Page 1
Annual syllabus
Session- 2023-24
Class-VII
Subject-Punjabi
ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਭਾਗ-2 (ਪਾਠ ਰਚਨਾਤਮਕ ਖਲਿਣ
ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-1 ਮਾਂ ਦਾ ਬੱ ਚੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਖਪਛਲੀ ਜਮਾਤ ਖਿਿੱ ਚੋਂ ਖਿਖਦਆਰਥੀ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਕਪਵਤਾ ਦੇ ਭਾਵ-ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਔਖੇ
ਮਾਂ ਦਾ ਖਪਆਰ ਅਤੇ ਪਿਕਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਲਏ ਗਏ ਖਿਸ਼ੇ- -ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਰੁਚੀ ਰੱ ਖਣਗੇ। -ਸੁਰ,ਤਾਲ ਅਤੇ ਲੈ ਅ ਨਾਲ ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ ਪਲਖਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ
(ਕਖਿਤਾ) ਹੋਏ ਬੱ ਚੇ ਦੇ ਿਾਲਣ-ਿੋਸ਼ਣ ਛੇਿੀਂ- ਵਰਨਮਾਲਾ ਅਤੇ -ਕਵੀ ਦੇ ਭਾਵ, ਕਲਿਨਾ, ਪਵਚਾਰਾਂ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਚਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਕਪਵਤਾ ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਆਈਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਂ-ਲਗਾਖਰ। ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। ਦਾ ਆਨੂੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਕਰਵਾਉਣਾ।
ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਸੱ ਧਰਾਂ ਦਾ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਪਦੱ ਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ -ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਸਮਝ -ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਆਿਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ -ਮਾਂ ਿਰਤੀ ਪਵਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪਲਖਵਾ ਕੇ ਿਰਗਟਾਵਾ
ਵਰਨਣ ਹੈ। ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਪਵੱ ਚ ਵਰਤਣਾ। ਸਕਣਗੇ। ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖਦੇ ਕਰਾਉਣਾ।
ਹਨ ਜਾਂ ਡਰਾਇੂੰ ਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਠ-2 ਕੂੰ ਮ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਤੀ ਛੇਿੀਂ- ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਪਵਪਦਆਰਥੀ -ਅਪਧਆਿਕ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਅਪਜਹਾ ਮਾਹੌਲ
ਕੰ ਮ ਅਤੇ ਦੱ ਪਸਆ ਪਗਆ ਹੈ। ਿਛਾਣ -ਕਹਾਣੀ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਕਹਾਣੀ ਿੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਬਣਾਵੇ ਪਕ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਵੱ ਲੋਂ ਆਿਣੇ
ਭਗਤੀ ਕਰਨਾ।ਦੇਵਨਾਗਰੀ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਗਆਨ, ਿਾਠ ਅਪਭਆਸ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਿਰਗਟਾਵਾ ਹੋ ਸਕੇ।
(ਕਹਾਣੀ) ਸ਼ਬਦ, ਵਾਕ ਬਣਾਉ ਕਲਿਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ -ਕੂੰ ਮ ਦੇ ਮਹੱ ਤਵ ਬਾਰੇ ਪਵਚਾਰ ਿੇਸ਼ -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਕੋਈ ਅਪਜਹਾ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝਾ
ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਨਾਂਵ ਅਤੇ ਪਸਰਜਨਾਤਮਕਤਾ ਪਵੱ ਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਰ ਸਕਣ ਪਜਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਧਆਨ
ਪਕਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪਵਹਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ। -ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਿਰੇਰਣਾ ਲੈ -ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਕੂੰ ਮ ਦੇ ਮਹੱ ਤਵ ਵੱ ਲ ਪਗਆ ਹੋਵੇ। -ਨਾਂਵ ਅਤੇ
ਿਰਸ਼ਨ।ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸ਼ਬਦ, ਸਕਣਗੇ। -ਆਿਣੇ ਪਵਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪਕਸਮਾਂ ਦਾ ਚਾਰਟ ਬਣਵਾਉਣਾ।
ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਿਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨਾ ਪਸੱ ਖਣਗੇ।
1
Page 2
ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਭਾਗ-2 (ਪਾਠ ਰਚਨਾਤਮਕ ਖਲਿਣ
ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-3 ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਲੇ ਖ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਿਾਠ ਿੜ੍ਹਨ ਉਿਰੂੰ ਤ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਹੁਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਨਸ਼ਪਚਤ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱ ਖਣ ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਨਸ਼ਪਚਤ ਪਟਕਾਣੇ ਉੱਤੇ ਦੇ ਰੱ ਖ-ਰਖਾਵ ਬਾਰੇ ਆਈ ਸਮਝ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ।
ਨਹੀਂ ਦੀ ਆਦਤ ਿਾਉਣ ਦਾ ਕਰਨਾ,ਵਚਨ ਬਦਲੋ -ਆਿਣੇ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਲਖ ਕੇ ਰੱ ਖਣ ਬਾਰੇ ਪਸੱ ਖਦੇ ਹਨ। -ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਦੀ ਿਪਰਭਾਸ਼ਾ ਸਿਸ਼ਟ ਕਰਨੀ।
ਗੁਆਚਦੀਆਂ ਸੁਨੇਹਾ ਪਦੱ ਤਾ ਪਗਆ ਹੈ। ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਿਰਗਟਾਵਾ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। -ਨਾਂਵ ਦੀ ਿਪਰਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਤੇ -ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ
(ਲੇ ਿ) ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ -ਆਿਣੇ ਮਨਿਸੂੰ ਦ ਪਵਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਕੁੱ ਝ ਪਕਸਮਾਂ ਿਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ।
ਿਛਾਣ ਕਰਨਾ,ਵਾਕ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖ ਸਕਣਗੇ। -ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਕਰਦੇ
ਬਣਾਉ,ਵਚਨ ਬਦਲੋ ਹਨ।
ਪਾਠ-4 ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਪਵੱ ਚ ‘ਿੁਰੀ’ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਸਿਰਨਾਮਾ ਪਵਧਾ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਸੈਰ-ਸਿਾਟੇ ਦੇ ਪਵੱ ਪਦਅਕ ਲਾਭ ਦੱ ਸਣਾ।
ਇਿੱਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਦੱ ਤੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। - ‘ਿੁਰੀ’ ਬਾਰੇ ਪਵਸਤਾਰ ਸਪਹਤ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮਹ ਬਣਵਾ ਕੇ
ਯਾਦਗਾਰੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ,ਪਵਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ -ਆਿਣੀ ਪਕਸੇ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਪਵਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ ਪਜਵੇਂ
ਸਫ਼ਰ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। -ਖਾਸ ਨਾਂਵ ਦੀ ਿਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਿਪਹਲਾ ਸਮਹ-ਪਦਨ ਅਤੇ ਦਜਾ ਸਮਹ-ਰਾਤ
(ਯਾਤਰਾ) ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ -ਆਿਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਯਾਤਰਾ -ਆਿਣੀ ਪਕਸੇ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਆਪਦ।
ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ਼ਬਦ,ਪਵਰੋਧੀ ਬਾਰੇ ਕੁੱ ਝ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖ ਸਕਣਗੇ। ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ
ਪਾਠ-5 ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਦਰ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਵਸ਼ਾ- ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਿਣੇ ਮਨ ਪਵੱ ਚ ਿਾਠ ਦੇ
ਬਲਬ ਦਾ ਭੂਤ ਰਪਹਣ ਅਤੇ ਆਿਣੀ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਵਸਤ ਗਰਪਹਣ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। -ਅੂੰ ਧ-ਪਵਸ਼ਵਾਸਾਂ ਿਰਤੀ ਜਾਗਰਕ ਹੋਏ ਪਵਸ਼ੇ ਸੂੰ ਬੂੰ ਧੀ ਉੱਠੇ ਪਵਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ
(ਕਹਾਣੀ) ਸਮਝਦਾਰੀ ਤੋਂ ਕੂੰ ਮ ਲੈ ਣ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਆਿਣੇ ਨਾਲ ਬੀਤੀ ਪਕਸੇ ਘਟਨਾ ਹਨ। ਮੌਕਾ ਪਦੱ ਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਦੀ ਿਰੇਰਣਾ ਪਦੱ ਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਬਾਰੇ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਚਰਚਾ -ਿਾਠ ਦਾ ਪਵਸ਼ਾ-ਵਸਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। -ਿਾਠ ਪਵੱ ਚੋਂ ਕੁਝ ਅਸਾਨ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੇ ਵਾਕ
ਕਰਨਗੇ। ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।
2
Page 3
ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਭਾਗ-2 (ਪਾਠ ਰਚਨਾਤਮਕ ਖਲਿਣ
ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ ਲੇ ਖ- ਮੇਰਾ ਸਕਲ, ਪਵਪਦਆਰਥੀ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ ਸਮਝਦੇ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ ਸਮਝਾਉਣਾ ਅਤੇ
ਅਖਭਆਸ ਿੱ ਤਰ- ਆਿਣੇ ਸਕਲ -ਪਵਆਕਰਨ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਰਿਾਂ ਦੀ ਹਨ। ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।
ਖਿਿੱ ਚ ਦਰਜ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਿੂੰ ਜਾਬੀ ਪਵਸ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। -ਅਣਪਡੱ ਠੇ ਿੈਰੇ ਨੂੰ ਿੜ੍ਹ ਕੇ ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ -ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ ਦੇ ਕੇ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ
ਖਿਆਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਣ ਲਈ ਪਬਨੈ-ਿੱ ਤਰ -ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਪਵਆਕਰਨਕ ਉੱਤਰ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਿਧੀਕ ਪਲਖੋ। ਇਕਾਈਆਂ ਪਵਚਲੇ ਅੂੰ ਤਰ ਨੂੰ -ਪਚੱ ਤਰ ਦੇਖ ਕੇ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। -ਪਚੱ ਤਰ ਵਰਨਣ ਦਾ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।
ਖਿਆਕਰਨ ਦੇ ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ, ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ।
ਪਖਹਲੂ ਪਚੱ ਤਰ/ਪਦਰਸ਼ ਵਰਨਣ। -ਪਵਹਾਰਕ ਪਵਆਕਰਨ ਦਾ
ਅਪਭਆਸ ਕਰਨਗੇ।
• ਉਪਰੋਕਤ ਪਾਠਕਰਮ 15 ਸਤੰ ਬਰ 2023 ਤਿੱ ਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਖਲਆ ਜਾਿੇ।
• ਪਖਹਲੀ ਟਰਮ ਲਈ ਦੁਹਰਾਈ ਕਾਰਜ ਕਰ ਖਲਆ ਜਾਿੇ।
3
Page 4
ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਭਾਗ-2 (ਪਾਠ ਰਚਨਾਤਮਕ
ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਂ) ਖਲਿਣ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-8 ਰੁੱ ਖਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਪਵੱ ਚ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਲੇ ਖ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੂੰ ਬੂੰ ਧੀ ਕੋਈ ਪਚੱ ਤਰ ਦੇ ਕੇ
ਸਾਡੇ ਜੀਿਨ ਖਿਿੱ ਚ ਮਹੱ ਤਵ ਦੱ ਪਸਆ ਪਗਆ ਹੈ। ਅੱ ਧਕ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਰੁੱ ਖਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਚੱ ਤਰ ਵਰਨਣ ਕਰਵਾਉਣਾ।
ਰੁਿੱ ਿ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱ ਖਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੂੰ ਭਾਲ ਸਾਂਭ-ਸੂੰ ਭਾਲ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱ ਖਦੇ -ਅੱ ਧਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈ ਕ-ਬੋਰਡ ਉੱਤੇ
(ਲੇ ਿ) ਵਾਕ ਬਾਰੇ ਿਰੇਪਰਤ ਕਰਨਾ। ਹਨ। ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਭਆਸ
ਬਣਾਉ,ਪਵਰੋਧੀ -ਅੱ ਧਕ ਦਾ ਸ਼ੁੱ ਧ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਕਰਾਉਣਾ।
ਸ਼ਬਦ,ਅੱ ਧਕ ਦਾ ਪਲਖਣ ਢੂੰ ਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। - ‘ਰੁੱ ਖਾਂ ਦੇ ਲਾਭ’ ਪਵਸ਼ੇ ‘ਤੇ
ਸ਼ੁੱ ਧ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਿੂੰ ਜ ਸਤਰਾਂ
ਵਰਤੋਂ ਢੂੰ ਗ। ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਪਾਠ-10 ਇਸ ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਛੇਿੀਂ- ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਵੱ ਚ ਮਹੱ ਤਵ
ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੰ ਜਾਬੀ ਿੂੰ ਜਾਬੀ ਦਾ ਗੁਣ-ਗਾਣ ਕੀਤਾ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। -ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। - ਸੁਰ,ਤਾਲ ਅਤੇ ਲੈ ਅ ਨਾਲ ਕਪਵਤਾ ਸਮਝਾਉਣਾ।
(ਕਖਿਤਾ) ਪਗਆ ਹੈ। ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਅੂੰ ਦਰ ਆਿਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਚਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ -ਕਪਵਤਾ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਿਰੀਆਂ ਕਰਵਾ ਕੇ
ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਿਰਤੀ ਮਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪਵਕਪਸਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਆਨੂੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਚਾਰਣ ਦਾ ਅਪਭਆਸ
-ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱ ਖਦੇ ਕਰਾਉਣਾ।
ਹਨ। -ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਿੀ
ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਜਮਾਤ ਉੱਤੇ ਪਲਖਣ ਲਈ ਪਨਰਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ।
ਪਵੱ ਚ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਠ-12 ਅੱ ਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂੰ ਸਾਰ ਦੀਆਂ - -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਖਿਖਦਆਰਥੀ - ‘ਅੱ ਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ’ ਿਰਤੀ ਜਾਗਰਕ
ਅਿੱ ਿੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਹੀ ਨੂੰ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਕਪਵਤਾ ਮੂੰ ਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਕਰਨਾ।
(ਕਖਿਤਾ) ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਮੈਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਖੁਦ ਕਪਵਤਾ ਪਲਖਣ ਲਈ ਹਨ ਅਤੇ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਸੁਣਾਉਂਦੇ
ਬਚਣ ਲਈ ਪਕਹਾ ਪਗਆ ਿਰੇਪਰਤ ਹੋਣਗੇ।-ਕਪਵਤਾ ਮੂੰ ਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹਨ।
ਹੈ। ਕਰਕੇ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਸੁਣਾਉਣਗੇ।
4
Page 5
ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਭਾਗ-2 (ਪਾਠ ਰਚਨਾਤਮਕ
ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਂ) ਖਲਿਣ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-13 ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਹਸਿਤਾਲ ਦੀ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਆਿਣੇ ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖਿਖਦਆਰਥੀ ਿਸ਼-ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਪਚੱ ਤਰ ਬਣਵਾਉਣਾ।
ਪੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਨਾਂਵ ਵਾਤਾਵਰਨ ਿਰਤੀ ਚੇਤੂੰਨ ਹੋਣਗੇ। -ਿਾਠ ਵਾਚਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਿੂੰ ਜ
ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਹਸਿਤਾਲ ਖੁੱ ਲਣ, ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ। -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਿਰਤੀ ਸਪਹਣਸ਼ੀਲਤਾ ਰੱ ਖਦੇ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ,ਪਬਮਾਰੀ ਦੇ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਹਸਿਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਹਨ। -ਪਵਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀ ਿਪਰਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਾਉਣਾ ਅਤੇ
(ਲੇ ਿ) ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਬਚਾਵ ਬਾਰੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। -ਿਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਕਾਿੀ ਉੱਤੇ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਦੱ ਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਵਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ -ਪਵਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਕਰਦੇ
ਿਛਾਣ। ਹਨ।
ਪਾਠ-16 ਰਪਜੂੰ ਦਰ ਪਸੂੰ ਘ ਰਹੇਲ ਦੇ ਛੇਿੀਂ- ਖਿਖਦਆਰਥੀ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਪਵਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਤਾ ਰੱ ਖਦੇ ਪਵਅਕਤੀਆਂ ਿਰਤੀ
ਬੁਲੰਦ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਜੀਵਨ,ਸੂੰ ਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ, -ਜੀਵਨੀ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਰਪਜੂੰ ਦਰ ਪਸੂੰ ਘ ਰਹੇਲ ਦੇ ਸੂੰ ਘਰਸ਼ ਸੁਪਹਰਦ ਰਪਹਣ ਦੀ ਿਰੇਰਣਾ ਦੇਣਾ।
ਖਮਸਾਲ-ਰਖਜੰ ਦਰ ਿਰਾਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ਼ਬਦ, -ਜੀਵਨੀ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਿਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਿਰਾਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ -ਪਕਸੇ ਿਰਪਸੱ ਧ ਪਖਡਾਰੀ ਬਾਰੇ ਿੂੰ ਜ ਸਤਰਾਂ
ਖਸੰ ਘ ਰਹੇਲੂ ਪਦੂੰ ਦੇ ਹੋਏ ਿਰੇਪਰਤ ਕੀਤਾ ਵਚਨ ਲੈ ਣਗੇ। ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਪਲਖਣ ਲਈ ਦੇਣਾ।
(ਜੀਿਨੀ) ਪਗਆ ਹੈ। ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਆਿਣੇ ਆਸ-ਿਾਸ ਪਵਚਰਦੇ -ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਵੱ ਡੀ ਤੋਂ ਵੱ ਡੀ ਔਕੜ੍ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਮਹਾਂ
ਵਾਕ ਬਣਾਉ, ਪਦਵਯਾਂਗ ਪਵਅਕਤੀਆਂ ਿਰਤੀ ਸੁਪਹਰਦ ਹਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪਸੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਪਵੱ ਚ ਰਪਜੂੰ ਦਰ ਪਸੂੰ ਘ ਰਹੇਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ਼ਬਦ, ਹੋਣਗੇ। ਪਮਲੀ ਪਸੱ ਪਖਆ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਉਸ
ਵਚਨ -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਇਹ ਵੀ ਪਸੱ ਖਣਗੇ ਪਕ ਸਮਹ ਪਵੱ ਚੋਂ ਪਕਸੇ ਇੱ ਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਜਮਾਤ
ਪਦਵਯਾਂਗਤਾ ਪਕਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਸੁਿਨੇ ਿਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਿਣੇ ਸਮਹ ਪਵੱ ਚ ਹੋਈ
ਕਰਨ ਪਵੱ ਚ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚਰਚਾ ਦਾ ਪਨਚੋੜ੍ ਦੱ ਸਣ ਲਈ ਪਕਹਾ
ਜਾਵੇ।ਹਰੇਕ ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ
ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
5
Page 6
ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਭਾਗ-2 (ਪਾਠ ਰਚਨਾਤਮਕ
ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਂ) ਖਲਿਣ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-20 ਸਮਾਜ ਪਵੱ ਚ ਫੈਲੇ ਵਪਹਮਾਂ- ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਇਕਾਂਗੀ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਪਵਧਾ ਸਮਝਾਉਣਾ।
ਟੂਣਾ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਹੋਣਗੇ। -ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਪਵਧਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। -ਇਕਾਂਗੀ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ
(ਇਕਾਂਗੀ) ਸੁਨੇਹਾ ਪਦੱ ਤਾ ਪਗਆ ਹੈ। ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਇਕਾਂਗੀ ਦਾ ਪਵਸ਼ਾ-ਵਸਤ ਸਮਝਣਗੇ। -ਇਕਾਂਗੀ ਦੇ ਪਵਸ਼ੇ ਉੱਿਰ ਚਰਚਾ ਚਰਚਾ ਕਰਵਾਉਣੀ।
ਬੱ ਪਚਆਂ ਦੇ ਬਾਲ-ਮਨਾਂ ਪਵੱ ਚੋਂ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। -ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਦਰ ਰਪਹਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। -ਇਕਾਂਗੀ ਦੇ ਿਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ
ਤਰਕ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਭਰਮ ਿਰੇਰਣਾ ਲੈ ਣਗੇ। -ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਿਾਤਰ ਬਣਦੇ ਹੋਏ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ
ਪਕਵੇਂ ਕੱ ਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਿੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਣਾ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਜ਼ਕਰ ਹੈ। -ਇਕਾਂਗੀ ਤੋਂ ਪਮਲੀ ਪਸੱ ਪਖਆ ਨੂੰ
ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਪਵੱ ਚ
ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਪਾਠ ਅਖਭਆਸ ਲੇ ਖ- ਦੀਵਾਲੀ,ਹੋਲੀ ਪਵਪਦਆਰਥੀ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ
ਖਿਿੱ ਚ ਦਰਜ ਿੱ ਤਰ- ਆਿਣੇ -ਪਵਆਕਰਨ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਰਿਾਂ ਦੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਸਮਝਾਉਣਾ।
ਖਿਆਕਰਨ ਤੋਂ ਸਕਲ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। -ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ ਿੜ੍ਹ ਕੇ ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ -ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ ਦੇ ਕੇ ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ
ਿਧੀਕ ਖਿਆਕਰਨ ਜ਼ਰਰੀ ਕੂੰ ਮ ਲਈ -ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਪਵਆਕਰਨਕ ਇਕਾਈਆਂ ਪਵਚਲੇ ਉੱਤਰ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਪਲਖਣ ਪਵੱ ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ।
ਦੇ ਪਖਹਲੂ ਛੁੱ ਟੀ ਲੈ ਣ ਲਈ ਅੂੰ ਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। -ਪਚੱ ਤਰ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। -ਕੋਈ ਪਚੱ ਤਰ ਦੇ ਕੇ ਵਰਨਣ ਕਰਨ ਦਾ
ਪਬਨੈ-ਿੱ ਤਰ ਪਲਖੋ। -ਪਵਹਾਰਕ ਪਵਆਕਰਨ ਦਾ ਅਪਭਆਸ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।
ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ, ਕਰਨਗੇ।
ਪਚੱ ਤਰ/ਪਦਰਸ਼
ਵਰਨਣ।
• ਉਪਰੋਕਤ ਪਾਠਕਰਮ 31 ਜਨਿਰੀ 2024 ਤਿੱ ਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਖਲਆ ਜਾਿੇ।
• ਪਾਠਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਉਪਰੰ ਤ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰਿਾਈ ਜਾਿੇ। ਸਲਾਨਾ ਪਰੀਖਿਆ ਖਿਿੱ ਚ ਪੂਰੇ ਪਾਠਕਰਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਿੇਗਾ।
6