखकाची नािे हदली अिेत .
योग्य त्या जोड्या जुळिा.
―ऄ‖ ―ब‖
१) टारफूला ऄ) नागनाथ कोत्तापल्ले
२) िीरमाता हजजाउ ब) ऄनरु ाधा पाटील
३) रबीची पेरणी क) ऄ ोक राणा
४) पोरी ड) िामन िोिाळ
५) बदलते बोरगांि आ) ंकर पाटील
इ) फ. म. िाहजंदे

―ऄ‖ ― ब‖
१) सगं णकाचे मित्ि ऄ) मिादेि मोरे
२) जेंव्िा अपलाच आहतिास अपण हिसरतो ब) बालकिी
३) पंचारती क) माधि राजगुरू
४) अनदं ी पक्षी ड) सध ु ा मतू ी
५) पहिली ह कार आ) मथू साितं
इ) आहं दरा सतं

―ऄ‖ ―ब‖
१) िीन याती माझी देिा ऄ) सतं तुकाराम
२) चंदनाचे िात पायिी चंदन ब) ऄ ोक राणा
३) िीरमाता हजजाउ क) नागनाथ कोत्तापल्ले
४) टारफूला ड) सतं चोखामेळा
५) बदलते बोरगांि आ) ंकर पाटील
इ) सतं जनाबाइ

―ऄ‖ ―ब‖
१) मिदबं ेचे धिळे ऄ) मथू सािंत
२) गूरूमिात्म्य ब) भा.हि. िरेरकर
३) े रास सव्िा े र क) माधि राजगूरू
४) सगं णकाचे मित्ि ड) मिदबं ा
५) हतची िाटच िेगळी आ) सतं ज्ञानेश्वर
इ) ऄ ोक राणा

―ऄ‖ ―ब‖
१) े तकऱयांची पररहस्थती ऄ) मिादेि मोरे
२) युिकांपुढील अव्िांने ब) फ. म. िाहजंदे
३) पोरी क) ऄनरु ाधा पाटील
४) रबीची पेरणी ड) म. जोतीराि फुले
५) पहिली ह कार आ) य िंतराि चव्िाण
इ) सतं जनाबाइ

―ऄ‖ ―ब‖
१) घार हिंडते अका ी ऄ) नागनाथ कोत्तापल्ले
२) जातील िे बी हदिस ब) आहं दरा सतं
३) ससं ार क) हसध ं ूताइ सपकाळ
४) पंचारती ड) बहिणाबाइ चौधरी
५) बदलते बोरगांि आ) प्र. इ. सोनकांबळे
इ) ऄनुराधा पाटील

―ऄ‖ ―ब‖
१) े रास सव्िा े र ऄ) बहिणाबाइ चौधरी
२) नांि लौहकक सतं - सतं कनकदास ब) भा.हि. िरेरकर
३) हतची िाटच िेगळी क) बी.ए. कांबळे
४) देि घािला देि पािला ड) िामन िोिाळ
५) ससं ार आ) मथू सािंत
इ) मिादेि मोरे

―ऄ‖ ―ब‖
१) घार हिंडते अका ी ऄ) मिादेि मोरे
२) जातील िे बी हदिस ब) कुसमु ाग्रज
३) मराठी माती क) माधि ज्युहलयन
४) अइची अठिण ड) प्र. इ. सोनकांबळे
५) पहिली ह कार आ) हसध ं तु ाइ सपकाळ
इ) मथू सािंत

―ऄ‖ ―ब‖
१) युिकांपुढील अव्िांने ऄ) िामन िोिाळ
२) े तकऱयांची पररहस्थती ब) िोनाजी बाळा
३) सीतागीत क) य ितं राि चव्िाण
४) लटपट लटपट तुझे चालणे ड) म. जोतीराि फुले
५) देि घािला ! देि पािला आ) मोरोपंत
इ) कुसमु ाग्रज

―ऄ‖ ―ब‖
१) लीळाचररि ऄ) मिादेि मोरे
२) मनष्ट्ु य कररसी ब) िामन िोिाळ
३) हिठु माझा लेकुरिाळा क) सतं नामदेि
४) देि घािला ! देि पािला ड) सतं जनाबाइ
५) पहिली ह कार आ) म्िाआभ
ं ट
इ) सतं चोखामेळा

गद्यहिभाग
लीळाचररि ---- म्िाआभ
ं ट
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) म्िाआभ
ं टांच्या ―ऄहिंसािृत्ती‖ या लीळे चा भािाथा तुमच्या ब्दात हलिा
२) चक्रधर स्िामीनी पारध्यांना सस्याची ह कार करायला का हदले नािी ? त्याचा पररणाम काय झाला ?
३) चक्रधर स्िामीनी पारध्यांचे मन पररितान कसे के ले ते लीळे च्या अधारे सहिस्तर हलिा.
४) चक्रधर स्िामीनी पारध्यांची समजूत क ा प्रकारे घातली ते सहिस्तर हलिा.
५) बोणेबाइच्या घरात झालेल्या चोरीचे सक ं ट कोणी ि कसे दूर के ले ?

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ मिात्मे िो : अतां जाए ऐसे : भणौहन : जानु ईचहलली :‘
२) ‗ धांि िा मुहनदेया : चोरे नागहिले: िा मूहनदेया: ‘
३) सिाज्ञे म्िणीतले : बाआ : तरर किणे किणु नागिीला:‘
४) ‗ िां गा : एथ सरण अलेया काआ मरण ऄसे : ‘
५) ‗ बाआ : िे एिढे एयातें एसणें एक िाढीनलें देखीलें : तो भीयाला : तो गेला : ‘
टीपा हलिा.
१) चक्रधर अहण पारध्यांचा सिं ाद
२) चक्रधर स्िामींचीहिनोदबुध्दी.
३) बोणेबाइ ि चक्रधर स्िामी यांच्यातील सिं ाद हलिा.

२. दत्ताजी ह ंदे यांचे िीरमरण ि िीरिचन -- भाउसािेबांची बखर
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) तानाजी खराडा यांनी दत्ताजी ह ंदे याना काय सांहगतले ? त्याला दत्ताजी ह ंदे यानी काय ईत्तर हदले ?
२) दत्ताजी ह ंदे यानी सांहगतलेला क्षहियाचा स्िधमा हलिा.
३) दत्ताजी ह ंदे यांच्या स्िभािाचे िणान करा.
४) दत्ताजी ह ंदे याना रणांगणात िीरगती क ी प्राप्त झाली ते सहिस्तर हलिा
५) दत्ताजी ह ंदे ि ऄब्दाली यांच्यात झालेल्या युध्दाचे िणान करा

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ रणांत मृत्यू अला तर ईत्तम अिे नािी तर हिर् भक्षण
ू प्राण द्यािा. ‘
२) ‗ मराहठयास पाठीिर काठी ईडत ऄसली तरच हिमं त िोते.‘
३) ‗ अपण मेला, जग बुडाला, ऄबरू जाते अहण िाचतो कोण ? ‘
४) ‗ बिुत हदिस यांचे ऄन्न भहक्षले, अहण पाहिजे हततके हिलास यांच्या जीिािर के ले.‘
५) ‗ बाबा अम्ं िास सोडून गेले, अता अम्िास दे ी तोंड दाखिाियास येणार नािी.‘

टीपा हलिा.
१) दत्ताजी ह ंदे यांचे िीरमरण ि िीरिचन यािर हलिा.
२) दत्ताजी ह ंदेंची यांची दे भक्ी.
३) राजाराम चोपदार यांचा एकहनष्टपणा.

३. ेतकऱयांची पररहस्थती --- मिात्मा फुले
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) मिात्मा फुले यांनी े तकऱयांच्य़ा दाररि्याचे ि पररहस्थतीचे िणान कसे के ले अिे ?
२) े तकऱयांचा अिार, पोर्ाक, घर या हिर्यी माहिती हलिा .
३) सरकारी कामगारांच्या पररहस्थतीचे िणान म. फुले यानी कसे के ले अिे ?
४) े तकरी ि गोरा ह पाइ यांची तुलनात्मक माहिती हलिा.
५) म. फुले यानी े तकऱयांचे दाररि्य नािीसे करण्यासाठी सच ू हिलेले ईपाय हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ त्यास रािण्याकररता लाखो रूपये खची घालून सरकारने दोन मजली टोलेजंग बराकी बांधल्या अिेत.‘
२) ‗ मग कलेक्टर िगैरे कामगारा सारख्या नबाबांचे येथील बेलगामी हकरकोळ खचााहिर्यी गोष्ट काढल्यास
अमचे कोण ऐकतो.‘
टीपा हलिा.
१) म. फुले यांच्या काळातील भारतीय े तकरी .
२) गोऱया ऄहधकाऱयांना हमळणाऱया सिलती.

४. युिकांपुढील अव्िाने ----य िंतराि चव्िाण
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) लेखक य ितं राि चव्िाण यानी अहथाक अव्िानासबं ध ं ी मांडलेले हिचार हलिा.
२) लेखक य िंतराि चव्िाण यानी सामाहजक अव्िानासबं ंधी मांडलेले हिचार हलिा.
३) लेखक य िंतराि चव्िाण यानी परराष्ट्रीय अव्िानासबं ंधी मांडलेले हिचार हलिा.
४) लेखक य ितं राि चव्िाण यानी राजकीय अव्िानासबं ध ं ी मांडलेले हिचार हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗परंतु ऄ ाने अपल्या प्रगतीचे पाउल कधीच पुढे पडणार नािी.‘
२) ‗ हिचार स्िातंत्र्य अहण अचार स्िातंत्र्य िी लोक ािीची पायाभूत कल्पना अिे. ‘
३) ‗ ियच के िळ नव्िे तर अपल्यापढु ील अव्िान स्िीकारून त्याला तोंड देण्याची कुित िे पण मी तारूण्याचे
गमक मानतो.‘
४) ― माझे धैया कदाहप खचणार नािी.‘
५) ‗ दे ातील जनतेमध्ये एकात्मतेची भािना क ी हनमााण करता येइल िे मल ू भूत अव्िान अपल्या पढु े अिे.‘

टीपा हलिा.
१) लेखक य िंतराि चव्िाण यानी दे ाच्या एकात्मते हिर्यी मांडलेले हिचार हलिा.
२) सामाहजकअव्िानांना सामोरे जाण्यासाठी तरूणांनी कोणती कताव्ये के ली पाहिजेत.
३) अहथाक हिकासात समाजाचे योगदान.

५. घार हिंडते अका ी ----- हसध
ं ुताइ सपकाळ
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) हसध ं तु ाइ सपकाळ यानी हिथ्रो हिमान तळािर पाउल ठे िताच त्यांच्या मनात कोणते हिचार अले ? सहिस्तर
ईत्तर हलिा.
२) थेम्स नदी पिाताच हसध ं ूताइनां कोणकोणत्या नद्यांची अठिण झाली ? ते सहिस्तर ईत्तर हलिा.
३) लडं न िर, मादाम तस ु ॉचे प्रद ा न या हिर्यी माहिती हलिा.
४) ‗ घार हिंडते अका ी‘ या पाठाच्या ह र्ाकाची समपाकता स्पष्ट करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ एकादं दुःख हिसरण्यासाठी कामात िरिून जाणं हतच्यात मला हदसलं.‘
२) ‗अपण अपल्यासाठी जगतो, पण कािी माणसं दे ासाठी जगतात.‘
३) ‗ अपण कुठे तरी अपल्या जगातनू दुसऱया जगात पोिोचलं ऄसं िाटलं.‘
४) ‗ हिहट ांनी कोणे एके काळी अम्िाला लुटून नेले. अज अम्िी अमच्या माणुसकीच्या धड्याने त्यांना लुटुन
नेत अिोत.‘

टीपा हलिा.
१) हसधं तु ाइचा
ं लडं न प्रिासातील ऄनभ ु ि.
२) हसध ं ुताइना िॉटे लात भे टलेली म्िातारी अजी.
३) हसध ं ुताइनी पाहिलेले मादाम तुसॉचे प्रद ा न.
४) लेहखका हसध ं तु ाइ सपकाळ यांच्याहिर्यी माहिती हलिा.

६. जातील िे बी हदिस --- प्र. इ. सोनकांबळे
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―जातील िे बी हदिस‖ या पाठातील धोंहडबा हिर्यी माहिती हलिा.
२) ―जातील िे बी हदिस‖ या पाठातील हक न हिर्यी माहिती हलिा.
३) लेखक प्र. इ. सोनकांबळे याना हकसडं ाबापूंच्या घरी अलेले ऄनुभि हलिा.
४) लेखक प्र. इ. सोनकांबळे , हक नदाजीच्या घरी न जाता देिळात जाउन का बसत ऄसे ?
५) हक नने प्रल्िादला जगळपरू ला का अणले ? ि त्याला कसे फसहिले ते हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ लोकांनी हनिद-हबिद बोनं नारोळ हठिल्यालं खािं िाटायचं पण खायचो नािी.‘
२) त्याला सस ं ार करता येत न्िाइ मग लेकरं क ाला िळजािं, हनसपुरी भाड्यान.ं गोसायन.ं ‘
३) ‗ परलादनं काय अनलंय माय मुगताला. अता सन जिळ अलाय.‘
४) ‗ गेलो एक्या हदि ी खोपाड्याच्या े तातून कडबा अणायला. लइ धांडाळ व्िता कडबा. मला हकती येणार.
लइ कुतून अनलं तर दोन किा तीन पेंढ्या.‘
५) ‗ ऄरं, त्या हकसनदादाचा म्िेिना िाय, हकसनचा म्िेिना.‘

टीपा हलिा.
१) सकी हिर्यी माहिती हलिा.
२) मुगता हिर्यी माहिती हलिा.
३) सकीचे घर क ामळ ु े जळाले ? ि ते कसे ईभे के ले ते हलिा.

७. ेरास सव्िा े र ----- भा. हि. िरे रकर
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) गलु ाबरािांनी रािबिादूरानं ा कोणती थाप मारली ? हतचा पररणाम काय झाला ?
२) रािबिादुरांचा ढोंगी स्िभाि स्पष्ट करा.
३) ― े रास सव्िा े र‖ या नाटकात े र कोणाला म्िटले अिे ि सव्िा ेर कोणाला म्िटले अिे त सहिस्तर हलिा.
४) हदगबं रपतं ांच्याकडे यमुनेच्या लग्नासाठी हिष्ट्णूपतं ि रािबिादूर यानी कोणकोणत्या मागण्या के ल्या ते सहिस्तर हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ हिष्ट्णपू तं , बोलणं सभ्य ऄसाि,ं िी काय भार्ा ! काय झालं ?‘
२) ‗ मला अणखी एक योजना सच ु ली अिे, अमची मंहजरीिी अता लग्नाची झाली अिे.‘
३) ‗ सोन्याचा तर हतला ऄगदी हतटकारा अिे.‘
४) ‗ सारे धन्य झाले माझ्या धन्याचं धन कोण पाहिल ? िुडं ा काय घ्यायचा ?‘
५) ‗ भ्रम अिे ! डॉक्टर, सगळा भ्रम अिे ! हम ीला तूप लािून लोकात हमरिायचं येिढंच.‘

टीपा हलिा.
१) ― े रास सव्िा े र‖ या नाटकातील रािबिादूर यांचा स्िभाि.
२) ― े रास सव्िा े र‖ या नाटकातील हिष्ट्णूपंत यांचा स्िभािगुण.
३) गल
ु ाबरािांच्या ईसण्या श्रीमतं ीचा प्रभाि स्पष्ट करा.

८. नािलौहकक सतं - सतं कनकदास -- बी. ए. कांबळे
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―हतम्मप्पा‖ ते ―सतं कनकदास‖ िे नामाहभदान कसे झाले ते सांगा.
२) सतं कनकदासांची कौटुंहबक माहिती हलिा.
३) सतं कनकदासांनी जातीय भे दाचे खंडन कसे के ले अिे ते सहिस्तर ईत्तर हलिा.
४) सतं कनकदास प्रपंच्याकडून परमाथाा कडे कसे िळले ते हलिा.
५) सतं कनकदासांनी प्राणी ित्येला हिरोध का के ला ? ते स्पष्ट करा.
६) सतं कनकदासा हिर्यी थोडक्यात माहिती हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ सत्य अहण सज ू नास‖ जात नसते.‘
२) ‗ श्रीिरीचे साक्षात हिष्ट्णरू
ू पात द ा न घडिनू अणणे क्य अिे काय ?‘
३) ― हजथे कुणीच नािी ऄ ा एकांतस्थळी जाउन के ळी खा.‘
४) ‗ गुरूदेि अपण म्िणता त्याप्रमाणे मला के ळी खाण्यासाठी एकांताचे हठकाणऄद्याप भेटले नािी.‘

टीपा हलिा.
१) सतं कनकदास- के ळी खाण्याची परीक्षा.
२) सतं कनकदास- मी गेल्यास जाइन.
३) सतं कनकदासानी घडहिले देिद ा न.

९. जेंव्िा अपलाच आहतिास अपण हिसरतो
----- सध
ु ा मूती ( ऄनुिाद : लीना सोिनी )
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) दे ासाठी लढणाऱया िीर स्त्रीयांचे योगदान तमु च्या ब्दात हलिा.
२) लेहखके ने स्मृतीहचन्िांचा आहतिास हिमान प्रिासातील दोन्िी मुलांना कसा समजािून हदला ते हलिा.
३) हदल्ली-बेंगलोर फ्लाइटमध्ये लेहखके ला अलेला ऄनुभि धक्कादायक का िाटतो ?
४) लेहखके चे ―सभ ं ार्ण‖ या हिर्याबद्दलचा हसध्दांत ईदािरणासहित स्पष्ट करा.
५) सधु ा मूती यानी स्मृहतहचन्िाचा आहतिास दोन मुलांना कसा सांहगतला ते हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ तुम्िी पहिल्या स्िातंत्र्य समराहिर्यी कािी ऐकलं अिे का ?‘
२) ‗ ते खेळणं नािीये तो पुरस्कार अिे‘ मी हतला सांहगतय.ं ‘
३) ‗ तम्ु िाला घोड्यांची खपू अिड अिे िाटतं ?‘
४) ‗ तुम्िी जरा हतकडे जाउन तो पुतळा नीट हनरखून बघा.‘

टीपा हलिा.
१) लेहखका सध ु ा मूती यांच्या हिर्यी माहिती हलिा.
२) लेहखके ला हिमान प्रिासातील मुलांनी हदलेली ईत्तरे िास्यास्पद का िाटतात ?
३) झा ीची राणी लक्ष्मीबाइ हिर्यी माहिती हलिा.

१०. िीरमाता हजजाउ --------प्रा. ऄ ोक राणा
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―िीरमाता हजजाउ‖ या पाठातील हजजाउंच्या हिर्यी माहिती हलिा.
२) राणी म्िाळसाबाइनी हजजाउंना कोणकोणती माहिती सांहगतली ते हलिा.
३) लखुजी जाधि यांचेकडून हजजाउंच्यािर कोणकोणते सस्ं कार झाले ते हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗भारताच्या आहतिासाला कलाटणी देउन पारतत्र्ं याचा ऄंधार दूर करणाऱया िीरमातेच्या जन्माचा सोिळा
ऄ ारीतीने सच ू कपणे पार पडला.‘
२) ‗अपल्या मुलांप्रमाणेच हजजाउंना देखील त्यांनी घोड्यािर बसणे, तलिार चालहिणे, प्रहतपक्षािर िल्ला करणे
आ. युध्द ास्त्रातीलिी ह क्षण हदले ऄसािे.‘

टीपा हलिा.
१) हजजाउंच्या जन्माचे भाटानी के लेले िणान.
२) िीरमाता हजजांउ यांचा जन्म ि बालपण याची माहिती द्या.
३) भोसले घराण्याचा आहतिास हलिा.

११. टारफुला --- ंकर पाटील.
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) के रूनानांने स्ितःच्या अहण घरच्या सरु हक्षततेसाठी कोणती ईपाय योजना के ली ?
२) पाटला हिर्यी ऄसणारा के रूनानांचा गैर समज कसा दूर झाला ?
३) के रूनानांनी अपल्या मुलींना स्िरक्षणाथा मदुामकीचे धडे कसे हदले ?
४) ―टारफुला‖ या कथेतील के रूनानांचे व्यहक्मत्ि तमु च्या ब्दात हलिा.
५) के रूनानांनी पाटलांच्यािर कोणता अरोप के ला ?

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ हितनं सारी अता बेकीच बघा !‘
२) ‗ लेक अहण ल्योक ऄसा फरक न्िािी के लेला अम्िी.‘
३) ‗ ईगा ऄसं अडमाप बोलू नका के रूनाना.‘
४) ‗ हतळभर नेम चुकायचा न्िाइ िं !‘
५) ‗ मनात काय ऱिािू ने म्िणून मुद्दामच अलो िोतो.‘
६) ‗ अता हनमाळ झालं म्िणनासा मन. ‗
७) ‗ मी िाय मोटे िर. तू जरा बदं ू क चालिनू दाि बगू पाटलास्नी.‘

टीपा हलिा.
१) ―टारफुला‖ या पाठातील दादा पाटलानी के रूनानांच्या मळ्यातील पाहिलेले दृष्ट्य.
२) के रूनाना तरू
ु ं गात गेल्यानतं रची घराची पररहस्थती.
३) दादा पाटील के रूनानाकडे का अले िोते ते स्पष्ट करा.

१२. सगं णकाचे मित्ि ---- माधि राजगरू
ु
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) सगं णकाचा महिमा ऄगाध अिे, िे हिधान स्पष्ट करा.
२) सगं णकाने सपं ूणा जगाला कसे जिळ अणले अिे ते स्पष्ट करा.
३) सगं णका माफात अपणास घरी बसनू कोण कोणती कामे करता येतात ?
४) सगं णकामुळे पूिीच्या प्रिे प्रहक्रयेत कोणता बदल झाला अिे ते हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ नािी बाळानो, अता मी जास्त हदिस आथे रािू कत नािी. मला घरी गेलच ं पाहिजे .‘
२) ‗ अजोबा घरी बसनू कॉलेजमध्ये प्रिे कसा घ्यायचा , िेच तुम्िाला जाणून घ्यायचं िोतं ना ? तर ऐका.
३) ‗ अता जगात ऄ क्य ऄसं कािीच राहिले नािी.‘
४) ‗ अजोबांच्या मनातला पण्ु याला जाण्याचा हिचार ततु ाास तरी पस
ु ला गेला.‘

टीपा हलिा.
१) अजोबांना घरी बसल्या मराठी ितामान पिे क ी ईपलब्ध करून हदली ? ते स्पष्ट करा.
२) अजोबांच्या हदनक्रमाबद्दल माहिती हलिा.
३) इ-मेल बद्दलची अजोबांना क ी माहिती हदली ते हलिा .

पद्यहिभाग
1. मिदबं ेचे धिळे ----- मिदबं ा
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―मिदबं ेचे धिळे ‖ या कहितेतील रूहक्मणीच्या मनाची झालेली ऄिस्था हलिा.
२)‖ह ुपालचा बंहदिास नको अिे‖ ऄसे रूहक्मणी का म्िणते ते कहितेच्या अधारे स्पष्ट करा.
३) रूहक्मणीिर हििािासबं ंधी कोणते सक ं टअले िोते अहण हतने कोणाचे स्मरण के ले ? सहिस्तर हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ काआ बोले माता पीता काइ बोले तो रूकहमया भाआ:
ी ुपाळु िरीएलीहत ऐसे बोलणे अिे तेयाचा ठाआ :‘

२) ‗ स्मरीले कृष्ट्णरािो देिा सक
ं ष्टी पडलीए थोरी :
तु एकु िांचोहनया सोडिीता ऄनु नािी ऄिधारी :‘

३) ‗ अरतांदानी देिा कृपा करा माझी दीन ईधरणा :
ी ुपाळ बंदीसाळ चुकिी दाखिीअपुले श्रीचरण :‘
टीपा हलिा.
१) ―मिदबं ेचे धिळे ‖ या कहितेचा भािाथा हलिा.

२. गुरूमिात्म्य ----सतं ज्ञानेश्वर
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१)सतं ज्ञानेश्वरानी गरू
ु भक्ीचे मिात्म्य ईदािरणासहित कसे स्पष्ट के ले अिे ते हलिा.
२) ―गुरूमिात्म्य‖ या कहितेचा भािाथा तुमच्या ब्दात हलिा.
३) गुरूमिात्म्य‖ या ओव्यातील हिहिध ईपमांचे हिश्ले र्ण करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ मज ऱिदयी सद्गुरू । तेणे ताररलो िा सस
ं ारपूरू ॥
म्िणउनी हि े र्े ऄत्यादरू । हििेकािरी ॥‘

२) ‗ म्िणोहन जाणतेनो गरू
ु भहजजे । तेणे कृतकाया िोइजे ॥
जैसे मूळहसच
ं ने सिजे । ाखा पल्लि सतं ोर्ती ॥‘

टीपा हलिा.
१) गुरूमिात्म्य.
३. सतं िाणी
ऄ) मनष्ट्ु य कररसी ---- सतं नामदेि
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―मनुष्ट्य कररसी‖ या ऄभंगातून हिठ्ठल भक्ी सबं ंधी सतं नामदेिांचे हिचार स्पष्ट करा.
२) ―मनुष्ट्य कररसी‖या ऄभंगातून सतं नामदेिांनी लोकजीिनातील कोणत्या प्रहतमांचा िापर के ला अिे ते हलिा.
३) सतं नामदेिांनी पढु ील जन्मीिी हिठ्ठलाची भक्ी करता यािी यासाठी कोणकोणते मागणे माहगतले अिे ?

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ मनुष्ट्य कररसी तरी भक्ीचे हन हमर्े । तुझे द्वारी िसे ऐसे करी ॥‘

२) ‗ पक्षी कररसी तरर चाररयाचे हन हमर्े । तुझे द्वारी िसे ऐसे करी ॥‘
टीपा हलिा.
१) सतं नामदेिांची हिठ्ठलभक्ी.
२) सतं नामदेिांना लागलेली हिठ्ठलाची ओढ.

ब. हिठु माझा लेकुरिाळा -- सतं जनाबाइ
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) सतं जनाबाइने भक्ांच्या सोिळ्यात कोणकोणत्या सतं ांचा समािे के ला अिे ते सहिस्तर हलिा.
२) ― हिठु मझा लेकुरिाळा‖ या ऄभंगाचा भािाथा तुमच्या ब्दात हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ हिठु माझा लेकुरिाळा । सगं े लेकुरांचा मेळा ॥‘
२) ‗ जनी म्िणे गोपाळा । करी भक्ांचा सोिळा ॥‘

टीपा हलिा.
१) सतं जनाबाइने रे खाटलेले हिठ्ठलाचे कुटूंबित्सल रूप.

क. िीन याती माझी देिा --- सतं चोखामेळा
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ― िीन याती माझी देिा ‖ या ऄभंगातून सतं चोखामेळा कोणती खंत व्यक् करतात ?
२) सतं चोखामेळ्याला हिठ्ठलाजिळ का येउ देत नािीत ? ऄभंगाच्या अधारे स्पष्ट करा.
३) सतं चोखामेळ्याने हिठ्ठलाजिळ कोणती िेदना व्यक् के ली अिे ?

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ िीन याती माझी देिा । कै सी घडे तझ
ु ी सेिा ॥

२) ‗ माझ्या गोहिंदा गोपाळा । करूणा भाकी चोखामेळा॥‘

टीपा हलिा.
१) ― िीन याती माझी देिा ‖ या ऄभंगाचा भािाथा हलिा.

ड. चंदनाचे िात पायिी चंदन ---- सतं तुकाराम
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) सतं तकु ारामानी सांहगतलेली सज्जन परू
ु र्ाची लक्षणे सहिस्तर हलिा.
२) सतं तुकारामानी अपल्या ऄभंगात िापरलेल्या लोकजीिनातील ईपमांचे स्पष्टीकरण करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ दीपा नािी पाठी पोटी ऄंधकार । सिाां गी साकर ऄिघी गोड ॥‘
२) ‗ तुका म्िणे तैसा सज्जनापासनू ।पािता ऄिगुण हमळे हच ना ॥‘

टीपा हलिा.
१) ―चंदनाचे िात पायिी चंदन‖ या ऄभंगाचा भािाथा हलिा.

४. सीतागीत --- मोरोपंत
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ‗ सीतागीत‘ मधील मारीच राक्षसाला मायािी सिु णा मगृ ाचे रूप का धारण करािे लागले ?
२) सीतेच्या मनात हनमाा ण झालेला खेद कहितेच्या अधारे स्पष्ट करा.
३) रािणाच्या राक्षसांनी रामाबरोबर युध्द का के ले ? त्याचा पररणाम काय झाला ?

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ स्िणा रत्न-मय मृग म्यां देखीला । तो सत्य लेहखला मनामध्ये ॥
गृिा अणािया मागे िरीणा मी । दुःख पररणामी नेणोहनयां ॥‘

२) ‗ तो बाण लागता ह्रदय हिदारी । दुष्ट िाक मारी स्िामी-िाणी॥
िां सीते िां बंधो लक्ष्मणा ये धांिे । ऄंत-काळी पािे, भेटािया ॥‘

३) ‗ ऐ ी बाइ माझी ऐकतांची िाणी । डोळा अले पाणी भािोजीच्या ॥
मातेने दापीता ित्स हपत्याकडे । जाय तैसे घडे लक्ष्मणासी ॥‘
टीपा हलिा.
१) ‗ सीतागीत‘ या कहितेतील सीता ि लक्ष्मण यांचा सिं ाद हलिा.
२) ‗ सीतागीत‘ कहितेचा भािाथा तुमच्या ब्दात हलिा.

५. लटपट लटपट तुझे चालणे ---- िोनाजी बाळा
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―लटपट लटपट तझ
ु े चालणे ‖ मधील नाहयके चे िणान किीने कसे के ले अिे ?
२) ―लटपट लटपट तुझे चालणे ‖ या कहितेत अलेल्या ईपमांच्या अधारे नाहयके चे िणान करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ िय िरूर्ें पंध्राहच हदसे चंिाहच प्रभा ढिळी
अकृती लिान हदसे किळी ॥‘

२) ‗ रूपसहु ताचा डौल तेज ऄनमोल सगुण गहिना
जैहस का हपंजऱयाहतल मैना ।‘

टीपा हलिा.
१) ―लटपट लटपट तुझे चालणे ‖ या लािणीचा भािाथा हलिा.
२) नाहयके चे सौंदया ि सरदारांची झालेली ऄिस्था यािर हलिा.

६. मराठी माती -- कुसमु ाग्रज
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) मराठी मातीचा महिमा तमु च्या ब्दात हलिा.
२) मराठी मातीला िीनदीन समजू नका ऄसे किी का म्िणतात ?
३) ‗ मराठी माती‘ या कहितेतील मराठी मातीचे स्िभािगुण हलिा.
४) ‗ मराठी माती‘ या कहितेतील अ ािाद कहिने कसा व्यक् के ला अिे ते हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ कडे कपारीत ईभी
हिच्य़ा ह िाची देिळे ,
तेज सरं रतामधून,
स्िाहभमानाचे ओिळे .‘

२) ‗ रत्नजहडत ऄभंग,
ओिी ऄमृताची सखी,
चारी िणाा तहू न हफरे,
सरस्ितीची पालखी.
३) ‗येथे फडकला झेंडा,
हिळ्याकोयत्यांच्यासाठी ,
खड्ग खबं ीर राहिले,
सदा कंगालांच्या पाठी.‘

टीपा हलिा.
१) मराठी मातीचा स्िाहभमान.
२) अद्य स्िातंत्र्याचा महिमा.

७) अइची अठिण --- माधि ज्युहलयन
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―अइची अठिण‖ या कहितेतील बाळाची झालेली ऄिस्था यािर सहिस्तर हलिा.
२) ―अइची अठिण‖ या कहितेचा भािाथा हलिा.
३) ―अइची अठिण‖ या कहितेतील पोरक्या मुलाने कोणते मागणे माहगतले अिे ?
सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ तू माय लेकरू मी, तू गाय, िासरूं मी;
ताटातटु ी जिाली, अता कसे करू मी ?‘

२) ‗ सारे हमळे परंतू अइ पन्ु िा न भे टे,
तेणे हचत्ताच हचत्ती माझ्या ऄखंड पेटे.‘

३) ‗ घे जन्म तू हफरूनी येइन हमिी पोटी,
खोटे ठरो ना देिा, िी एक असं मोठी.‘

टीपा हलिा.
१) अइहिना पोरके पणाची व्यथा.

८. सस
ं ार -- बहिणाबाइ चौधरी
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) किहयिीने सस ं ाराची मिती ईदािरणासहित क ी स्पष्ट के ली अिे ते सहिस्तर हलिा.
२) ―अधी कष्ट मग फळ‖ िा सफल सस ं ाराचा मंि ―सस
ं ार‖ कहितेच्या अधारे स्पष्ट करा.
३) ―ससं ार‖ िा सख
ु -दुःखाचा व्यापार अिे ऄसे किहयिीला का िाटते ? कहितेच्या अधारे स्पष्ट करा.
४) ―सस
ं ार‖ या कहितेत सस ं ारासाठी िापरलेल्या हिहिध ईपमांच्या अधारे कहितेचा भािाथा हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ ऄरे, ससं ार सस
ं ार
जसा तािा चुल्ह्यािर,
अधी िाताले चटके
तव्िा हमयते भाकर. ‘

२) ‗ ऄरे, सस ं ार सस ं ार
नािी रडनं कुढनं,
येड्या गयातला िार
म्िणू नको रे लोढनं.‘
३) ‗ ऐका सस ं ार सस ं ार,
दोन्िी जीिाचा आचार
देतो दुःखाले िोकार
ऄन् सख ु ाले नकार .‘

टीपा हलिा.
१) ―सस
ं ार‖ या कहितेचा भािाथा हलिा.
२) बहिणाबाइ चौधरी यानी ―सस ं ार‖ या कहितेतून व्यक् के लेले हिचार हलिा.

९. पंचारती - आहं दरा सतं
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) मिाराष्ट्राच्या स्िागताला कोणकोणत्या मानाच्या धहनणी अलेल्या अिेत ? सहिस्तर ईत्तर हलिा.
२) ― पंचारती‖ कहितेतून मिाराष्ट्रातील तेजस्िी, कताृत्ििान, हस्त्रयांचा गौरि किहयिीने क ा प्रकारे के ला अिे ते
सहिस्तर हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ के ली जळक्या काडीची ,
लक्ष्मीबाइने लेखण,
हचिे रे हखली स्िागता
रंग प्राणाचे भरून.‘

२) ‗ ओिाळाया मिाराष्ट्रा ,
अज हजजाइच्या िाती,
कोहट सयू ाा च्या तेजाने ,
ईचंबळे पच ं ारती.‘

टीपा हलिा.
१) मिाराष्ट्रातील मानाच्या धहनणींचे योगदान.
२) ‗पंचारती‖ कहितेचा भािाथा.

१०. अनंदी पक्षी --- बालकिी
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) पक्षीजीिन ि मानिी जीिनाची तलु ना बालकिीनी क ी के ली अिे ते सहिस्तर हलिा.
२) ―पक्षी जीिनातील अनंद मानिाच्या जीिनातिी ऄितीणा व्िािा‖ िी किींची आच्छा स्पष्ट करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ हिरिे हिरिे रान हिलसते । िृक्षलतांची दाटी जेथे ।
प्रीती ांती हजथे खेळते । िा िसतो तेथे ।‘

२) ‗अम्िांकररता दुधार हचंता । नाना दुःखे िाल सभोता ,
परु े ! नको िी नरतनु अता । दुःखाची रा ी ।‘
३) ‗बा अनंदी पक्ष्या देइ । प्रसाद ऄपुला मजला कािी ।
देणे मन िे ग्ंगु नु जाइ ! प्रेमाच्या डोिी .‘

टीपा हलिा.
१) पक्षी जीिनातील अनदं .
२) ―अनंदी पक्षी‖ या कहितेतील मानिी जीिन.

११. तेंव्िा जीिन मला कळू लागले ---- िामन कडाक
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―तेंव्िा जीिन मला कळू लागले ‖ या कहितेतील किींचा जीिन हिर्यक ऄनुभि स्पष्ट करा.
२) मोिोळ, मधमा ा ि मानिी जीिनातील प्रसगं यातून कहिला काय सच ु िायचे अिे ? सहिस्तर हलिा.
३) ―तेंव्िा जीिन मला कळू लागले ‖ या कहितेत किीने क ा प्रकारे खतं व्यक् के ली अिे ते हलिा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗बाग मागे अहण अग िोती पढु े,
पंख पसरीत गेलो मी ज्योहतपुढे
पंख सारे च तेथे जळू लागले । तेंव्िा ’‘

२) ‗ एक सेिक िोउन सेिा हदली
लोक ईलटून म्िणतात कें व्िा हदली
बोल ईलटे िे जेंव्िा हमळू लागले । तेंव्िा ’‘

३) ‗गोडी िोती मधाची मला जोिरी
लाख लटकून िोते मोिोळा परी
सपं ता ऄका सारे पळू लागले । तेंव्िा ’‘

टीपा हलिा.
१) ―तेंव्िा जीिन मला कळू लागले ‖ या कहितेचा अ य स्पष्ट करा.

१२. रबीची पेरणी ---फ. म. िाजींदे
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) रबीची पेरणी कराियाची ऄसताना े तकऱयाला काय करािे लागते ?
२) ―रबीची पेरणी या कहितेचा अ य स्पष्ट करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗ अगाताची पेरणी रबीिून जरा सोपी िाय
रबीच्या पेरनीत बैलिाला लइ ताप व्ित्यय.‘
२) ‗पेरनी लांबली तर दनक्याला फरक, पडत्यय
येळला लइ मित्ि िाय.‘

३) ‗झक मारून डबल पेरनी करािी पडहतया
एक तर िाय ? काय करािं ?‘

टीपा हलिा.
१) रबीची पेरणी.
२) रबीच्य़ा पेरणीत े तकऱयांपढु े ऄसणाऱया समस्या.

१३. पोरी --- ऄनुराधा पाटील
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) ―पोरी‖ या कहितेतील ―काटे री कुंपण‖ यातनू किहयिीला काय सच ु िायचे अिे ?
२) किहयिी ऄनुराधा पाटील यांनी छोट्या मुलीच्या भािी जीिनाचे रेखाटलेले भािपूणा कल्पना हचि स्पष्ट करा.
३) ―पोरी‖ या कहितेतील पारंपाररक स्त्री दृष्टीकोन ि अधहु नक दृहष्टकोन स्पष्ट करा.

सदं भाा सि स्पष्टीकरण करा.
१) ‗मी पािते हतला,
गरगरत्या अका पाळण्यात
िाित्या िाऱयाच्या
काना ी हबलगून हखदळताना
हजथं जहमनीिरचे
पाय सटु ण्याची भीती हतला
स्प ा िी करत नािीय.‘

२) ‗ म्िणून जगण्याच्या ऄंगानेच
ईलघडत न्यािा लागेल तुला
तुझ्या झल
ु ल्या झोक्याच्या दोराला
पडणारा पीळ.‘
टीपा हलिा.
१) ―पोरी‖ कहितेतील समाजातील सघं र्ा.
२) ―पोरी‖ कहितेतील जीिनहिर्यक दृष्टीकोन.

स्थूलिाचन
१. बदलते बोरगांि --- डॉ. नागनाथ कोत्तापल्ले
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) बोरगािात बस अल्यामुळे लोकांच्या िृत्तीत ि प्रिृत्तीत कसा बदल झाला ते हलिा.
२) िरातल्या पांडोबा जाधिाने के लेली अहथाक प्रगती हलिा.
३) सखु लाल े ठचा स्िाथी स्िभाि हलिा.
४) हिठ्ठलरािाच्या अइने व्यापाऱयाला काय सांहगतले ते हलिा.
५) बोरगांि मिानगर पाहलके च्या कायाक्षेिात अल्यामुळे झालेले बदल हलिा.
६) हिठ्ठलरािाच्या अइचे श्रेष्ट ऄथा ास्त्र हलिा.

२. पहिली ह कार ----- मिादेि मोरे
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) नागा जमातीत ऄसलेल्या परंपरा हलिा.
२) नायकाने के लेल्या पहिल्या ह कारीचे िणान करा.
३) नायकाने ऄजगराची के लेली ह कार या बद्दल सहिस्तर हलिा.

३. हतची िाटच िेगळी --- - मथू साितं
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) चंिकलेचे गािासबं ंधी ऄसलेले स्पप्न कोणते ते सहिस्तर हलिा.
२) चंिकला सरपंच िोउ नये म्िणून श्रीपती ि गंगाधर यानी रचलेले कारस्थान हलिा.
३) चंिकलेने श्रीपती ि गगं ाधरला क ाप्रकारे ऄद्दल घडहिली ते हलिा.
४) चंिकलेच्या सासच ु ा स्िभाि हलिा.
५) चंिकले हिर्यी हलिा.

४. देि घािला ! देि पािला --- िामन िोिाळ
खालील प्रश्नांची सहिस्तर ईत्तरे हलिा.
१) यलाप्पा ि कुसाच्या जीिनात झालेला बदल हलिा.
२) ऄण्णा भगताने गािातील सामान्य माणसांच्या ऄंध्दश्रध्देचा फायदा कसा करून घेतला ते हलिा.
३) यलाप्पा ि कुसा देिीची सेिा करताना त्यांच्या जीिनाचे िणान करा.

खालील हिर्यािर हनबध
ं हलिा
१) एक रम्य पिाट.
२) परीक्षेच्या हनकालाचा हदिस.
३) डोंगरािरून हदसणारा हनसगा देखािा.
४) अम्िी जिेला जातो.
५) सभे तील माझे पहिले भार्ण.
६) एका हकल्ल्याचे िणान.
७) फळ्याचे अत्मिृत्त.
८) माझा अिडता सतं .
९) माझा अिडता छंद
१०) माझा अिडता किी.
११) अजचे हचिपट.
१२) ग्रथ
ं िेच अपले गरूु .
१३) खेळाचे जीिनातील मित्ि.
१४) हिज्ञानाचे चमत्कार.
१५) मराठी- मातृभार्ेचे मित्ि.
१६) साक्षरता – हिकासाचा पाया.
१७) झाडे िाढिा- झाडे जगिा.
१८) पयाा िरण अहण मानिी जीिन.
१९) पयाा िरण सिं धान काळाची गरज.
२०) जीिनात हिनोदाचे मित्ि.
२१) अमच्या गािची जिा.

****** ॎ ******

Study Materials
Notes

Model Papers Class 6 Notes

Sample Papers Class 7 Notes
Half Yearly Sample Papers Class 8 Notes

Class 9 Notes
Important Resources
Class 10 Notes
Periodic Table
Class 11 Notes
Writing Skills / Formats

Maps of India / World Class 12 Notes

Books and Solutions

NCERT Books
NCERT Book Solutions
HC Verma Chapter Wise Solutions
RD Sharma Solutions
CGBSE Solutions