Edudel Syllabus 2025 Class 7 Punjabi

Annual syllabus
Session- 2024-25
Class-VII
Subject-Punjabi

ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਭਾਗ-2 ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਨਾਂ) ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-1 ਮਾਂ ਦਾ ਬੱ ਚੇ ਲਈ ਖਪਛਲੀ ਜਮਾਤ ਖਿਿੱ ਚੋਂ ਲਏ ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਕਪਵਤਾ ਦੇ ਭਾਵ-ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਂਦੇ
ਮਾਂ ਦਾ ਖਪਆਰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਗਏ ਖਿਸ਼ੇ- -ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਰੁਚੀ ਰੱ ਖਣਗੇ। -ਸੁਰ,ਤਾਲ ਅਤੇ ਲੈ ਅ ਨਾਲ ਹੋਏ ਔਖੇ ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ ਪਲਖਵਾਉਣਾ
(ਕਖਿਤਾ) ਪਿਕਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਛੇਿੀਂ- ਵਰਨਮਾਲਾ ਅਤੇ -ਕਵੀ ਦੇ ਭਾਵ, ਕਲਿਨਾ, ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਚਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਆਈਆਂ
ਹੋਏ ਬੱ ਚੇ ਦੇ ਲਗਾਂ-ਲਗਾਖਰ। ਪਵਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰਵਾਉਣਾ।
ਿਾਲਣ-ਿੋਸ਼ਣ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਪਦੱ ਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ -ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਸਮਝ ਆਨੂੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। -ਮਾਂ ਿਰਤੀ ਪਵਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪਲਖਵਾ ਕੇ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਪਵੱ ਚ ਵਰਤਣਾ। ਸਕਣਗੇ। -ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਆਿਣੀਆਂ ਿਰਗਟਾਵਾ ਕਰਾਉਣਾ।
ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ
ਸੱ ਧਰਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ
ਹੈ। ਡਰਾਇੂੰ ਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਠ-2 ਕੂੰ ਮ ਨੂੰ ਹੀ ਭਗਤੀ ਛੇਿੀਂ- ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਪਵਪਦਆਰਥੀ -ਅਪਧਆਿਕ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਅਪਜਹਾ
ਕੰ ਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੱ ਪਸਆ ਪਗਆ ਹੈ। ਿਛਾਣ ਕਰਨਾ। -ਕਹਾਣੀ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਕਹਾਣੀ ਿੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਵੇ ਪਕ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਵੱ ਲੋਂ
(ਕਹਾਣੀ) ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸ਼ਬਦ, - ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਗਆਨ, ਿਾਠ ਅਪਭਆਸ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਆਿਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਿਰਗਟਾਵਾ ਹੋ ਸਕੇ।
ਵਾਕ ਬਣਾਉ ਕਲਿਨਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ -ਕੂੰ ਮ ਦੇ ਮਹੱ ਤਵ ਬਾਰੇ -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਕੋਈ ਅਪਜਹਾ ਅਨੁਭਵ
ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਨਾਂਵ ਅਤੇ ਪਕਸਮਾਂ ਪਸਰਜਨਾਤਮਕਤਾ ਪਵੱ ਚ ਵਾਧਾ ਪਵਚਾਰ ਿੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਣ ਪਜਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ
ਬਾਰੇ ਪਵਹਾਰਕ ਿਰਸ਼ਨ। ਹੋਵੇਗਾ। -ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਦਾ ਪਧਆਨ ਕੂੰ ਮ ਦੇ ਮਹੱ ਤਵ ਵੱ ਲ ਪਗਆ
ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਸ਼ਬਦ, -ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਿਰੇਰਣਾ ਲੈ ਸਕਣਗੇ। ਹੋਵੇ।
ਵਾਕ ਬਣਾਉ। -ਆਿਣੇ ਪਵਚਾਰਾਂ ਦਾ ਿਰਗਟਾਵਾ -ਨਾਂਵ ਅਤੇ ਪਕਸਮਾਂ ਦਾ ਚਾਰਟ
ਕਰਨਾ ਪਸੱ ਖਣਗੇ। ਬਣਵਾਉਣਾ।

1

ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਭਾਗ-2 ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਨਾਂ) ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-3 ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਲੇ ਖ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਿਾਠ ਿੜ੍ਹਨ ਉਿਰੂੰ ਤ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ
ਹੁਣ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਦੀ ਪਨਸ਼ਪਚਤ ਥਾਂ ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਨਸ਼ਪਚਤ ਪਟਕਾਣੇ ਨੂੰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੱ ਖ-ਰਖਾਵ ਬਾਰੇ ਆਈ
ਗੁਆਚਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱ ਖਣ ਦੀ ਕਰਨਾ, -ਆਿਣੇ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਲਖ ਕੇ ਉੱਤੇ ਰੱ ਖਣ ਬਾਰੇ ਪਸੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਸਮਝ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ।
(ਲੇ ਿ) ਆਦਤ ਿਾਉਣ ਦਾ ਵਚਨ ਬਦਲੋ ਿਰਗਟਾਵਾ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। -ਨਾਂਵ ਦੀ ਿਪਰਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਦੇ -ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਦੀ ਿਪਰਭਾਸ਼ਾ ਸਿਸ਼ਟ
ਸੁਨੇਹਾ ਪਦੱ ਤਾ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਆਿਣੇ ਮਨਿਸੂੰ ਦ ਪਵਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਹਨ ਤੇ ਪਕਸਮਾਂ ਿਛਾਣਦੇ ਕਰਨੀ।
ਪਗਆ ਹੈ। ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਕੁੱ ਝ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖ ਸਕਣਗੇ। ਹਨ। -ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉਣ
ਕਰਨਾ, -ਿੜ੍ਨਾਂਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ।
ਵਾਕ ਬਣਾਉ, ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਚਨ ਬਦਲੋ
ਪਾਠ-4 ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਪਵੱ ਚ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਸਿਰਨਾਮਾ ਪਵਧਾ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਸੈਰ-ਸਿਾਟੇ ਦੇ ਪਵੱ ਪਦਅਕ ਲਾਭ
ਇਿੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ‘ਿੁਰੀ’ ਬਾਰੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। - ‘ਿੁਰੀ’ ਬਾਰੇ ਪਵਸਤਾਰ ਦੱ ਸਣਾ।
ਸਫ਼ਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਦੱ ਤੀ ਸ਼ਬਦ, -ਆਿਣੀ ਪਕਸੇ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਸਪਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱ ਖਦੇ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮਹ ਬਣਵਾ
(ਯਾਤਰਾ) ਗਈ ਹੈ। ਪਵਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। ਹਨ। ਕੇ ਪਵਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ
ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਆਿਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਯਾਤਰਾ -ਖਾਸ ਨਾਂਵ ਦੀ ਿਛਾਣ ਕਰਦੇ ਪਜਵੇਂ ਿਪਹਲਾ ਸਮਹ-ਪਦਨ ਅਤੇ ਦਜਾ
ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਬਾਰੇ ਕੁੱ ਝ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖ ਸਕਣਗੇ। ਹਨ। ਸਮਹ-ਰਾਤ ਆਪਦ।
ਸ਼ਬਦ, -ਆਿਣੀ ਪਕਸੇ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ
ਪਵਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਠ-5 ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਵਸ਼ਾ- ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਿਣੇ ਮਨ ਪਵੱ ਚ
ਬਲਬ ਦਾ ਭੂਤ ਦਰ ਰਪਹਣ ਅਤੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਵਸਤ ਗਰਪਹਣ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। -ਅੂੰ ਧ-ਪਵਸ਼ਵਾਸਾਂ ਿਰਤੀ ਿਾਠ ਦੇ ਪਵਸ਼ੇ ਸੂੰ ਬੂੰ ਧੀ ਉੱਠੇ ਪਵਚਾਰਾਂ ਨੂੰ
(ਕਹਾਣੀ) ਆਿਣੀ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਆਿਣੇ ਨਾਲ ਬੀਤੀ ਪਕਸੇ ਘਟਨਾ ਜਾਗਰਕ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪਦੱ ਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ
ਸਮਝਦਾਰੀ ਤੋਂ ਕੂੰ ਮ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਬਾਰੇ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਚਰਚਾ -ਿਾਠ ਦਾ ਪਵਸ਼ਾ-ਵਸਤ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਲੈ ਣ ਦੀ ਿਰੇਰਣਾ ਕਰਨਗੇ। ਸਮਝਦੇ ਹਨ। -ਿਾਠ ਪਵੱ ਚੋਂ ਕੁਝ ਅਸਾਨ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੇ
ਪਦੱ ਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਾਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।

2

ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਭਾਗ-2 ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
ਨਾਂ) ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-8 ਰੁੱ ਖਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਲੇ ਖ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੂੰ ਬੂੰ ਧੀ ਕੋਈ ਪਚੱ ਤਰ ਦੇ ਕੇ
ਸਾਡੇ ਜੀਿਨ ਖਿਿੱ ਚ ਜੀਵਨ ਪਵੱ ਚ ਅੱ ਧਕ ਪਵਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਰੁੱ ਖਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪਚੱ ਤਰ ਵਰਨਣ ਕਰਵਾਉਣਾ।
ਰੁਿੱ ਿ ਮਹੱ ਤਵ ਦੱ ਪਸਆ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱ ਖਾਂ ਦੀ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੂੰ ਭਾਲ ਬਾਰੇ -ਅੱ ਧਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈ ਕ-ਬੋਰਡ ਉੱਤੇ
(ਲੇ ਿ) ਪਗਆ ਹੈ। ਵਾਕ ਬਣਾਉ, ਸਾਂਭ-ਸੂੰ ਭਾਲ ਬਾਰੇ ਿਰੇਪਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਭਆਸ
ਪਵਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ, ਕਰਨਾ। -ਅੱ ਧਕ ਦਾ ਸ਼ੁੱ ਧ ਉਚਾਰਣ ਕਰਾਉਣਾ।
ਅੱ ਧਕ ਦਾ ਸ਼ੁੱ ਧ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਪਲਖਣ ਢੂੰ ਗ ਸਮਝਦੇ - ‘ਰੁੱ ਖਾਂ ਦੇ ਲਾਭ’ ਪਵਸ਼ੇ ‘ਤੇ
ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਢੂੰ ਗ। ਹਨ। ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਕੋਲੋਂ
ਿੂੰ ਜ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਪਾਠ ਅਖਭਆਸ ਖਿਿੱ ਚ ਲੇ ਖ- ਮੇਰਾ ਸਕਲ, ਪਵਪਦਆਰਥੀ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ
ਦਰਜ ਖਿਆਕਰਨ ਤੋਂ ਿੱ ਤਰ- ਆਿਣੇ ਸਕਲ ਮੁਖੀ -ਪਵਆਕਰਨ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਰਿਾਂ ਫਾਰਮੇਟ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਸਮਝਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।
ਿਧੀਕ ਖਿਆਕਰਨ ਨੂੰ ਿੂੰ ਜਾਬੀ ਪਵਸ਼ਾ ਲੈ ਣ ਲਈ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। -ਅਣਪਡੱ ਠੇ ਿੈਰੇ ਨੂੰ ਿੜ੍ਹ ਕੇ -ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ ਦੇ ਕੇ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ
ਦੇ ਪਖਹਲੂ ਪਬਨੈ-ਿੱ ਤਰ ਪਲਖੋ। -ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਪਵਆਕਰਨਕ ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਲਖਦੇ ਤੋਂ ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ, ਇਕਾਈਆਂ ਪਵਚਲੇ ਅੂੰ ਤਰ ਨੂੰ ਹਨ। -ਪਚੱ ਤਰ ਵਰਨਣ ਦਾ ਅਪਭਆਸ
ਪਚੱ ਤਰ/ਪਦਰਸ਼ ਵਰਨਣ। ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। -ਪਚੱ ਤਰ ਦੇਖ ਕੇ ਵਰਨਣ ਕਰਾਉਣਾ।
-ਪਵਹਾਰਕ ਪਵਆਕਰਨ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਭਆਸ ਕਰਨਗੇ।

• ਉਪਰੋਕਤ ਪਾਠਕਰਮ 13 ਸਤੰ ਬਰ 2024 ਤਿੱ ਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਖਲਆ ਜਾਿੇ।
• ਪਖਹਲੀ ਟਰਮ ਲਈ ਦੁਹਰਾਈ ਕਾਰਜ ਕਰ ਖਲਆ ਜਾਿੇ।

3

ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਭਾਗ-2 ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
(ਪਾਠ ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ
ਨਾਂ) ਖਲਿਣ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-10 ਇਸ ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਮਾਂ- ਛੇਿੀਂ- ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਵੱ ਚ ਮਹੱ ਤਵ
ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੰ ਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਿੂੰ ਜਾਬੀ ਦਾ ਗੁਣ- ਵਾਕ ਬਣਾਉ। -ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਸਮਝ - ਸੁਰ,ਤਾਲ ਅਤੇ ਲੈ ਅ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ।
(ਕਖਿਤਾ) ਗਾਣ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਹੈ। ਸਿੱ ਤਿੀਂ- ਸਕਣਗੇ। ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਚਨ -ਕਪਵਤਾ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਿਰੀਆਂ ਕਰਵਾ
ਵਾਕ ਬਣਾਉ। -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਅੂੰ ਦਰ ਆਿਣੀ ਮਾਂ- ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਚਾਰਣ ਦਾ ਅਪਭਆਸ
ਬੋਲੀ ਿਰਤੀ ਮਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆਨੂੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਕਰਾਉਣਾ।
ਪਵਕਪਸਤ ਹੋਵੇਗੀ। -ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ -ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਨੂੰ
ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। ਕਾਿੀ ਉੱਤੇ ਪਲਖਣ ਲਈ ਪਨਰਦੇਸ਼
ਕਪਵਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਜਮਾਤ ਦੇਣਾ।
ਪਵੱ ਚ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਠ-12 ਅੱ ਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂੰ ਸਾਰ - -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਕਪਵਤਾ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਖਿਖਦਆਰਥੀ - ‘ਅੱ ਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ’ ਿਰਤੀ ਜਾਗਰਕ
ਅਿੱ ਿੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇਖਦੇ ਪਵਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਕਪਵਤਾ ਮੂੰ ਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ।
(ਕਖਿਤਾ) ਹੋਏ ਸਹੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਅਤੇ -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਖੁਦ ਕਪਵਤਾ ਪਲਖਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ
ਮੈਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਿਰੇਪਰਤ ਹੋਣਗੇ। ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਲਈ ਪਕਹਾ ਪਗਆ ਹੈ। -ਕਪਵਤਾ ਮੂੰ ਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ
ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ ਸੁਣਾਉਣਗੇ।
ਪਾਠ-13 ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਹਸਿਤਾਲ ਦੀ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਆਿਣੇ ਆਲੇ -ਦੁਆਲੇ ਖਿਖਦਆਰਥੀ ਿਸ਼-ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਪਚੱ ਤਰ ਬਣਵਾਉਣਾ।
ਪੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹੀਂ ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਨਾਂਵ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਿਰਤੀ ਚੇਤੂੰਨ ਹੋਣਗੇ। -ਿਾਠ ਵਾਚਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ
ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਹਸਿਤਾਲ ਖੁੱ ਲਣ, ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ। -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਿਰਤੀ ਸਪਹਣਸ਼ੀਲਤਾ ਿੂੰ ਜ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ,ਪਬਮਾਰੀ ਦੇ ਸਿੱ ਤਿੀਂ-
ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। -ਪਵਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੀ ਿਪਰਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਾਉਣਾ
ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਬਚਾਵ ਬਾਰੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ।
(ਲੇ ਿ) -ਿੂੰ ਛੀਆਂ ਦੇ ਹਸਿਤਾਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ -ਿਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਚੁਣ ਕੇ ਕਾਿੀ ਉੱਤੇ
ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਦੱ ਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਵਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ
ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ -ਪਵਸ਼ੇਸ਼ਣ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਿਛਾਣ ਪਲਖਵਾਉਣਾ।
ਿਛਾਣ।
ਕਰਨਗੇ। ਕਰਦੇ ਹਨ।

4

ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਭਾਗ- ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
2 (ਪਾਠ ਸੰ ਖਿਆ ਰਚਨਾਤਮਕ
ਅਤੇ ਨਾਂ) ਖਲਿਣ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਪਾਠ-16 ਰਪਜੂੰ ਦਰ ਪਸੂੰ ਘ ਰਹੇਲ ਦੇ ਛੇਿੀਂ- ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਪਵਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਤਾ ਰੱ ਖਦੇ ਪਵਅਕਤੀਆਂ
ਬੁਲੰਦ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਜੀਵਨ,ਸੂੰ ਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ, -ਜੀਵਨੀ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਹੋਣਗੇ। -ਰਪਜੂੰ ਦਰ ਪਸੂੰ ਘ ਰਹੇਲ ਦੇ ਿਰਤੀ ਸੁਪਹਰਦ ਰਪਹਣ ਦੀ ਿਰੇਰਣਾ
ਖਮਸਾਲ-ਰਖਜੰ ਦਰ ਿਰਾਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ਼ਬਦ, -ਜੀਵਨੀ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੂੰ ਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਿਰਾਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੇਣਾ।
ਖਸੰ ਘ ਰਹੇਲੂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਦੂੰ ਦੇ ਹੋਏ ਵਚਨ ਿਰੇਰਣਾ ਲੈ ਣਗੇ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ। -ਪਕਸੇ ਿਰਪਸੱ ਧ ਪਖਡਾਰੀ ਬਾਰੇ ਿੂੰ ਜ
(ਜੀਿਨੀ) ਿਰੇਪਰਤ ਕੀਤਾ ਪਗਆ ਹੈ। ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਆਿਣੇ ਆਸ-ਿਾਸ -ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਵੱ ਡੀ ਤੋਂ ਵੱ ਡੀ ਸਤਰਾਂ ਪਲਖਣ ਲਈ ਦੇਣਾ।
ਵਾਕ ਬਣਾਉ, ਪਵਚਰਦੇ ਪਦਵਯਾਂਗ ਪਵਅਕਤੀਆਂ ਔਕੜ੍ ਹਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪਸੱ ਖਦੇ -ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟ-ੇ ਛੋਟੇ
ਗੁਰਮੁਖੀ ਸ਼ਬਦ, ਿਰਤੀ ਸੁਪਹਰਦ ਹੋਣਗੇ। ਹਨ। ਸਮਹਾਂ ਪਵੱ ਚ ਰਪਜੂੰ ਦਰ ਪਸੂੰ ਘ ਰਹੇਲ ਦੇ
ਵਚਨ -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਇਹ ਵੀ ਪਸੱ ਖਣਗੇ ਪਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਮਲੀ ਪਸੱ ਪਖਆ ਬਾਰੇ
ਪਦਵਯਾਂਗਤਾ ਪਕਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਸੁਿਨੇ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸਮਹ ਪਵੱ ਚੋਂ ਪਕਸੇ
ਿਰੇ ਕਰਨ ਪਵੱ ਚ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱ ਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਜਮਾਤ ਸਾਹਮਣੇ
ਆਿਣੇ ਸਮਹ ਪਵੱ ਚ ਹੋਈ ਚਰਚਾ ਦਾ
ਪਨਚੋੜ੍ ਦੱ ਸਣ ਲਈ ਪਕਹਾ
ਜਾਵੇ।ਹਰੇਕ ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਦੀ
ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪਾਠ-20 ਸਮਾਜ ਪਵੱ ਚ ਫੈਲੇ ਛੇਿੀਂ- -ਪਵਪਦਆਰਥੀ ਇਕਾਂਗੀ ਪਵਧਾ ਤੋਂ ਜਾਣ ਖਿਖਦਆਰਥੀ -ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਪਵਧਾ ਸਮਝਾਉਣਾ।
ਟੂਣਾ ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਹੋਣਗੇ। -ਇਕਾਂਗੀ ਦੀ ਪਵਧਾ ਸਮਝਦੇ -ਇਕਾਂਗੀ ਪਵੱ ਚ ਆਏ ਪਵਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ

(ਇਕਾਂਗੀ) ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਪਦੱ ਤਾ ਸਿੱ ਤਿੀਂ- -ਇਕਾਂਗੀ ਦਾ ਪਵਸ਼ਾ-ਵਸਤ ਹਨ। ਚਰਚਾ ਕਰਵਾਉਣੀ।

ਪਗਆ ਹੈ। ਬੱ ਪਚਆਂ ਦੇ ਵਾਕ ਬਣਾਉ। ਸਮਝਣਗੇ। -ਇਕਾਂਗੀ ਦੇ ਪਵਸ਼ੇ ਉੱਿਰ -ਇਕਾਂਗੀ ਦੇ ਿਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ
ਦੁਆਰਾ ਿਾਤਰ ਬਣਦੇ ਹੋਏ ਜਮਾਤ ਪਵੱ ਚ
ਬਾਲ-ਮਨਾਂ ਪਵੱ ਚੋਂ ਤਰਕ -ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਦਰ ਰਪਹਣ ਲਈ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਿੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਣਾ।
ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਭਰਮ ਪਕਵੇਂ ਿਰੇਰਣਾ ਲੈ ਣਗੇ। -ਵਪਹਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਬਾਰੇ
-ਇਕਾਂਗੀ ਤੋਂ ਪਮਲੀ ਪਸੱ ਪਖਆ ਨੂੰ
ਕੱ ਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਗਰਕਤਾ ਰੱ ਖਦੇ ਹਨ।
ਪਵਪਦਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਪਵੱ ਚ
ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਜ਼ਕਰ ਹੈ।
ਪਲਖਵਾਉਣਾ।

5

ਮਾਣਕ-ਮਾਲਾ ਭਾਗ- ਖਿਸ਼ਾ-ਿਸਤੂ ਖਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਖਸਿੱ ਿਣ ਉਦੇਸ਼ ਖਸਿੱ ਿਣ ਨਤੀਜੇ (ਸੁਝਾਤਮਕ) ਸੁਝਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਗਤੀਖਿਧੀਆਂ
2 ਰਚਨਾਤਮਕ
(ਪਾਠ ਸੰ ਖਿਆ ਅਤੇ ਖਲਿਣ ਕੌ ਸ਼ਲ
ਨਾਂ)
ਪਾਠ ਅਖਭਆਸ ਲੇ ਖ- ਦੀਵਾਲੀ, ਪਵਪਦਆਰਥੀ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ -ਲੇ ਖ ਅਤੇ ਿੱ ਤਰ ਦਾ ਫਾਰਮੇਟ
ਖਿਿੱ ਚ ਦਰਜ ਹੋਲੀ -ਪਵਆਕਰਨ ਦੇ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਰਿਾਂ ਦੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਸਮਝਾਉਣਾ।
ਖਿਆਕਰਨ ਤੋਂ ਿੱ ਤਰ- ਆਿਣੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। -ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ ਿੜ੍ਹ ਕੇ ਿਰਸ਼ਨਾਂ -ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ ਦੇ ਕੇ ਿਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ
ਿਧੀਕ ਖਿਆਕਰਨ ਸਕਲ ਮੁਖੀ ਨੂੰ -ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਪਵਅਕਰਣਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਲਖਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪਲਖਣ ਪਵੱ ਚ ਸਹਾਇਤਾ
ਦੇ ਪਖਹਲੂ ਜ਼ਰਰੀ ਕੂੰ ਮ ਲਈ ਪਵਚਲੇ ਅੂੰ ਤਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। -ਪਚੱ ਤਰ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਰਨੀ।
ਛੁੱ ਟੀ ਲੈ ਣ ਲਈ -ਪਵਹਾਰਕ ਪਵਆਕਰਨ ਦਾ ਅਪਭਆਸ -ਕੋਈ ਪਚੱ ਤਰ ਦੇ ਕੇ ਵਰਨਣ ਕਰਨ
ਪਬਨੈ-ਿੱ ਤਰ ਪਲਖੋ। ਕਰਨਗੇ। ਦਾ ਅਪਭਆਸ ਕਰਾਉਣਾ।
ਅਣਪਡੱ ਠਾ ਿੈਰਾ,
ਪਚੱ ਤਰ/ਪਦਰਸ਼
ਵਰਨਣ।

• ਉਪਰੋਕਤ ਪਾਠਕਰਮ 31 ਜਨਿਰੀ 2025 ਤਿੱ ਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਖਲਆ ਜਾਿੇ।
• ਪਾਠਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਉਪਰੰ ਤ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰਿਾਈ ਜਾਿੇ।
• ਸਲਾਨਾ ਪਰੀਖਿਆ ਖਿਿੱ ਚ ਪੂਰੇ ਪਾਠਕਰਮ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਿੇਗਾ।

*ਨੋਟ- ਿਾਠ-1 ਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ (ਕਪਵਤਾ), ਿਾਠ-20 ਟਣਾ (ਇਕਾਂਗੀ) ਿਾਠਾਂ ਦਾ ਸਲਾਨਾ ਿਰੀਪਖਆ ਪਵੱ ਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

6