Page 1
BODO (CODE: 192)
CLASS-XII
(April 2021-March 2022)
TERM – II (Answer Key)
SECTION-C
GRAMMAR APPLICATION (20 Marks)
1.
(क) फन: बर’ राविन सुबस
ुं ाइया गासै मोनथाम। बेफोर जाद - सेिथ सुबुंसाइ, नैिथ सुबस
ुं ाइ
आरो थामिथ सुबुंसाइ।
(ख) फन: थाइजािन िसफाइजायै गुबै सोदोबफोरखौनो थारजा होननानै बुंनाय जायो। जेरै- जा,
माव, हम, थां, फै बाय द बाय द।
(ग) फन: गाहायाव सोदोब दाजाबदािन मोननै ब द थ होनाय जाबाय-
गोरा : बोलो + गोरा = बोलोगोरा
िग र : फोर + िग र = फोर िग र
2.
(क) फन: जाय सोदोबफोरखौ ब जरनो हागौ एबा ब जरनानै सोदोबिथ मोननोबो हागौ बेफोर
सोदोबखौनो दानाय सोदोब बुङो। दानाय सोदोबाव जे लाबो मोनसे बाहागोआव गुबै सोदोब
आरो गुबन
ु मोनसेयाव दाजाबदा थायो। जेरै- हा+ख’र=हाख’र; माइ+ बहुं=माइहुं।
गाहायाव मोननैसो ब द थिन गेजेरज रोखायै फोरमायनो लाबाय-
(i) बर’ रावाव जब-जुनारिन मुंखौ ‘िम’ गुबै सोदोबिन ाय दानाय जायो। जेरै-
िम+सौ=मोसौ; िम+सा=मोसा; िम+दे र=मैदेर; िम+फुर=मुफुर।
(ii) दाउफोरिन मुंखौ ‘दाउ’ गुबै सोदोबिन ाय दानाय जायो। जेरै- दाउ+ि =दाउि ;
दाउ+खा=दाउखा; दाउ+ब’=दाउब; दाउ+थु=दाउथु; दाउ+राइ=दाउराइ।
(iii) ‘हा’ गुबै सोदोबिन ाय दानाय सोदोबफोर। जेरै- हा+सार=हासार; हा+ ु=हा ;ु
हा+दर=हादर; हा+गोदान=हादान; हा+गोजौ=हाजौ।
(ख) फन: खायफा मानिसया गा खामािन मावनो िसं िसं जोबोर थुलुंगा होयो आरो
हे फाजाबबो होयो। नाथाय बे मानिसयानो गा हाबा माव ा मानिसिन गा आखुखौ
जेरावबो फोसाव ला बायो। बेबा दनो िसं िसं थुलुंगा होनानै गा हाबा माव ा मानिसिन
गा मुं फोसाव ला बायनायखौ बे बा ा भावज फोरमायनाय जायो।
3.
(क) फन: थारजा सोदोबिन आवगायाव जनानै खािथ-गोजान, िसमा, दं -गैय,ै जुनाय बेफोर
बा द सोदोबिथ द थनानै जाय बसुं जायो बेखौनो महरिथ बसुं बुङो।
Page 2
महरिथ बसुंआ गोबां बाहागोिन दं लाबो बेफोर बाहागोिन गािसबो महरिथ बसुंखौ
बर’वाव नुनो मोनजोबा। बर’ रावाव बाहायजानाय माखासे महरिथ बसुख
ं ौ गाहायाव
द थनाय जाबाय-
(i) गैयै द थनाय: धोरोम गैयै> अधोरोम; आसार गैयै > अनासार; लाव र गैयै >
आलब र बाय द बाय द।
(ii) गोरोबनाय द थनाय: लाइ-बा द > लाइमोन; मु-बा द > मुसुखा बाय द
बाय द।
(iii) खनले खनले द थनाय: सानफा सानफा > सान ोम; न’फा न’फा > न ोम;
खनफा खनफा > खन ोम; आगानफा आगानफा > आगान ोम।
(iv) िसमा द थनाय: जउखौ बारै > जउ थाजासे; गोहोखौ बारै > गोहो थाजासे;
बखािन गेजरे > जेरबा।
बेफोरिन अनगायैबो बोसेब, दान लाब, दोसो, दे थाब, नारथ’म बाय द
सोदोबफोराबो महरिथ एबा बथारजा बसुंआव गो लैयो।
(ख) फन: थारजा एबा सोदोबिन उनाव गुबन
ु गुबुन सोदोबिथ द थनो जाय िसनफोरखौ
फज’नाय जायो बेखौनो दाजाबदा बुङो।
बर’ रावाव दाजाबदाया गासै मोन ै बाहागोिन दं । बेफोर जाद -
(i) थारजा दाजाबदा
(ii) सोदोब दाजाबदा
(iii) जो आथोन दाजाबदा
(iv) बेखेवफा दाजाबदा
SECTION-D
LITERTURE (20 Marks)
4.
(क) फन: गोनोखोगोनां साननाय-हनायज माबा बेसाद एबा जाथाइ बसार- ब जर खालामनो
हानाय गोसोिन गोहोआनो जाद गोनोखोआ र गोसो।
(ख) फन: 1228 मायथाइिन उनाव थाइ आह’म फोलेरिन माहा र ा काम प हादाबाव
हाबफैनानै बर’ राजाफोरखौ फेजेनफैनानै राइजोखौ सेनानै लाफैयो।
(ग) फन: बे िगिलर राइजो जानाय बबानखौ रावबो जे लाबो था ोम नागारनो हाया। अननाय-
अनजानायिन गेजरे ज नो संसार एबा राइजो जानाया। नाथाय रावखौबो रावबो अननायिन
गेजेरज लोगोआव लांफानोबो हाया। बेिनखायनो सुबुंिन संसार जानाया िथखा मावनाय
बा द खामािन जोबागौमािन मुखुब थानाय, नाथाय खामािन जोबो ला फन थां फननाय
बा द।
Page 3
5.
(क) फन:आिथखालिन मुगाया जाद गोसोखौ उदाङै दोननायिन मुगा, गोनोखोिन गासै
खा थयावनो बे उदां गोसोिन गोनांिथया बांिसन। ज जौगानाय समाज लोगोसे हादरिन
िम जं खालामनो ला ज िन गोसो मेलेमाव गोनोखोआ र सानथाय एबा गोसो दानो नांगोन।
नङा ला ज िन हादरा सोदोमि िन दावगा लामायाव जोबोर उन जाना थागोन।
गोनोखोआ र गोसोिन बगुमा जानो सोरबा सासे सुबुङा गोनोखोिन गोजौ डि गोनां
जानायिन गोनांिथ गैया। नाथाय, गोनोखोिन गोजौ डि थानानैबो सोरबा सुबुंहा
गोनोखोआ र गोसो थायाबो जानो हागौ, थाम हनबा बेयो सोिलबोनायखौ फोथाय ा एबा
खाना फोथाय ाबो जानो हागौ। समाजिन लेखाफरा रो ङ, गािमिन सुबुं सासेयाबो
गोनोखोआ र गोसोिन बगुमा जानो हागौ।
(ख) फन: िसदिन ए डे लखौ बर’फोरा अननानै ‘गािमिन ाइ’ होननानै गाब योमोन। मानोना
बथाङा बर’ गािम गेजरे गेजेर थाबाय दं बायना बर’फोरिन हाबा-हुखा, दामनाय-दे नाय,
मोसानाय-मुसुरनाय, रं जानाय-बाजानाय, जेरावबो नुजाहै ना बसोरिन गोसो खंखरआव
उर लेहाबना बर’ हा जामािन आसारफोरखौ बुरन-बुिस सोल नो नाजायोमोन आरो
बर’फोरिन सुखु-दख
ु ुिन बु लयाव गावबो गसंफायोमोन।
रे भारे ड िसदिन ए डे लआ सोरिनबा नख’राव मानिस थै लाबो दख
ु ु-दाहािन बबान
लाफाहै नो आरो बर’फोरिन गोथै बोगारनाय बाउगारनाय आसारफोरखौ बुथुमनो गुर ला
नुजाहै योमोन। बबेबा गािमयाव सल’ ख थानो गोर बर’ ाइ दं ला सल’ िलरथुमनो बे
गािमयावबो गुर ला नुजाहै योमोन। बबेबा गािमयाव समायना रमायना गोमो गोथां बाथ’गां
गाबिन आगर गोनां बर’ िस दं ला बेयावहायबो ए डे लआ बर’ िसिन फट’ सेबखांनो
सहै योमोन। बबेबा गािमयाव मेथाइ खननो गोर मानिसफोर दं ला बर’ खुगा मेथाइफोरखौ
िलरखांनो बेयावबो हाम ला-िस ला नुजाहै योमोन। बेफोर थां खखौनो लानानै ए डे लआ बर’
गािम गािम थाबाय दङोमोन।
6.
(क) फन: मद च आ सासे राफोद रायथाइिग र। बथाङानो बर’ रायथाइिन महर,
सानि आरो मुि िन बथाखौ गोरायै दानानै हो ोद मोन। अलंबार, हाथ ख-हाला, सानि
आरो मुि लाइिसफोराव बथांिन बाय दिसना रायथाइफोरा ओंखारद । बथांिन सुजन
ु ाय
‘हाथ ख-हाला’याव ‘बैसागु’, ‘फा ल’ आरो ‘जोहोलाव दैमालु’ रायथाइया ओंखारद मोन।
‘बैसागु’ रायथाइिन गेजेरज रायथाइिग रया बर’फोरिन बै समिन बैसागु
खुंनायखौ नुना दख
ु ु फोरमायनाय सानि या रोखा बेरखांद । बथाङा बर’फोरिन बैसागु
खुंनायिन सोमो दै ओरै बुंद - ‘गैमारिलया होम ला बर’िनयाव बैसागुवा ? अनसुिल
माइनाव, बलाइज बारज , जोमैज जरनाज , बारलां गावथां, सावनार ज, अराय-िसखोला,
सु लायहो ा बार, बखौ दािनया बर’आ गोसो थोिलया ! जउवानो गैिलया जायहा जउवा
Page 4
बहा माबरै मोसाखांनो। बेखायनो गैिलया जायहा माबोरै बयो मोजां मो नो ? मैयासो
संनायखा थ गैजारोङै गोसोिन फनरोङै , गोथाङै गोरान पु णमा, अमाब या, महालया,
ल फुजाफोरज ल’ जाहाबजासै बर’ िस लाफोर ! बेिन सायाव खैदां-खैफोद, उखैनाय-
गांनायफोरबा द मेगन गोसा मोधाइया साबफानानै स’नायाव सुवासो जालायलांबाय।’
बथाङा बे रायथाइिन गेजेरज बर’ फसाफोरखौ हाजार खैदां-खाफोद फै लाबो बैसागु
रंजानायखौ नागारनो होआखै।
‘जोहोलाव दैमालु’ रायथाइयाव िलरिग रया मालाय हा रिन गेदेर उ दै गािसबो
खौराङानो लेखायाव िसखारजोबबाय नाथाय बर’िनयाल हे व जाबाय होनना बुद । गाव
हा रिन जा रिमनखौ गाव िलरा ला गुबुना िलरना होआ होननानै फोरमायद । बे
रायथाइयाव जोहोलाव दै मालुिन दख
ु ुगोनां जउ जा रिमनखौ सल’िन रावज फोरमायलांना
थैनोसै समाव जोहोलाव दै मालुवा गोसोज साव होलांद होनना एरै फोरमायद - ‘बर’फोर,
जेरैनो सासे दे रनायखौ नायनो हाया जाद , जेरै राइजो फसा ब ा जोहोलाविन जउखौ
सानस’नो हाया न सोर फोजोबलांबाय, बखौ एसेबो िसनायनो, मािन रोङा खसै, ओरै नो
रावबो जोहोलाव गेदेर न सोरिन गेजेराव दा उ जथ ! गावज गावनो मेगन सानानै
मािनलायाजानानै न सोर गोदोलांगोन, हाजो खर’आव खारखो खारखो थैजोबनांगोन।
हािलया, हािलया थांनोसै ! थांनोसै आं ह र बा राइजो, बर’ बमा आंिन।’
बे रायथाइिन सानि , सोदोब आरो खबाम बाहायनायिन आद’बा ख थाइबा द।
‘फा ल’ सल’आव मपासािन सल’िन साया लाना िलरनाय अनजालु गोराया
आह’म बर’िन गेजरे ाव जानायिन समिन द से िगलु-बालु सल’ ख थाद । सासे खाफाल
दाखु र खर’ गा बर’ ह जावा डमापुर नोगोराव बफा थैजानाय आरो दाननैसो उनाव
फसाइ आरो उ जगोदान गथ’ थैजानाय आरो आह’म सारा गाहाइिन मेगन
िथफाइस नायाव अरणबा रयाव गोथां गोिथङै नो बैसाङाव सांिगना दोनहै नाय आरो बेवनो
थैनांनाय बा ाया रोखा जाबाय जे ला बज गावथार जानाय दाउमासार दाउखौ आबुङै
लायनो थाखाय हाखराव ओंखारलाङो। बे सल’आनो बे रायथाइयाव रोखा बेरखांद ।
रायथाइिग र मद च िन ‘सोरबा’ रायथाइया थारै नो सानि ज आबुं
जानाय गोजौ थाखोिन रायथाइ। बे रायथाइिन गेजेरज रायथाइिग रया अबंलाउ र एबा
आनान गसाइखौ संदाननानै गोथौ सानथौिन बा ा फोरमायद । आनान ग’साइ एबा
दोहोरोमिन बा ाया गुबुन गुबन
ु राविन थुनलाइफोरावबो गोबां गोसारना दं । नाथाय
थुनलाइिन गाब होनानै स दे -ब दे बेबा द इसोरिन बा ा फोरमायनाया थारै नो गुबन
ु गुबुन
राविन थुनलाइफोरावबो मो नो थाङा।
‘फोला बाबा ज आरो बर’िन हा रमु’ रायथाइयाबो जोबोद बेसेन गोनां रायथाइ।
बेयाव दोहोरोमिन गु कालीचरण आरो बथांिननो आ दा आखा थ फोला
Page 5
बाबा जिन गेजरे ाव बर’ हा रमुिन गोनां आयदा खाम-िसफुं-जथाखौ लानानै बा ा
दा थेलायनाय आरो उनाव फोला बाबा जिन बानबुंथाइयानो गनायजानायिन बा ाखौ
रायखांना िलरद । बथाङा बुंद - ‘बर’िन हा रमुवा गोमा ला बर’ हा रया गोमालांगोन, दालाइ
बलाइखौ था लाय ला बफाङानो थैथारनायबा द।’ बे रायथाइिन गेजरे ज फोला बाबा जिन
बर’ हा रमुिन गोनां आयदा खाम, िसफुं, जथा, सेरजाखौ ला खनायिन गोनांिथ आरो
रायथाइिग रिन बाथौ दोहोरोम फारसे अनसायनाय आरो फोथायनाया रोखा बेरखांद ।
(ख) फन:‘गोथां गाब गाथ सै’ ख थाइया अ जु नारजा रिन द से ख थाइ। बे ख थाइ द सेिन
गेजेरज ख थाइिग रया बुहुमिन सुबुंफोरिन गोसोिन साननाय-हनाय, हा थायनाय, िसमां,
िमजंफोरा मोगथाङाव जाफुंसारथ सै थाम हनबा सा ोमबो सुबुंिन गोब आव अराय गोथां
गाब गाथ सै होननानै फोरमायद ।
बुहुमिन सा ोमबो सुबिुं न गोब आ मोनफा मोनफा हासार गोनां जाहार बा द, जेराव
हा थायनाय, साननायज खामािनखौ मावफुंनो हायो। सुबिुं न गोब एबा जउआव गोदान
गोदान साननाय-हनाय, िसमां-म जंफोरा अरायबो थांनानै थाबाय थाथ बेखौनो
ख थाइिग रया हा थायद । मानोना, बुहुमिन सा ोमबो सुबुङा गोदान गोदान साननाय-
हनाय, िसमां-िमजंफोरखौ लानानै थांना थायो। हासार गोनां हायाव जाय बेगरखौ फोयो ला
रज’यो िथक बेबा दनो सुबिुं न गोब आवबो मोजां मोजां साननाय-हनायफोरा जायगा
लायो ला जाफुंसार जानायिन खाबु मोनो। जेरैबा द बयबो सुबुङा गोसो-गोब िन साननाय-
हा थायनाय, लुबैनाय-गांनायज जु जयै जु जयैनो जाथावथारै बेसेबांबा गो ाब जनाखौबो
जाफुंसार होनो एबा सुफुंनो हाहै यो। ब द थ बा दयै- उ र यािन आंखालज बुंफबना थानाय
थाम हनबा अखा बांखा गैिय रान ाव जायगा कालाहा द बा दखौ था जम खालामनो हाद ।
जायिन जाहोनाव सुबुंिन जउआव दख
ु ु-दाहाफोरखौ खारहोनो हायो। अदे बािन िसगांिन
साननाय-हा थायनाय, िसमां-िमजंफोरा जाफुंसारनायिन उनाव आरोबाव गोब आव गोदान
गोदान िसमां, िम जं रनसाय फननो हायो। रान ाव बैसोमुिथखौ अखािन दै या जेरै गोजोन
होनो हायो ब दनो गोब हासारज सुबुंिन गोब खौ था जम खालामनो हानायिन फुंखा
होनो हायो।
बेिनखायनो, ख थाइिग रया जोबथारनाय खलबाव बुद
ं - “गोथां गाब गाथ सै”
थाम हनबा बुहुमिन सा ोमबो सुबिुं न गोब आव गोदान गोदान साननाय, हा थायनाय आरो
िमजंफोरा अराय थाबाय थाथ सै होननानै।